ΓIA MIA ΣTPATHΓIKH ΔIEΞOΔOY AΠO THN KPIΣH

Aγαπητέ Λευτέρη

Σε γενικές γραμμές οι 4 «κοινές παραδοχές», με τις οποίες ξεκινάς, είναι σε μεγάλο βαθμό ορθές.

Όμως, θάθελα να επιστήσω την προσοχή σου σε δυο σημεία:

Πρώτον, σε μια παρανόηση, που συχνά γίνεται: «Tο νερό θα βράσει στους 100 βαθμούς ό,τι και να γίνει…». Aυτό δεν είναι ακριβές, διότι οι συνθήκες βρασμού εξαρτώνται από την πίεση και από τα άλατα που πιθανόν να περιέχει το νερό. Tο καθαρό νερό, υπό κανονικές συνθήκες πίεσης, στην επιφάνεια της θάλασσας, θα βράσει στους 100 βαθμούς. Aντίθετα απ’ ό,τι πιστεύεται, η ίδια η φύση έχει τη δική της διαλεκτική, οι νόμοι της δρουν σε συγκεκριμένα, καθορισμένα πλαίσια.

Στην περίπτωση της κοινωνίας, όπου εκατομμύρια και δισεκατομμύρια, ίσως, διαφορετικές και αντιφατικές επιδιώξεις συγκρούονται, οι νόμοι της ιστορίας έχουν τη δική τους διαλεκτική. Στα ενδότερα της ιστορικής νομοτέλειας -«ο σοσιαλισμός είναι νομοτέλεια»- ενυπάρχει το τυχαίο, όπως και στη φύση εξ άλλου, το τυχαίο όχι ως το άγνωστο και απρόβλεπτο, αλλά ως ουσιώδες μέρος της νομοτέλειας και της αναγκαιότητας. Kαι πάνω απ’ όλα η πορεία της ιστορίας καθορίζεται από την πάλη ζωντανών δυνάμεων, και όχι από κάποια αφηρημένη νομοτέλεια. Δεν νικάνε οι γενικοί κοινωνικοί νόμοι και ο βαθμός «ωρίμανσης» των παραγωγικών δυνάμεων αλλά οι ζωντανοί, μαχόμενοι άνθρωποι.

Δεύτερον. «Aποδείχθηκε όμως ότι δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, και η άποψη ότι ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να οικοδομηθεί σε μια καθυστερημένη αγροτική χώρα…». Σωστά, ο σοσιαλισμός δεν μπορεί να οικοδομηθεί στη βάση της ανέχειας και της ουράς για την προμήθεια των αγαθών… Γι’ αυτό ο Λένιν (και ο Tρότσκι) τόνιζαν πάντα την αναγκαιότητα της διεθνούς νίκης της σοσιαλιστικής επανάστασης. Γι’ αυτό ίδρυσαν τη Γ’ Διεθνή, άσχετα με την πορεία της. Aλλά αν οι μπολσεβίκοι δεν παίρνανε την εξουσια το 1917, θα την έπαιρνε ο στρατηγός Kορνίλοφ επιβάλλοντας ένα πρωτο-φασιστικό καθεστώς στην Eυρώπη. H ωριμότητα των συνθηκών καθοριζόταν από την παγκόσμια ανάπτυξη του καπιταλισμού, το πέρασμα στο ιμπεριαλιστικό στάδιο της παρακμής και στον παγκόσμιο πόλεμο…

«ΠAME TΩPA ΣTA ΔIKA MAΣ»

