ΠΡΟΣ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ Ή ΑΠΛΩΣ ΤΕΜΑΧΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΜΥΓΔΑΛΕΖΑΣ;

Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών της 18 Φεβρουαρίου 2015


Χρειάστηκε να φτάσουμε στην αυτοκτονία του κρατούμενου Πακιστανού στην Αμυγδαλέζα (τον τρίτο θάνατο κρατούμενου μετανάστη μέσα σε μια βδομάδα) για να σπεύσει ο αναπληρωτής Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Γ. Πανούσης να ανακοινώσει, μετά την συνάντησή του με την αναπληρώτρια  Υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, το «βαθμιαίο κλείσιμο», «μέσα σε 100 ημέρες», του «κέντρου κράτησης» της Αμυγδαλέζας.
Είπε ακόμα ότι «το γνώριζα, αλλά δεν το είχα δει» και ότι «ο χειρότερος ρατσιστής, αν το έβλεπε, θα λύγιζε». Αραγε, ύστερα από τόσα που έχουν γραφεί και γνωστοποιηθεί γι΄ αυτά τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, χρειάζεται, ιδιαίτερα αν κάποιος είναι καθηγητής Εγκληματολογίας, «να δει για να καταλάβει»; Ιδιαίτερα μάλιστα που ως Υπουργός, πλέον, αποτελεί την κορυφή της ιεραρχίας που τα διαχειρίζεται ως τέτοια;  


Οσο για τον «χειρότερο ρατσιστή» που θα «λύγιζε», άραγε, τόσο καιρό, όλοι αυτοί που τα διαχειρίζονται, σε όλη τη γραμμή της ιεραρχίας, γιατί δεν «λύγισαν»;
Το ερώτημα είναι αν το «κλείσιμο» που αναγγέλθηκε, είναι όντως κλείσιμο, ή, απλώς, μια πιο ωραιοποιημένη εκδοχή της υπάρχουσας κατάστασης - στη λογική της προεκλογικής «διαγραφής (μέρους ή όλου) του χρέους», που μεταλλάχθηκε στην μετεκλογική διαπραγμάτευση μιας «γέφυρας» ως «ανάσας» (όλο και πιο δύσκολης ακόμα και αυτής) εντός του ίδιου αυτού, πανταχόθεν θεωρούμενου ως «μη διαχειρίσιμου χρέους».


Η διαδικασία «κλεισίματος» ανακοινώθηκε ότι, αρχικά, θα περιλαμβάνει την άρση της κράτησης για ορισμένες κατηγορίες κρατουμένων, όπως οι ασθενείς, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι κρατούμενοι πάνω από 18 μήνες, όσοι  δεν υπάρχει δυνατότητα να απελαθούν κλπ. Για τους υπόλοιπους θα τεθούν σε λειτουργία τρία «κέντρα ανοιχτής φιλοξενίας», που είχε ξεκινήσει η προηγούμενη κυβέρνηση (!), καθώς η Αμυγδαλέζα, έτσι που είναι, «δεν μπορεί ν΄ αλλάξει μορφή».
Επειδή έχουμε χορτάσει όλα αυτά τα χρόνια από ορολογίες του τύπου «ανοιχτό», «φιλοξενία» κλπ, το ερώτημα που τίθεται, είναι τι σημαίνει «ανοιχτό κέντρο» για την νεόκοπη αριστερή μας διακυβέρνηση.


Θυμόμαστε τον τρόπο που ο Χρυσοχοϊδης σέρβιρε, παραμονές των εκλογών του Μαίου 2012, την ίδρυση της Αμυγδαλέζας και των άλλων «κέντρων υποδοχής» και «φιλοξενίας» σε διάφορες περιοχές της χώρας. Μέχρι και με «αναπτυξιακούς στόχους»  τα έντυνε, καθώς θα γίνονταν προσλήψεις προσωπικού από τις περιοχές όπου θα λειτουργούσαν.
Μήπως τα τρία νέα «ανοιχτά κέντρα φιλοξενίας» δεν θα κάνουν άλλο από το να υποκαταστήσουν  την Αμυγδαλέζα, χρησιμεύοντας απλώς σε μιαν αλλαγή της εικόνας, ενώ το περιεχόμενο της λειτουργίας θα παραμείνει το ίδιο;


