Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΠΡΩΤΟΣ ΓΥΡΟΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ


Τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών, καθρεφτίζουν αναμφίβολα την πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται το πολιτικό σύστημα και οι δυνάμεις που το συναπαρτίζουν. Πέρα από τα όποια επιμέρους συμπεράσματα, το κεντρικό στίγμα των αποτελεσμάτων δίνεται μέσα από την εικόνα ολικής κατάρρευσης του πολιτικού σκηνικού, όπως τουλάχιστον το γνωρίζαμε καθ’ όλη την διάρκεια της μεταπολίτευσης.
Η κυβερνώσα ΝΔ εισέπραξε ό,τι της άξιζε, χάνοντας βασικά δεξιά προπύργια του παρελθόντος. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, ο παραδοσιακά συντηρητικός Δήμος της Αθήνας, ο μεγαλύτερος δήμος της χώρας: εκεί, η κρίση της ΝΔ είχε φανεί προεκλογικά ακόμα, με την διπλή υποψηφιότητα Σπηλιωτόπουλου-Κακλαμάνη, τις κοκορομαχίες τους και τελικά τη διαγραφή του δεύτερου από το Κόμμα. Στον Α’ γύρο, ο «χρισμένος» δεξιός υποψήφιος, Άρης Σπηλιωτόπουλος, κατετάγη μόλις τρίτος, με 16,92%, πίσω από Καμίνη και Σακελλαρίδη, μένοντας έξω από τον Β’ γύρο. Αξίζει να σημειωθεί, πως ακόμα και αθροιστικά, τα αποτελέσματα των δύο εκ ΝΔ προερχόμενων υποψηφίων, αγγίζουν μόλις το 24,02%, την στιγμή που στον Α’ γύρο του 2010, ο Νικήτας Κακλαμάνης ήρθε πρώτος με 34,97% (για να ηττηθεί την δεύτερη Κυριακή από τον Καμίνη).
Στην Θεσσαλονίκη, το 37,91% του Α’ γύρου του 2010 που είχε κατακτήσει η δεξιά με τον Γκιουλέκα, μετετράπη σε 26,16% με τον Καλαφάτη, που, ωστόσο, κατέβαινε, υποτιθέμενα, ως ανεξάρτητος με την στήριξη της ΝΔ, τακτική που χρησιμοποιήθηκε σε ουκ ολίγες περιπτώσεις, όπου μνημονιακοί υποψήφιοι ήταν αναγκασμένοι να «κρύβουν» την πραγματική πολιτική τους ταυτότητα, μήπως και γλυτώσουν το εκλογικό «μαύρισμα». Στον Πειραιά, η διάλυση του πολιτικού συστήματος εκφράστηκε με ένα ιδιαίτερο και καθόλου θετικό τρόπο: βασικός αντίπαλος του δεξιού Μιχαλολιάκου, αναδείχτηκε ο συνδυασμός Μώραλη-Μαρινάκη, που χρειάστηκε την στήριξη των παπάδων, του οπαδικού «πατριωτισμού» των Πειραιωτών και του… πορτοφολιού του εφοπλιστή, για να πάρει τελικά την πρώτη θέση και να περάσει στον Β’ γύρο. Η ΝΔ, αν και ο Μιχαλολιάκος είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά της «παιδιά» και πιο γνωστούς δεξιούς τοπικούς άρχοντες, φρόντισε να τον αδειάσει ενόψει Β’ γύρου, διά στόματος Κεδίκογλου, φοβούμενη να ταυτιστεί με μια πιθανή ήττα του, αφού ο Μώραλης έχει ήδη –με κομματική γραμμή- εξασφαλισμένο το 5,67% που πήρε ο Κούζηλος της Χρυσής Αυγής στον Α’ γύρο, ανάμεσα σε άλλες πιθανές μετατοπίσεις. Αντίστοιχα εκφυλιστικά φαινόμενα ανάδειξης επιχειρηματιών του ποδοσφαίρου και του υποκόσμου σε πρωταγωνιστές της τοπικής αυτοδιοίκησης, σημειώθηκαν και στον Βόλο με τον… Αχιλλέα Μπέο.