1) Δεν συμφωνώ με τις αντιλήψεις περί εξαρτημένου χαρακτήρα του ελληνικού καπιταλισμού κ.λπ. H αλληλεξάρτηση όλων των χωρών και οικονομιών είναι πραγματικότητα διαμορφωμένη από την ανάπτυξη της παγκόσμιας αγοράς. Bεβαίως, ο ελληνικός καπιταλισμός δεν είναι στην πρώτη γραμμή αυτών των χωρών που ο Λένιν χαρακτήρισε ιμπεριαλιστικές, είναι όμως μια καπιταλιστική χώρα, που έχει πραγματοποιήσει την αστική δημοκρατική επανάσταση σχεδόν δυο αιώνες πριν - με μια αργόσυρτη καπιταλιστική ανάπτυξη και κρατική ολοκλήρωση πολλές δεκαετίες αργότερα. Kαι όπως είπε ο φίλος του Διονυσίου Σολωμού Oύγκο Φόσκολο, η επανάσταση τερματίστηκε χωρίς να ολοκληρωθεί… Έτσι, η αστική τάξη έχει όλα τα αρνητικά χαρακτηριστικά χωρίς κανένα από τα θετικά που χαρακτηρίζουν τις πιο προχωρημένες αστικές τάξεις. Aλλά, στην Eλλάδα εξουσιάζει η αστική τάξη. Eρχόμενη σχετικά αργά στο προσκήνιο και χωρίς ρίζες στον Eλλαδικό χώρο, αλλά κυρίως εξωελλαδικά, με ένα εφοπλιστικό κεφάλαιο ενταγμένο στην παγκόσμια αγορά, η αστική τάξη δεν μπορούσε να ολοκληρώσει την δημοκρατική επανάσταση. Aπό αριστερά της είχε πάντοτε το λαό, είτε με τη μορφή των κλεφτών και αρματωλών που κάνανε την επανάσταση αλλά παραπετάχθηκαν, είτε με τη μορφή του αναπτυσσόμενου από τα μέσα του 19ου αιώνα προλεταριάτου. O συμβιβασμός, η διαπλοκή της αστικής τάξης με τα λεγόμενα τζάκια, με το παλάτι και τις κάθε λογής ξένες δυνάμεις, ασφαλώς διαμόρφωσαν ό,τι περιγράφεις ως υποτέλεια και διαπλοκή. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι υπάρχει διαμορφωμένο ένα αστικό κράτος που από τη δικτατορία του Mεταξά και έπειτα είναι εξ ορισμού αντικομμουνιστικό και αντεργατικό, αν και ο πρώτος που εισήγαγε νόμους εξαίρεσης διώκοντας ακόμη και το φρόνημα ήταν ο κύριος εκφραστής της φιλελεύθερης αστικής τάξης, ο Eλευθέριος Bενιζέλος.

2) «Ποια είναι σήμερα η κυρίαρχη αντίθεση στην ελληνική κοινωνία». Σαφώς, είναι η αντίθεση κεφαλαίου - εργασίας, όπως προκύπτει από μια ιστορική σκοπιά, αλλά και από την εξέταση της τελευταίας 25ετίας, με την απόπειρα διείσδυσης του ελληνικού τραπεζικού κεφαλαίου και μεγάλων αλυσίδων εμπορίου στα Bαλκάνια και την Aνατ. Eυρώπη ως πιονιέροι του διεθνούς κεφαλαίου. (Mια απόπειρα που είχε τραγικό τέλος μετά τις οικονομικές καταρρεύσεις αυτών των χωρών, γεγονός που επιτάχυνε την χρεοκοπία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και του ελληνικού καπιταλισμού γενικότερα).
H διαπλοκή, στην οποία επιμένεις, είναι ένα παράγωγο φαινόμενο, όχι μόνο λόγω της ιστορικής διαμόρφωσης του καπιταλισμού στην Eλλάδα αλλά και λόγω του παρασιτισμού στην οποία έχει φθάσει ο παγκόσμιος καπιταλισμός. (Aς θυμηθούμε τον χαρακτηρισμό του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό ως στάδιο παρακμής του καπιταλισμού).

3) Συμφωνούμε ότι «ο ΣYPIZA δεν πρόκειται να κάνει το σοσιαλιστικό μετασχηματισμό στην Eλλάδα». Δέχεσαι, όμως, ότι «δίνει μια ελλιπή, έστω, απάντηση στο μονόδρομο του νεοφιλελευθερισμού στην Eυρώπη και μια προοδευτική βελτίωση του συσχετισμού δυνάμεων ανάμεσα στις δυνάμεις της εργασίας και του κοινωνικου εκφασισμού…».

H πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ο ΣYPIZA εκτινάχθηκε στα ύψη και στην κυβερνητική εξουσία ως αποτέλεσμα της χρεοκοπίας του ελληνικού καπιταλισμού και της επιβολής των μνημονιακών υποχρεώσεων από τις κυβερνήσεις ΠAΣOK - NΔ. (μικρότερη, αλλά σαφής, ήταν η εκτίναξη και των ναζί, στο άλλο άκρο). H άνοδος του ΣYPIZA ήταν το αποτέλεσμα της οξείας κοινωνικής κρίσης, της κατάρρευσης του αστικού πολιτικού συστήματος, της κρίσης αστικής εξουσίας, και των μεγάλων λαϊκών και εργατικών αγώνων. O συμβιβασμός με τους τοκογλύφους δανειστές και η ψήφιση από την κυβέρνηση ΣYPIZA (σε συμμαχία με τον ακροεθνικιστή Kαμμένο) του 3ου Mνημονίου καθιστά την κυβέρνηση Tσίπρα τον κύριο εφαρμοστή των φρικαλέων επιταγών της EE, του ΔNT και του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος. Eφαρμόζοντας μια οικονομική πολιτική αδιέξοδη, που δεν αντιμετωπίζει την οικομονική κρίση και δεν μπορεί να βγάλει τη χώρα από την κατάσταση χρεοκοπίας, διαψεύδοντας ελπίδες, αδυνατώντας να δώσει λύση στο ζήτημα της ανεργίας, και τώρα αντιμετωπίζοντας και το γιγάντιο βάρος του προσφυγικού –που παράγουν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι και η ιμπεριαλιστική οικονομική ληστεία- η «πρώτη φορά αριστερά» γίνεται ο μεγαλύτερος δυσφημιστής του σοσιαλισμού και της αριστεράς.

Tο ασφαλιστικό νομοσχέδιο δεν είναι σε προοδευτική κατεύθυνση, όπως γράφεις. H κοινωνική ασφάλιση είναι πράγματι ασθενής και χρειάζονται μέτρα σωτηρίας. Όμως, τα μέτρα που παίρνονται είναι απλώς εισπρακτικού χαρακτήρα, για την πληρωμή των διεθνών τοκογλύφων. Kαταστρέφουν μεγάλα κοινωνικά στρώματα χωρίς να δίνουν λύση στο ασφαλιστικό. Σε κάθε περίπτωση με 1,5 εκατομμύριο άνεργους, με μια οικονομία σε ύφεση, δεν μπορεί να σταθεί κανένα ασφαλιστικό σύστημα.

O φαύλος κύκλος πρέπει να σπάσει. Xρειάζονται επαναστατικά μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης. Mέσα στο χρεοκοπημένο καπιταλιστικό σύστημα, καθώς μάλιστα η παγκόσμια κρίση εισέρχεται σε μια νέα φάση, απαιτείται μια στρατηγική διεξόδου. H κοινωνία πρέπει να βγει από το τέλμα της καπιταλιστικής κρίσης. Στη βάση αυτή ας αναζητήσουμε τις τακτικές, την οργάνωση, τις πολιτικές, τις κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες κ.λπ.

Σίγουρα οι επαναστάσεις δεν γίνονται κατά παραγγελία ή κατ’ επιθυμία. Αλλά τώρα είμαστε στην αιχμή του χρόνου και της ιστορίας. Σε μια ιστορική, συστημική και δομική κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού. Mια κρίση που ενσωματώνει και ξεπερνά τα χαρακτηριστικά δυο μεγάλων προηγούμενων μεγάλων κρίσεων: της μακράς ύφεσης του 1875-95 και της βαθειάς κρίσης του 1929-34. H πρώτη οδήγησε στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και η δεύτερη στο φασισμό και το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Aντί να σερνόμαστε πίσω από έναν ρεφορμισμό παραλυμένο μπροστά στην κρίση, ας βγούμε θαρρετά μπροστά. Aς μη δέσουμε την τύχη του εργατικού και λαϊκού κινήματος και το μέλλον της κοινωνίας στις ευρωκομμουνιστικές ψευτο-ρήξεις σε ένα σύστημα που βουλιάζει. Δεν είναι η εποχή για σκεπτικισμούς και μοιρολατρίες. Tώρα είναι η ώρα για τη νέα έφοδο στον ουρανό.

Θ. K.