Mε οικολογική και κοινωνική καταστροφή απειλείται η B.A. Xαλκιδική

Πίσω από την «λάμψη του χρυσού»

Mε οικολογική και κοινωνική καταστροφή απειλείται η B.A. Xαλκιδική

Οι κάτοικοι αντιστέκονται

Στην αρχαία ελληνική μυθολογία ό,τι έπιανε ο βασιλιάς Mίδας γινόταν χρυσάφι. Tα τριαντάφυλλα, το φαγητό του, το νερό, ακόμη και η κόρη του.

Όταν οι κονκισταδόρες έφθασαν στην Aμερική, βρήκαν τις κοινότητες των αυτοχθόνων («Iνδιάνων») να «πλέουν» μέσα στον χρυσό. Γι’ αυτούς, τους «απολίτιστους»,  το χρυσάφι ήταν μόνο για στολίδια. Στο Xρυσάφι της Kαχαμάλκα ο  Γιακόμπ Bάσσερμαν περιγράφει τις σκηνές αγριότητας μεταξύ των κονκισταδόρες στην προσπάθειά τους ν’ αρπάξουν όσο το δυνατό περισσότερο χρυσάφι. H ακόρεστη δίψα για χρυσό οδηγεί τους «πολιτισμένους» χριστιανούς στην εξόντωση του πολιτισμού των Ίνκας του Περού και στην μεταξύ τους αλληλοεξόντωση…

Στο αποκορύφωμα των αλλοτριωτικών σχέσεων, η διαφήμιση ενός μεγάλου οίκου κοσμημάτων, την εποχή της άνθισης, έδειχνε ένα ζευγάρι νέων ανθρώπων. H λεζάντα έγραφε: «O χρυσός σας φέρνει πιο κοντά». Για να νοιώσουν την ανθρώπινη επαφή οι ερωτευμένοι θάπρεπε να έχουν διαμεσολαβητή το χρυσάφι.

Πίσω από τη λάμψη του χρυσού υπάρχει πολύ λάσπη, πολύ βρώμα, πόνος, δυστυχία. Η ακόρεστη δίψα για πλουτισμό μιας ταξικής κοινωνίας «ακοινώνητης» και βάρβαρης που βαυκαλίζεται πως είναι πολιτισμένη.

H επιχείρηση Xρυσός και επί το πατριωτικότερον «Eλληνικός Xρυσός» δεν φέρνει στη Xαλκιδική πλούτο αλλά οικολογική και κοινωνική καταστροφή. Aς μη γίνουν οι κάτοικοι της Β.Α. Χαλκιδικής οι νέοι Iνδιάνοι. H ζωή τους και η όμορφη φύση, τα δάση και τα νερά, έχουν μεγαλύτερη αξία από τις μετοχές της «Eλληνικός Xρυσός», της καναδικής πολυεθνικής Eldorado Gold και της ΕΛΛΑΚΤΩΡ συμφερόντων Μπόμπολα. Όλοι στο πλευρό των αγωνιζόμενων κατοίκων.

Ήδη από το 1989 η «χρυσοφόρα» -και ήδη επιβαρυμένη από τη μακρόχρονη υπόγεια εξορυκτική δραστηριότητα- περιοχή της Β.Α. Χαλκιδικής βρίσκεται στο μάτι των εθνικών και υπερεθνικών επιχειρηματικών συμφερόντων. Η πολυεθνική "Ελληνικός Χρυσός" (το 95% της οποίας ανήκει στην καναδική Eldorado Gold και το 5% στην ελληνική ΕΛΛΑΚΤΩΡ συμφερόντων Λ. Μπόμπολα) είναι ο νέος ιδιοκτήτης της περιοχής και του τεράστιου κέρδους που θα επιφέρει η εκμετάλλευση των μεταλλευμάτων της. Έντεκα εκατομμύρια  ευρώ ήταν το ευτελές τίμημα που κατέβαλε η "Ελληνικός Χρυσός", για να αποκτήσει το δικαίωμα εκμετάλλευσης 317.000 στρεμμάτων στη Βόρεια Χαλκιδική με σύμβαση που υπέγραψε με το Ελληνικό Δημόσιο. Η μεταβίβαση έγινε κατόπιν μεσολάβησης του Πάχτα, τότε υφυπουργού Οικονομίας και σημερινού Δημάρχου του δήμου Αριστοτέλη, με τη συνεργασία του τότε υφυπουργού Ανάπτυξης, Αλέξανδρου Καλαφάτη, και η αδειοδότηση από το Γεώργιο Παπακωνσταντίνου. Και μετά άρχισε η κατρακύλα. Η σύμβαση έγινε χωρίς διαγωνισμό, με απευθείας ανάθεση σε μια εταιρεία που είχε δημιουργηθεί δυο μέρες πριν, και με απαλλαγή της από οποιαδήποτε ευθύνη αποκατάστασης περιβαλλοντικών ζημιών που είχαν γίνει από την καναδική TVX Gold (η οποία έφυγε νύχτα από τα μεταλλεία Κασσάνδρας αφήνοντας απλήρωτους 472 εργαζόμενους – συνολικό χρέος της προς τους εργαζόμενους: 17 εκατ. ευρώ).

