Τρόικα: Μετά τη χολή, έρχεται το... ξύδι

Τρόικα: Μετά τη χολή, έρχεται το... ξύδι

ΚΑΜΙΑ “ΑΝΑΣΤΑΣΗ” TΟΥ ΛΑΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ ΕΝΤΟΣ Ε.Ε. ΚΑΙ ΕΝΤΟΣ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟY

 

Μπορεί η εβδομάδα των Παθών (του  Χριστού) να τελειώνει τα μεσάνυχτα του Μεγάλου Σαββάτου, το οποίο φέτος πέφτει την 4η του Μάη, αλλά η νέα φάση των... μνημονιακών παθών του λαού αυτής της χώρας ξεκινά αμέσως μετά.

Από τις αρχές του προσεχούς Μάη θα ξεκινήσει η διαδικασία αξιολόγησης της εφαρμογής του τρίτου Μνημονίου για το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Το αποτέλεσμά της θα κρίνει την ομαλή καταβολή των επομένων δόσεων του δανείου της τρόικας προς την Ελλάδα από 'κει κι έπειτα.

Ο επικεφαλής του κλιμακίου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην τρόικα, Πόουλ Τόμσεν, δήλωσε από το βήμα του  πρόσφατου συνεδρίου του Economist στην Αθήνα πως το “ποτήρι (σ.σ. της δημοσιονομικής – οικονομικής προσαρμογής της Ελλάδας) είναι μισογεμάτο”.

“Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας” της ελληνικής οικονομίας, συμπλήρωσε ο κος Τόμσεν στην ίδια ομιλία,έχει μειωθεί  κατά 50% εδώ και τρία χρόνια”, μετά από μια μείωση 15% του “μοναδιαίου κόστους εργασίας”. Αυτό σημαίνει πως μένει άλλο... 50% ωσότου να μηδενισθεί το “έλλειμμα ανταγωνιστικότητας” ή αλλιώς, απαιτούνται επιπλέον περικοπές 15% τουλάχιστον στους μισθούς των εργαζομένων.

Μ' άλλα λόγια στη... χολή με την οποία είναι μισογεμάτο το ελληνικό “ποτήρι” πρέπει να προστεθεί και κάμποσο ξύδι!

Μήπως τότε, όμως, τουλάχιστον θα... αναστηθούμε; Όχι. Γιατί οι δύο μεγάλες “επιτυχίες” της ασκούμενης έως τώρα πολιτικής (σ.σ. η μείωση του δημοσιονομικού και του εμπορικού ελλείμματος), για τις οποίες επαίρονται τρόικα και κυβέρνηση, είναι μη – βιώσιμες.

Και αυτό γιατί:

1. Το διαφαινόμενο πλεόνασμα στον προϋπολογισμό οφείλεται στην πρωτοφανή μείωση δαπανών για μισθούς δημοσίου, συντάξεις, κοινωνικές παροχές, επενδύσεις αλλά και στη συνέχιση της καθυστέρησης καταβολής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τους ιδιώτες. Η διατήρηση και αύξηση αυτού του πλεονάσματος απαιτεί νέες “υφεσιο-γόνες” περικοπές δαπανών.

Σ' αυτό συντείνει και το γεγονός ότι τα κρατικά έσοδα κινούνται τελείως εκτός στόχων εξαιτίας της βαθύτατης ύφεσης, η οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό οφείλεται στις... παραπάνω περικοπές.

Οι ρυθμίσεις των γιγάντιων ληξιπρόθεσμων οφειλών των ιδιωτών προς το κράτος, τα ασφαλιστικά ταμεία και τις τράπεζες που συμφώνησε η κυβέρνηση με την τρόικα είναι τεχνικά αδύνατο να κλείσουν τις συνεχώς διευρυνόμενες τρύπες στους ισολογισμούς των παραπάνω φορέων. Σ' αυτό θα συμβάλλουν και οι νέες μειώσεις-σοκ στους μισθούς του ιδιωτικού τομέα που αναμένονται το αργότερο έως τις αρχές του 2014. Συνεπώς θα χρειαστούν νέες περικοπές των μισθών στο δημόσιο και των συντάξεων όλων των ασφαλιστικών ταμείων.

