ΑΝΤΙΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗ. ΠΟΙΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ;

Αντικαπιταλιστική Αριστερά
και Ευρώπη
Ποια προοπτική;

του Σάββα Μιχαήλ

Στα τέλη του Μαρτίου, η Ευρώπη, ιδιαίτερα η “υπαρκτή” ιμπεριαλιστική ΕΕ και οι διεθνείς συνέπειες της κρίσης σε Δύση και Ανατολή θα έρθουν στο επίκεντρο δύο διαφορετικών συναντήσεων δυνάμεων της διεθνούς αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής Αριστεράς στην Αθήνα.

Στις 29 Μαρτίου, η Αριστερή Πλατφόρμα του ΣΥΡΙΖΑ υποδέχεται   σε μια Δεύτερη συνάντηση εκπροσώπους ευρωπαϊκών οργανώσεων και κομμάτων που αυτοπροσδιορίζονται στον χώρο της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς και συσπειρώνονται στο Rproject. Το αρχικό R  του σχεδίου (project), όπως επεξηγεί και ο λογότυπός του, παραπέμπει στα καλέσματα  resist, αντισταθείτε, reclaim, διεκδικείστε, και  revolt, εξεγερθείτε. Προσοχή, το κάλεσμα γίνεται για  εξέγερση, revolt, όχι για revolution, επανάσταση. Στους ομιλητές πέραν του Παναγιώτη Λαφαζάνη, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΣΥΡΙΖΑ  και του Αντώνη Νταβανέλου, ηγετικού στελέχους της ΔΕΑ και της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, συμπεριλαμβάνονται γνωστοί ηγέτες  οργανώσεων και κινημάτων από την Γαλλία (ΝΡΑ - Νέο Αντικαπιταλιστικό Κόμμα), την Ιταλία (Sinistra Critica- Κριτική Αριστερά) και το Βέλγιο (CADTM- Επιτροπή για την Κατάργηση του Χρέους του Τρίτου Κόσμου) που προέρχονται ιστορικά από την τροτσκιστικής αναφοράς “Ενιαία Γραμματεία της Τετάρτης Διεθνούς” (ελληνικό της τμήμα είναι η ΟΚΔΕ-Σπάρτακος, συνιστώσα της ΑΝΤΑΡΣΥΑ που διαφωνεί με αυτήν την σύμπλευση με τον ΣΥΡΙΖΑ και την Αριστερή του Πλατφόρμα).

Στις 29-30 Μαρτίου, πάλι, συγκαλείται στην Αθήνα  και η 2η Εργατική  Ευρω-Μεσογειακή Συνδιάσκεψη, την οποία φιλοξενεί το ΕΕΚ. Είναι μια πρωτοβουλία των συντρόφων του στην Συντονιστική Επιτροπή για την Επανίδρυση της Τέταρτης Διεθνούς και στο Βαλκανικό Κέντρο “'Κριστιάν Ρακόφσκυ”, ανοιχτή σε κόμματα, οργανώσεις, κινήματα κι αγωνιστές από διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις της επαναστατικής, κομμουνιστικής κι αντικαπιταλιστικής Αριστεράς αλλά και του ευρύτερου αντιεξουσιαστικού, αναρχοσυνδικαλιστικού κι αναρχικού χώρου. Ήδη έχουν δηλώσει την συμμετοχή τους εκπρόσωποι από την Ουκρανία -κεντρικό σημείο συζήτησης- την Ρωσία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Βουλγαρία, την Αλβανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, την Βρετανία, την Φιλανδία, την Τουρκία, την Τυνησία, το Ιράν, την Νότια Αφρική, την Αργεντινή.

Και οι δύο συναντήσεις, αναμφίβολα, στρέφονται “Ενάντια στην Ευρώπη του Κεφαλαίου, του Πολέμου και του Ρατσισμού”, όπως τιτλοφορεί το δικό του κάλεσμα  το  Rproject. Από αυτήν την άποψη ως οργανωτές της 2ης Ευρω-Μεσογειακής Συνδιάσκεψης δεν βλέπουμε τις δύο διεθνείς συναντήσεις να βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές του ταξικού οδοφράγματος. Θα ήταν ευχής έργο, μάλιστα, να μην είχαν συμπέσει χρονικά, ώστε να ήταν δυνατόν, όποιος αγωνιστής ή οργάνωση το επιθυμούσε να συμμετάσχει και στις δύο. Κι αυτό το λέμε με πλήρη γνώση του γεγονότος ότι οι οπτικές γωνίες που βλέπουμε τις εξελίξεις στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον παγκόσμιο καπιταλισμό είναι διαφορετικές και συνεπώς οι προοπτικές κι οι προτάσεις μας διαφέρουν και μάλιστα σε ορισμένα κρίσιμα σημεία αντιπαρατάσσονται.  