Για τις περιφέρειες, η ΝΔ καμώνεται πως πανηγυρίζει, γιατί διεκδικεί στον δεύτερο γύρο 12 σε όλη την χώρα. Στην πραγματικότητα, η  κάμψη της είναι μεγάλη και εδώ, σημειώνοντας ελεύθερη πτώση στις πιο βασικές περιφέρειες της Ελλάδας. Στην περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, για παράδειγμα, ο επίσημα «χρισμένος» της ΝΔ, Ιωαννίδης, πήρε μόλις το 18,59%, περνώντας στο Β’ γύρο με τον Τζιτζικώστα (32,81%) που, αν και δεξιός, η Συγγρού του είχε αρνηθεί την επίσημη στήριξη (δεν υπάρχουν αμφιβολίες, φυσικά, πως θα υιοθετήσει και θα καρπωθεί μια ενδεχόμενη νίκη του στον Β’ γύρο). Στην Αττική, η κεντρική γραμμή για χρίσμα στον Κουμουτσάκο, κατέληξε σε πανωλεθρία, με 14,08% κι εκτός Β’ γύρου. Για τον Β’ γύρο, η ΝΔ στηρίζει Σγουρό, τον οποίο παλαιότερα καθύβριζαν ως τον «χειρότερο περιφερειάρχη», διά στόματος Μιχελάκη.
Το ανύπαρκτο πλέον ΠΑΣΟΚ, αφού πρώτα κρύφτηκε, μαζί με τα απομεινάρια του, κάτω από τα ξεραμένα κλαδιά μιας Ελιάς, στις τοπικές εκλογές κρύφτηκε εκ νέου, πίσω από «ανεξάρτητους» υποψήφιους, όπως ο Σγουρός, ο Καμίνης, ο Μπουτάρης, που απήλαυσαν την στήριξη κι άλλων «κεντροαριστερών» δυνάμεων, όπως η ΔΗΜΑΡ. Στον μεγαλύτερο δήμο, πάντως, ο «υπερκομματικός» μνημονιακός Καμίνης έπεσε στον Α’ γύρο, 8 ολόκληρες μονάδες, σε σχέση με το 2010 (21,06% από 28,28%), και αναμετριέται με τον Σακελλαρίδη (20%) στο Β’ γύρο.
Ο τελευταίος, θεωρείται ως μία από τις επιτυχίες του ΣΥΡΙΖΑ στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Και όντως, αν συγκριθεί με τον ΣΥΡΙΖΑ των αυτοδιοικητικών του 2010, είναι μια σημαντική άνοδος (Πορτάλιου, 5,80%). Όμως, σε καμιά περίπτωση ο ΣΥΡΙΖΑ δεν δείχνει μια παραπέρα εκτόξευση σαν κι αυτή που εμφάνισε με την δυναμική του στις εθνικές εκλογές του 2012. Δείχνει μάλλον ανίκανος κι αναξιόπιστος, για να εκμεταλλευτεί την, κατά τα άλλα, πραγματική αριστερή στροφή και προσδοκίες του λαού, καθώς και την διάλυση των αστικών κομμάτων. Ωστόσο, δεν πρέπει καθόλου να υποτιμηθούν πρωτοφανή αποτελέσματα στον Α’ γύρο, όπως της Δούρου στην περιφέρεια Αττικής (23,80%) έναντι του δεύτερου Σγουρού (22,11%), του Σακελλαρίδη που πέρασε στον Β’ γύρο με τον Καμίνη, ενώ συνολικά διεκδικεί 5 περιφέρειες. Δεν πρέπει ταυτόχρονα όμως, να λησμονηθεί πως οι χονδροειδείς δεξιές επιλογές του, έχουν και τις επιπτώσεις τους, όπως στην περιφέρεια Πελοποννήσου, που η επιλογή του μνημονιακού Βουδούρη κατέληξε να περνά στον Β’ γύρο με μόλις 15,72%, έναντι… 43,17% του Τατούλη, προδιαγράφοντας φυσικά την ήττα.