Αν λάβει, μάλιστα, κανείς υπόψη του και τις αρνητικές συνέπειες της κυπριακής χρεοκοπίας, η ύφεση φέτος εκτιμάται ανεπισήμως μεταξύ 5,5-6,5% (αντί 4,2% που λέει η κυβέρνηση) και, έτσι, το χρέος θα γίνει και πάλι μη – βιώσιμο (άνω του 120% το 2020).

Συνεπώς, ο φαύλος κύκλος λιτότητας – ύφεσης – διόγκωσης του χρέους θα συνεχιστεί φέτος αλλά και το 2014.

2. Με διαλυμένο το τραπεζικό σύστημα, τη βιομηχανική παραγωγή και το εμπόριο,  αναμένεται να αυξηθεί η οικονομική εξάρτηση της χώρας από τους πόρους των μεγάλων καπιταλιστικών χωρών. Συνεπώς θα αυξηθεί ξανά και το εμπορικό έλλειμμα, αλλά και το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.

Η  ακύρωση της συμφωνίας συγχώνευσης  Εθνικής - Eurobank, η  αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων αλλά και η πολύ αργή επιστροφή των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες  δεν καθιστούν ικανό το ελληνικό τραπεζικό σύστημα να ανοίξει ξανά τις κάνουλες του δανεισμού.

Ακόμα και όταν ανοίξουν αυτές οι “τραπεζικές κάνουλες”, θα βρίσκονται σε σημαντικό βαθμό στα χέρια ξένων ιδιοκτητών και θα δίνουν δάνεια με το σταγονόμετρο.

Μέχρι να συμβεί αυτό, καμία ξένη επενδυτική πρωτοβουλία (μέσω ΕΣΠΑ,  hedge funds κλπ. ) δεν πρόκειται να ενισχύσει αποφασιστικά την ανάκαμψη του ελληνικού καπιταλισμού.

Την ίδια στιγμή οι επίδοξοι ξένοι επενδυτές ενδιαφέρονται αποκλειστικά για την λιλιπούτεια εξαγωγική βιομηχανία της χώρας, ενώ δεν πρόκειται να αφήσουν ελάχιστους πόρους στον εγχώριο καπιταλισμό  (πχ φόρους, ασφαλιστικές εισφορές, θέσεις εργασίας κλπ.).

Η όποια αύξηση των φθηνών ελληνικών εξαγωγών (που θα βρίσκονται στα χέρια ξένων) θα αντισταθμισθεί από τις εισαγωγές ξένων κεφαλαίων και προϊόντων που θα καλύψουν τα κενά που θα αφήσουν στην εγχώρια αγορά οι διαλυμένες ελληνικές τράπεζες, βιομηχανικές και εμπορικές επιχειρήσεις. Την κατάσταση αυτή δεν μπορεί να τη βελτιώσει το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο, το οποίο φέρεται να επιθυμεί να επιστρέψει στα “πάτρια” εδάφη.

Γι' αυτό δεν είναι βιώσιμη μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών μαζί και του χρέους της χώρας...

  • Η πορεία αυτή δεν θα είναι πολύ διαφορετική ακόμα και στην περίπτωση που η ελληνική οικονομία φύγει από την ευρωζώνη και την Ε.Ε., αλλά παραμείνει στα χέρια των καπιταλιστών. Για παράδειγμα, το 1/3 σχεδόν της κατανάλωσης ικανοποιείται από πάσης φύσεως εισαγωγές. Η τεράστια αυτή εξάρτηση δεν άλλαξε λόγω της μείωσης των εισαγωγών που έφερε η εξάχρονη ύφεση. Αντίθετα, θα γίνει ακόμα πιο έντονη, καθώς η ελληνική οικονομία θα βγαίνει σιγά – σιγά από την ύφεση. Ο μόνος τρόπος για να ελαχιστοποιηθεί προσωρινά αυτή εξάρτηση είναι η ριζική αλλαγή του τρόπου κοινωνικής ζωής, η οποία είναι αδύνατη χωρίς την ανατροπή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και όχι απλά του “παραγωγικού” προτύπου...

 

Δημήτρης Κατσαγάνης


Νέα Προοπτική τεύχος#548# Σάββατο 20 Απριλίου 2013