Υπάρχουν τρία ακόμα ανησυχητικά σημεία των δηλώσεων του Γ. Πανούση. Το πρώτο είναι ότι, όσων αίρεται η κράτηση και δεν είναι ανήλικοι ή ασθενείς (ομάδες για τις οποίες θα υπάρχει ειδική φροντίδα, να δούμε ποιά), «θα τους δίνεται μια λίστα με χώρους» όπου θα μπορούν προσωρινά να φιλοξενηθούν, «να κάνουν ένα μπάνιο, να μην κοιμούνται στα παγκάκια». Αυτό μεταφράζεται σε απλώς πέταγμα στο δρόμο των χιλιάδων ανέστιων και αποκλεισμένων στην Ελλάδα μεταναστών - «από τον εγκλεισμό στο δρόμο», με ό,τι αυτό σημαίνει. Φιλοξενία θα ήταν, πρώτον, η χορήγηση, με ταχύτατες διαδικασίες, άδειας παραμονής σε όλους ανεξαιρέτως τους μετανάστες και τους πρόσφυγες - να καταργηθεί, δηλαδή,  έμπρακτα η έννοια (και η αντίστοιχη αντιμετώπιση) του «παράνομου» μετανάστη. Σε σύνδεση με αυτό, άμεση κατάργηση όλων των «κέντρων κράτησης» σε όλη τη χώρα και δημιουργία μικρών, κατάλληλων χώρων, στη λογική της ομαδικής κατοικίας (σε ξενοδοχεία, δημόσια κτίρια κλπ) και όχι της μαζικής συσσώρευσης ή του γκέτο, για υποστηριζόμενη και ελεύθερη διαμονή των μεταναστών για όσο διάστημα θα το είχαν πραγματικά ανάγκη.
Το δεύτερο ανησυχητικό σημείο είναι η αναφορά στην «εποπτευόμενη ελευθερία» των «μη κρατούμενων μεταναστών», συνοδευόμενη από μια προσπάθεια καθησύχασης των «ελλήνων, ανησυχούντων για την ασφάλειά τους, πολιτών».  Μιλώντας ακριβώς για το ζήτημα των μεταναστών ο Ζ. Bauman τονίζει ότι ο χαρακτηρισμός των άλλων ως «πρόβλημα ασφάλειας», οδηγεί στην απάλειψη του «προσώπου» - μια μεταφορική ονομασία για εκείνες τις όψεις του Αλλου που μας τοποθετούν σε μια κατάσταση ηθικής ευθύνης και μας οδηγούν στην ηθική πράξη. Η αχρήστευση αυτού του «προσώπου»… είναι η ουσία αυτού που αποκαλούμε «απανθρωποποίηση»…. «Οταν το «πρόσωπο» αφαιρείται, η αδυναμία του Αλλου προσελκύει τη βία φυσικά και χωρίς προσπάθεια, όπως ακριβώς όταν ενδύεται το «πρόσωπο», η ίδια αδυναμία ανοίγει ένα τεράστιο πεδίο αρωγής και φροντίδας».

Είναι αυτή η απάλειψη του «προσώπου» που κάνει έρμαιο τον μετανάστη, τον πρόσφυγα, τον κάθε «διαφορετικό» στην υπό οποιαδήποτε μορφή «κατάσταση εξαίρεσης» και στην φασιστική κτηνωδία.

Το τρίτο σημείο είναι η αναφορά στη «διαχείριση των μεταναστευτικών δομών ως θέματος ευρωπαϊκού που έτσι πρέπει ν΄ αντιμετωπίζεται». Η Ευρωπαϊκή πολιτική στο μεταναστευτικό, ωστόσο, δεν είναι άλλη από  τα σχεδόν καθημερινά τραγικά συμβάντα  στην Λαμπεντούζα, από το Φαρμακονήσι, από το τείχος του Εβρου, στο οποίο ο κ. Πανούσης δεν βλέπει παρά μόνο την πιθανότητα ν΄ ανοιχτούν μερικές ελεγχόμενες οπές. Μια πραγματικά αριστερή κυβέρνηση θα είχε ήδη αρχίσει να γκρεμίζει αυτό το «τείχος του αίσχους» και θα έθετε υπό αυστηρή εξέταση την απόδοση «Δικαιοσύνης» σε μια χώρα που καταδικάζει ως διακινητή ένα 21χρονο Σύρο πρόσφυγα σε 145 (!) χρόνια φυλάκιση και 550.000 ευρώ πρόστιμο για τους θανάτους στο Φαρμακονήσι, μετατρέποντας το θύμα σε θύτη, σε μια υπόθεση που μπήκε στο αρχείο χωρίς αξιόπιστη διερεύνηση των όποιων, ένθεν και άνωθεν, ευθυνών.   

Θ. Μεγαλοοικονόμου