Για παράδειγμα, το ίδιο το Κάλεσμα  της Αριστερής Πλατφόρμας του ΣΥΡΙΖΑ και του Rproject θέτει ευθύς εξαρχής  το ζήτημα της κρισιμότητας των επικείμενων Ευρωεκλογών του Μαΐου «αφού θα κρίνουν την “βιωσιμότητα” της κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου» και  θα είναι «πολιτική μάχη κρίσιμη για τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση».  Στο ίδιο πνεύμα της κεντρικής αναφοράς στις Ευρωεκλογές, το Κάλεσμα θα τονίσει τελικά, στο «δια ταύτα», θα λέγαμε, της Συνάντησης, τις «πολιτικές επιτυχίες του ΣΥΡΙΖΑ», τις «προσδοκίες» που γέννησαν « σε πλατιά τμήματα των κοινωνικών αντιστάσεων σε όλη την Ευρώπη» και τις «προοπτικές ανάδειξης μιας κυβέρνησης της Αριστεράς στην Ελλάδα [η οποία] θα ανοίξει αναπόφευκτα το κεφάλαιο της σύγκρουσης με την πολιτική, με τους θεσμούς, με την ίδια την ΕΕ».

Δεν υποτιμούμε καθόλου τις Ευρωεκλογές συνολικά ούτε ειδικότερα την ανάγκη να μαυριστεί αγρίως η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου, να μπουν και στις κάλπες  καρφιά στο φέρετρό της. Και η 2η Ευρω-Μεσογειακή Συνδιάσκεψη έχει σαν ένα από τα βασικά θέματά της την επεξεργασία μιας πολιτικής πλατφόρμας για μια πανευρωπαϊκή εκστρατεία σε όλες τις χώρες της ΕΕ, με εξειδικευμένη σε κάθε χώρα μορφή.  Σ’ αυτό το σημείο, το δικό μας Κάλεσμα λέει ρητά: “Εμείς, οργανώσεις και αγωνιστές της επαναστατικής αντικαπιταλιστικής Αριστεράς και των κοινωνικών κινημάτων χειραφέτησης, μπορούμε να επωφεληθούμε της ευκαιρίας των επερχόμενων Ευρωεκλογών για να διεξάγουμε, με διάφορες μορφές, σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, μια διεθνή και διεθνιστική εκστρατεία προωθώντας μια πραγματική, επαναστατική εναλλακτική λύση, για μια σοσιαλιστική διέξοδο από την κρίση”. Εκείνο που προτάσσουμε και τονίζουμε πρωτίστως  είναι την ανάγκη για “μια σοσιαλιστική διέξοδο από την κρίση”, ότι “ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ ΜΙΑ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗ, ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ, ΔΙΕΘΝΙΣΤΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΛΥΣΗ! ”. Κι αυτή δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ρήξη με την ιμπεριαλιστική ΕΕ και τα δεσμά της, χωρίς την επαναστατική πάλη των εργαζομένων κι ανέργων “ντόπιων” και μεταναστών, όλου του νομαδικού προλεταριάτου σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο, για την ανατροπή των καπιταλιστικών κυβερνήσεων, για εργατική εξουσία και σοσιαλιστική ενοποίηση της Ευρώπης.

Σ’ αυτή την βάση το δικό μας Κάλεσμα ασκεί κριτική και στην πολιτική πλατφόρμα του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς για τις Ευρωεκλογές που προωθεί και η υποψηφιότητα Τσίπρα και ο ΣΥΡΙΖΑ: “Η πολιτική πλατφόρμα της υποψηφιότητάς του και του Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, όπως ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε σε ένα άρθρο στο περιοδικό Νέα Ευρώπη, δεν αφήνει αμφιβολίες για την εξαιρετικά περιορισμένη, ρεφορμιστική μετριοπάθειά της. Προωθεί «μια δημοκρατική και προοδευτική στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης» με ένα παρωχημένο νεοκεϋνσιανό πρόγραμμα για την «ανάκαμψη», για «μια γνήσια Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που θα ενεργεί ως δανειστής έσχατης ανάγκης, όχι μόνο για τις τράπεζες, αλλά και για τα κράτη», για τη φορολόγηση (όχι απαλλοτρίωση) του κερδοσκοπικού κεφαλαίου στις υπεράκτιες δραστηριότητές του, κλπ. Με τον πλέον ανιστόρητο και αντιϊστορικό τρόπο, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι το σύνολο του διεθνούς πολιτικού, κοινωνικοοικονομικού πλαισίου έχει αλλάξει, προτείνεται για την επίλυση της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης μια «Ευρωπαϊκή Διάσκεψη Χρέους», «στηριζόμενη στην Διάσκεψη του Λονδίνου του 1953 για το χρέος της Γερμανίας» και όχι στην απόλυτα αναγκαία  κατάργηση του συνόλου του δημόσιου χρέους στους τοκογλύφους του ευρωπαϊκού και του παγκόσμιου χρηματιστικού κεφαλαίου.”

