ΝΑ ΕΙΝΑΙ Ή ΝΑ ΜΗΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ CHARLIE - ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙ

Παρασκευή, 9 Ιανουαρίου 2015 

Στο χάος που προκλήθηκε από την τερατώδη επίθεση που στοίχισε τη ζωή σε δώδεκα ανθρώπους, δεν είναι εύκολο να πάρει κανείς θέση μεταξύ εκείνων που εκφράζουν μόνο πόνο και δικαιολογημένη οργή, όσων «φοβούνται τις ομογενοποιήσεις» και εκείνων που καλούν σε εθνική (και διεθνική) ενότητα κατά του ριζοσπαστικού Ισλάμ κάτω από τη σημαία του συνθήματος «Je suis Charlie».

Φυσικά, το έγκλημα φέρνει πόνο και θυμό, αλλά ενάντια σε τί ακριβώς;

 

Την ευθύνη αυτής της ποταπής σφαγής αναλαμβάνουν άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως μέλη της Αλ Κάιντα. Ωστόσο, η απόλυτη ανάγκη να καταπολεμηθούν οι σκοταδιστικές κινήσεις του ριζοσπαστικού Ισλάμ δεν πρέπει να μας προκαλεί αμνησία. Αυτά τα ρεύματα που επιβάλλονται με την τρομοκρατία διακηρύσσουν ότι διαπράττουν τα εγκλήματά τους στο όνομα του Ισλάμ. Η ανάπτυξή τους κατέστη δυνατή από τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, το διαμελισμό των [ισλαμικών] Κρατών και τη χρήση από τη Δύση αυτών των ρευμάτων ενάντια στις προοδευτικές δυνάμεις. Στη Γαλλία, η αφόρητη κοινωνική κατάσταση που αντιμετωπίζει ο πληθυσμός που προέρχεται από την μετα-αποικιακή μετανάστευση, ο κρατικός ρατσισμός, η ισλαμοφοβία, οι διακρίσεις, ο στιγματισμός ή οι έλεγχοι προσώπων, φέρουν σαφή ευθύνη στην ανάπτυξη του εν λόγω ρεύματος που επηρεάζει πραγματικά μια περιθωριακή νεολαία όλων των καταβολών αλλά χωρίς ορίζοντα.

Φυσικά το έγκλημα μπορεί να προκαλέσει ομογενοποιήσεις. Αλλά είναι αυτές οι ομογενοποιήσεις καινούργιες; Η Charlie Hebdo, η οποία, για εμάς, από καιρό εκπροσωπούσε την αναίδεια, την αυθάδεια του Μάη του '68, τους Wolinski, Cabu, την οικολογία, το RESF (Δίκτυο Εκπαίδευσης Χωρίς Σύνορα), δεν διακρίνεται δικαίως εδώ και χρόνια στις γραφικές τέχνες και την πολιτική των ομογενοποιήσεων; Και για να είναι τα πράγματα ξεκάθαρα, κανείς εδώ δεν ισχυρίζεται ότι δεν είχαν την ελευθερία να το κάνουν και ήταν όντως ελεύθεροι να το πράττουν για πολλά χρόνια.

Ο παραμικρός εφησυχασμός ή κατανόηση για δολοφόνους σκιτσογράφων ή για τη θανάτωση ανθρώπων εξαιτίας των ιδεών τους είναι ανόητος.

Αλλά η Charlie Hebdo έδινε μια πολιτική μάχη. Και η απόκρυψη και λήθη του πλαισίου εντός του οποίου δημοσίευε τις γελοιογραφίες της αποτελούσε μέρος αυτής της πολιτικής μάχης της.

Μπορούμε να φανταστούμε γελοιογραφίες από προοδευτικές εφημερίδες να ασκούν κριτική στην εβραϊκή θρησκεία κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του '30, τη στιγμή της ανόδου του αντισημιτισμού και των διωγμών των Εβραίων; Και δεν μιλάμε εδώ για αντισημιτικές γελοιογραφίες της εποχής, αλλά γελοιογραφίες που επικρίνουν την εβραϊκή θρησκεία.

Πώς θα μπορούσε μια κριτική των θρησκειών να αγνοεί την σχέση κυρίαρχου/κυριαρχούμενου; Η κριτική των θρησκειών γίνεται ακόμη σε ένα πλαίσιο, σε μια πολιτική στιγμή που δεν είναι σε καμία περίπτωση ουδέτερη προς τους μουσουλμάνους. Οι πράξεις της Charlie Hebdo, και οι γελοιογραφίες και τα άρθρα είναι πράξεις, συμμετείχαν στην ανάπτυξη της ισλαμοφοβίας στη Γαλλία. Στην ανάπτυξη της περιφρόνησης και του ρατσισμού εναντίον όλων των μουσουλμάνων, νόμων επιφορτισμένων με την προστασία του «γαλλικού λαϊκισμού» [la laïcité à la française] εναντίον τους, επιθέσεων σε τζαμιά, σωματικών επιθέσεων εναντίον ανθρώπων με «μουσουλμανική εμφάνιση». Ο χαρακτηρισμός τους ως εξιλαστήρια θύματα για την οικονομική και κοινωνική κρίση, που βιώνουν συχνά στην πρώτη γραμμή βοηθώντας την «ομογενοποίηση», συμβαίνει εδώ και χρόνια.