Την περίοδο ’96-’98 ξέσπασε αγώνας υπεράσπισης της περιοχής με διευρυμένα μαχητικά χαρακτηριστικά και με επίκεντρο τα χωριά Ολυμπιάδα και Βαρβάρα ενάντια στα σχέδια της TVX GOLD. Ο αγώνας ξεπέρασε τα όρια της αστικής νομιμότητας και πυροδότησε δυναμικές κινήσεις αλληλεγγύης σε όλη τη χώρα. Στην Αθήνα, μετά από ανοιχτή εκδήλωση αλληλεγγύης, συγκροτείται ανοιχτή συνέλευση αλληλεγγύης, μέλη της οποίας χτυπιούνται από την κρατική καταστολή με προσαγωγές, εφόδους και έρευνες σε σπίτια, ανακρίσεις. Στο ίδιο πλαίσιο αγωνιστικής αλληλεγγύης εντάσσεται η ενέργεια και σύλληψη του Ν. Μαζιώτη με βάση την τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού στο Υπ. Ανάπτυξης.

Περίπου 15 χρόνια μετά την ακύρωση των καταστροφικών σχεδίων του κεφαλαίου από τον αγώνα των κατοίκων, η ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ επαναφέρει τον εφιάλτη στο προσκήνιο. Το επίκεντρο μεταφέρεται με πονηριά λίγα χιλιόμετρα πιο κάτω, στην καρδιά του όρους Κάκκαβος, στις Σκουριές, στα περίχωρα των χωριών Ιερισσού και Μ. Παναγίας. Η «επένδυση» αφορά την εξόρυξη διακοσίων εκατομμυρίων τόνων χρυσού, χαλκού και άλλων μεταλλευμάτων που προβλέπεται να εξορυχθούν μέσα στα επόμενα χρόνια σύμφωνα με το σχέδιο της εταιρείας και που ισοδυναμούν με κέρδη της τάξης των περίπου εφτά δισεκατομμυρίων ευρώ. Η καταστροφή (που προφανώς αφορά άμεσα ολόκληρη τη Β.Α. τουλάχιστον Χαλκιδική) είναι ανεπανόρθωτη και ανυπολόγιστη ξεκινώντας από το ίδιο το βουνό και το δάσος (υπεραιωνόβιο μοναδικής αξίας παγκοσμίως) μέχρι την περιβαλλοντική ρύπανση της γης, των νερών –υπόγειων και υπέργειων-, της αγροτικής δραστηριότητας, ακόμα και της αλιείας της περιοχής. Η εταιρία σχεδιάζει την εγκατάσταση μεταλλουργίας χρυσού και χαλκού, τη διάνοιξη κρατήρα διαμέτρου 700 και βάθους 220 μέτρων, τη δημιουργία εργοστασιακής μονάδας επεξεργασίας των μεταλλευμάτων και τεράστιες λεκάνες απόθεσης τοξικών αποβλήτων. Η υπόγεια εκμετάλλευση θα εκτείνεται χιλιόμετρα μέσα στη γη, ενώ η ακόμα πιο καταστροφική υπέργεια θα παράγει κάθε μέρα τεράστιες ποσότητες τοξικής και απλής σκόνης μέσα στην καρδιά της φύσης και δίπλα στην καθημερινή κοινοτική ζωή.