Μάταια θα βρούμε στο κάλεσμα της Αριστερής Πλατφόρμας - RProject έστω το αίτημα για την κατάργηση συνολικά του χρέους και την απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών, των τραπεζιτών και μεγαλοβιομηχάνων, χωρίς αποζημίωση  και κάτω από εργατικό έλεγχο ή εργατική διαχείριση. Κι ενώ σωστά καταγγέλλεται  η άγρια “λιτότητα”, ο αντιδημοκρατικός, ρατσιστικός, πολεμοκάπηλος χαρακτήρας της “υπαρκτής ΕΕ”, όπως την ονομάζουν, μαζί και ο αισχρός ρόλος της “δημοκρατικής” ΕΕ στην Ουκρανία της ναζιστικής Σβομπόντα, ούτε κουβέντα δεν γίνεται για ρήξη των δεσμών με την ΕΕ, για την διάλυση αυτής της φυλακής των λαών, για μια πραγματικά σοσιαλιστική Ευρώπη χωρίς κεφαλαιοκράτες, γραφειοκράτες και στρατοκράτες. Κάτι τέτοιο θεωρείται προφανώς “ υπεραριστερό”, έξω από το πρόγραμμα και τις προοπτικές του ΣΥΡΙΖΑ, μιας “κυβέρνησης με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ” , έξω από την οπτική και των διεθνών υποστηρικτών του.

Αντιπαρατάσσουν αφηρημένα και βολικά, μια Ευρώπη των τραπεζιτών και των βιομηχάνων σε μια “Ευρώπη των εργατικών αγώνων και της κοινωνικής αντίστασης” και σε μια αυριανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ που “θα ανοίξει αναπόφευκτα το κεφάλαιο της σύγκρουσης με την πολιτική, με τους θεσμούς, με την ίδια την ΕΕ”. Ποιο, συγκεκριμένα, θα είναι το ζητούμενο, το διακύβευμα αυτής της σύγκρουσης; Μήπως η διάλυση της φυλακής των λαών κι η σοσιαλιστική Ευρώπη ή η μεταρρύθμιση της “υπαρκτής ΕΕ” σε μια άλλη ΕΕ δημοκρατική και κοινωνική, «μια δημοκρατική και προοδευτική στροφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης», όπως λέει και γράφει ο υποψήφιος Πρόεδρος της Κομισιόν  Αλέξης Τσίπρας;

Δεν μπορεί κανείς να τα έχει καλά “και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ” ή να αυτολογοκρίνεται με το άλλοθι ότι δεν θέλει να δώσει επιχειρήματα στην κυβερνώσα Δεξιά ή στην δεξιά πτέρυγα που ηγείται του ΣΥΡΙΖΑ. Εδώ δεν πρόκειται για ζητήματα απλώς τακτικής αλλά για την ίδια την ύπαρξη μιας στρατηγικής της χειραφέτησης. Τα στρατηγικά ερωτήματα, όπως τουλάχιστον τα έθεσε το πρόσφατο 13ο Συνέδριο του ΕΕΚ είναι: με ποια κυβέρνηση, με ποια εξουσία, σε ποια Ευρώπη θα υπάρξει διέξοδος από την κρίση;

Το Κάλεσμα για την 2η Εργατική Ευρω-Μεσογειακή Συνδιάσκεψη το θέτει απερίφραστα και προτείνει την δική του απάντηση: “Το ερώτημα που τίθεται ωμά, δεν είναι ποιο αστικό κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων ή διορισμένοι «τεχνοκράτες» στην υπηρεσία του καπιταλιστικού συστήματος θα μπορούσαν να ανοίξουν μια διέξοδο από την κρίση, αλλά ποια κοινωνική δύναμη, ποια τάξη, παίρνοντας την πολιτική εξουσία, μπορεί να δώσει ένα τέλος σε αυτή την ατελείωτη κοινωνική καταστροφή, ανατρέποντας το χρεοκοπημένο σύστημα και αναδιοργανώνοντας όλη την κοινωνία σε νέες βάσεις. Η απάντησή μας είναι σαφής: Μόνο η εργατική τάξη υποστηριζόμενη από όλους τους εκμεταλλευόμενους, τους καταπιεζόμενους και κοινωνικά αποκλεισμένους μπορεί να το κάνει αυτό, θεμελιώνοντας τις βάσεις του σοσιαλισμού.” Ενός σοσιαλισμού που δεν μπορεί να ολοκληρώσει την οικοδόμησή του σε μια μόνο χώρα παρά σε πανευρωπαϊκή και παγκόσμια κλίμακα.

Την πορεία προς αυτήν την διεθνή και διεθνιστική προοπτική θέλουμε να συζητήσουμε χωρίς προκαταλήψεις, σεχταρισμό και αυτοαναφορικότητα,  με τους άλλους αγωνιστές και τις επαναστατικές, κομμουνιστικές, αντιιμπεριαλιστικές, αντιεξουσιαστικές, αναρχοσυνδικαλιστικές κλπ οργανώσεις και κοινωνικά κινήματα από την Ελλάδα, τα Βαλκάνια, την Δυτική και Ανατολική Ευρώπη, την Ουκρανία, την Ρωσία, αλλά και την Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Λατινική Αμερική στις 29 και 30 Μαρτίου.

20 Μαρτίου 2014