Το μεγάλο αγκάθι του Α’ γύρου των εκλογών, ακούει στο όνομα «Χρυσή Αυγή». Χωρίς να κραυγές απελπισίας και παράλυσης μπροστά στην άνοδο των φασιστών, ωστόσο, το 16,12% του Κασιδιάρη στον Δήμο της Αθήνας, ή το 11,13% του Παναγιώταρου στην περιφέρεια Αττικής (όπου άλλωστε η Χ.Α. συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη δύναμη της), είναι ανησυχητικά σημάδια. Είναι απόδειξη, πως η διάλυση του πολιτικού συστήματος, και, πιο συγκεκριμένα σε αυτές τις περιπτώσεις, το γκρέμισμα της ΝΔ, δεν συνεπάγεται πως οι ψήφοι φεύγουν ολοκληρωτικά από την «δεξιά πολυκατοικία», προς τα αριστερά. Ίσα-ίσα, ένα σημαντικό κομμάτι τους κατεβαίνει στα πιο βρώμικα και σκοτεινά υπόγεια του κτιρίου, αναζητώντας μια δυναμική λύση, που η Αριστερά δείχνει ανίκανη να του προσφέρει.
Το πιο ιστορικό κόμμα της τελευταίας, το ΚΚΕ, παρά το γεγονός ότι θέλει να μας πείσει για το αντίθετο, δεν βγαίνει κερδισμένο από τον Α’ γύρο. Σημειώνει πτώση στις σημαντικές περιφέρειες και δήμους της χώρας όπως και στα συνολικά του ποσοστά (πέφτει ως και 3,8% σε όλες τις περιφέρειες), με διαρροές προς ΣΥΡΙΖΑ, αν και διεκδικεί στον Β’ γύρο τον δήμο Πετρούπολης, Ικαρίας, Χαϊδαρίου και, αναπάντεχα, τον δήμο Πατρέων, με τον Πελετίδη. Οι παραπάνω επιτυχίες, εντάσσονται στην συνολική στροφή του λαού σε αριστερές «αναζητήσεις», χωρίς ωστόσο να δείχνουν μια έξοδο του ΚΚΕ από την κρίση κι απομόνωσή του.

Στο ίδιο κάδρο εντάσσονται κι οι επιτυχίες της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, που ανεβάζει τα ποσοστά της σε διάφορες περιοχές της χώρας. Σχεδόν με 130.000 ψήφους κι εκλογή δεκάδων δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, σχήματα που στηρίχτηκαν από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ, το ΕΕΚ, κι άλλες αριστερές δυνάμεις και αγωνιστές, είχαν μια σημαντική άνοδο σε σχέση με το 2010 που δεν ξεπερνούσαν τις 100.000.
Τα σχήματα που επέλεξε να μετάσχει το Εργατικό Επαναστατικό Κόμμα, σημείωσαν ανόδους κι επιτυχίες. Η ΜΑΡΙΔΑ Δάφνης-Υμηττού με υποψήφιο δήμαρχο το σ. Γιώργο Μητροβγένη εξέλεξε 2 δημοτικούς συμβούλους με ποσοστό 7,60%, όπως και το Αριστερό Σχήμα Ιλίου που εκλέγει 2 συμβούλους με ποσοστό 8,34%. Συμβούλους εξέλεξαν επίσης η «Μια πόλη ανάποδα» Νέας Σμύρνης, αλλά και η «Ανυπότακτη Πετρούπολη», η Aριστερή Kίνηση Περιστερίου (4,23%  και 2 έδρες στο δημοτικό συμβούλιο), το Pήγμα στο Aιγάλεω (5%, 1 έδρα) κ.ά.
Στον Β’ γύρο, το ΕΕΚ στηρίζει τα αριστερά ψηφοδέλτια (ΣYPIZA) ή KKE (Xαϊδάρι, Πετρούπολη, Πάτρα) όπου αναμετρούνται με δεξιούς ή κεντροαριστερούς και μνημονιακούς υποψηφίους. Σε δήμους όπως ο Πειραιάς καλεί σε αποχή.

* Eπιτυχίες σημείωσαν τα σχήματα της Aνταρσύα για τις περιφερειακές εκλογές, όπου εκλέγουν 7 συμβούλους στις 12 από τις περιφέρειες όπου συμμετείχαν.

Κ. Αποστολόπουλος