Τα γκέτο και οι διακρίσεις δεν έχουν σημασία τώρα, η «εθνική ενότητα» μπορεί να επιτευχθεί με το αίμα όλων αυτών των νεκρών, σε βάρος των μουσουλμάνων, με τζαμιά ήδη να καίγονται (ξανά), με τη γη σαν έτοιμη από καιρό.

Η «γαλλική αυτοκτονία» είναι σε κίνηση ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ένας άλλος Σαρλώ. (ΣτΜ: αναφορά στο βιβλίο του Éric Zemmour, “Le suicide français”.)

Η «Εθνική Ενότητα» και η «Ιερή Ένωση» που η συγκίνηση γύρω από τη σφαγή που διαπράχθηκε προσπαθεί να μας επιβάλει, χειραγωγούν τα συναισθήματα τρόμου και δικαιολογημένης εξέγερσης στην υπηρεσία άλλων εννοιών πιο σύνθετων και αμφίβολων. Η ελευθερία του λόγου δεν απειλείται στη Γαλλία, ακόμη και η πιο ρατσιστική. Δεν βρισκόμαστε στο στρατόπεδο εκείνων που υποστηρίζουν το ρατσισμό του κράτους και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Δεν δεχόμαστε τη «σύγκρουση των πολιτισμών» και τη λογική «τρομοκρατία/αντιτρομοκρατία». Αρνούμαστε εκ των προτέρων όλους τους νέους νόμους «ασφάλειας» και όλες τις νέες μορφές διακρίσεων ή ασφαλιστικών μέτρων κατά των μουσουλμάνων που αυτή η ενότητα δεν θα αποτύχει να παράξει...

Έτσι, ο φόβος της ομογενοποίησης μας φαίνεται κατάφωρα ανεπαρκής. Η Γαλλία περνάει για κράτος δικαίου, και οι εγκληματίες πρέπει να συλληφθούν και να δικαστούν για τα εγκλήματά τους. Αλλά το έγκλημά τους πηγαίνει πολύ πιο πέρα, έρχεται πραγματικά να απελευθερώσει την πολιτική της ομογενοποίησης και του αποδιοπομπαίου τράγου. Με αυτήν την έννοια  τόσο οι δράστες όσο και τα θύματα της επίθεσης αυτής είχαν εμπλακεί στον πόλεμο των πολιτισμών. Με αυτήν την έννοια, αν οι δολοφόνοι μάς προκαλούν φρίκη, η Charlie δεν ήταν και δεν προβλέπεται να είναι φίλη μας και «δεν είμαστε Charlie». Αν η αλληλεγγύη μας και η συμπάθειά μας απευθύνεται σε όλους τους δημοσιογράφους, τους εργαζόμενους, τους αστυνόμους, τα αθώα θύματα αυτής της τραγωδίας και των οικογενειών τους, η ένωση που πρέπει να οικοδομηθεί σήμερα είναι αυτή μιας Γαλλίας που συμφωνεί τελικά να αποτελείται από το σύνολο των πολιτών της, συμπεριλαμβανομένων των μουσουλμάνων. Η μάχη κατά της τρομοκρατίας θα περάσει από τον αγώνα για την ισότητα, τη δικαιοσύνη, την αναγνώριση της σημερινής Γαλλίας σε όλη της την ποικιλομορφία, μια πηγή τεράστιου πλούτου. Για να ανατείλει ο ήλιος έπειτα από αυτήν τη νύχτα, πρέπει σήμερα να είμαστε μουσουλμάνοι.

Εθνικό Γραφείο UJFP (Ένωση των Γάλλων Εβραίων για την Ειρήνη), 9 Ιανουαρίου 2015

 

Μαθαίνουμε αυτήν τη στιγμή την ομηρία ενός σουπερμάρκετ κοσέρ στην Porte de Vincennes, στο Παρίσι, η οποία φαίνεται να σχετίζεται με μια μεγαλύτερη επίθεση. Περισσότερο από ποτέ το έργο μας στην UJFP θα είναι να οικοδομήσουμε «από κοινού» τις οικουμενικές αξίες που μόλις αναφέραμε. Ως Εβραίοι, θα είμαστε πάντα στο πλευρό του κυριαρχούμενου, των θυμάτων του ρατσισμού, των διακρίσεων, είτε είναι μουσουλμάνοι, Ρομά, Εβραίοι...