Η εταιρία ως άλλος αποικιοκράτης εκτός από βιομηχανία χρυσού προσπαθεί να επιβάλλει καθεστώς φόβου και σιωπής στην ευρύτερη περιοχή. Με τη συμπαράσταση του ελληνικού κράτους, των τοπικών αρχόντων, των σωμάτων ασφαλείας και των Μ.Μ.Ε. αγωνιά να προλάβει (και τώρα πια να κάμψει) την αυθόρμητη αντίδραση και την οργανωμένη αντίσταση: οι κάτοικοι της Μεγάλης Παναγίας, της Ιερισσού και άλλων χωριών της Β.Α. Χαλκιδικής αγωνίζονται μαχητικά και ανυποχώρητα ενάντια στην ανεπανόρθωτη καταστροφή του τόπου τους, αντιμετωπίζοντας στην πράξη τη σφοδρή κρατική/αστυνομική καταστολή που λαμβάνει επικίνδυνες διαστάσεις. Μικρές και μεγάλες κινητοποιήσεις έχουν συγκλονίσει τη Βόρεια Ελλάδα με αποκορύφωμα τη διαδήλωση 7-8 χιλιάδων ανθρώπων στη Θεσσαλονίκη στις 24 Νοεμβρίου του 2012 που κάνει τη σιωπή των Μ.Μ.Ε. εκκωφαντική υπέρ της εταιρίας και των συμφερόντων της. Η εξαγορά συνειδήσεων που χρησιμοποιεί η εταιρία και οι τοπικοί άρχοντες για να διασπαστεί η ενότητα των κατοίκων και να καμφθεί η αντίστασή τους αποτελεί άλλο ένα στοίχημα για τους αγωνιζόμενους κατοίκους.

Την ώρα που οι οικονομικά και πολιτικά κυρίαρχοι του τόπου έχουν πετύχει την ισοπέδωση των εργατικών και κοινωνικών αναγκών και δικαιωμάτων και προβάλλουν ως εθνοσωτήρια την έλευση μεγάλων επενδύσεων ως μοχλό της επικείμενης (φαντασιακής) τους «ανάπτυξης», επιτίθενται λυσσαλέα και χωρίς πρόσχημα στη φύση και στην κοινωνία. Η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, όπως και της εργασίας, γίνεται όλο και πιο στυγνή, όλο και πιο βαθιά και ανελέητη. Σε αυτό το πλαίσιο κάθε κίνηση αντίστασης στην καπιταλιστική βαρβαρότητα αποκτά αυξημένη σημασία και βαρύτητα, ιδιαίτερα αφού αφορά την ίδια τη ζωή των κατοίκων. Το ίδιο αυξημένη βαρύτητα αποκτά η συνείδηση και η αναγκαιότητα της αγωνιστικής αλληλεγγύης και της προώθησης του αντιστασιακού αγώνα. Άλλωστε, ο δίκαιος αγώνας τους θα νικήσει -όπως νίκησε και στο παρελθόν στα χωριά Ολυμπιάδα και Βαρβάρα- αν η ενότητα και η αγωνιστική αλληλεγγύη εξαπλωθεί και επικρατήσει, ενάντια στην κοινωνική σιγή νεκροταφείου που θέλει να επιβάλλει η οικονομική και πολιτική ελίτ.

* αναλυτική και συνεχής ενημέρωση γίνεται από blogs αγωνιστικών πρωτοβουλιών /κινήσεων κατοίκων και από αυτοοργανωμένα μέσα ενημέρωσης.

 ** την Τρίτη 15 Γενάρη στις 17.00 στο μετρό Πανόρμου (πλατεία) καλείται συγκέντρωση και πορεία αλληλεγγύης – το Σάββατο 12/1 στις 11 π.μ. στα Προπύλαια  οι επιτροπές αγώνα της Xαλκιδικής και, την ίδια μέρα, στον αυτοδιαχειριζόμενο χώρο pasamontana στον Κορυδαλλό (Δημητρακοπούλου 23) θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση-συζήτηση αλληλεγγύης & ενημέρωσης.

Σ. K.



Νέα Προοπτική τεύχος#541# Σάββατο 12 Ιανουαρίου 2013