Η καπιταλιστική κρίση και το “σχέδιο Β” του Αλ. Αλαβάνου

Η καπιταλιστική κρίση και το “σχέδιο Β” του Αλ. Αλαβάνου

 

Έχει γίνει κανόνας πλέον λίγο πριν και λίγο μετά την υπογραφή κάθε Μνημονίου διεθνούς “διάσωσης” της  χρεοκοπημένης καπιταλιστικής Ελλάδας να προκαλείται αναταραχή όχι μόνο στις διεθνείς αγορές, στην ευρωζώνη κλπ. αλλά και στο πολιτικό σύστημα της χώρας.

Το  Τρίτο Μνημόνιο για την Ελλάδα, όπως και τα προηγούμενα, εγκυμονεί, ανατροπές σ' όλο το φάσμα της πολιτικής ζωής. Μέρος αυτών των ανατροπών θα αφορούν ιδιαίτερα τον ΣΥΡΙΖΑ.

Η ολοένα και πιο δεξιά πορεία της ηγεσίας του ΣΥΝ-ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται πως ώθησε εκείνη τη μερίδα των  υποστηριχτών του που τάσσονται κατά της παραμονής της Ελλάδας στην ευρωζώνη να ενισχύσει την αυτόνομη παρουσία της.

Ο λόγος για το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής (ΜΑΑ) στο οποίο ηγείται ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΝ, Αλέκος Αλαβάνος. Το ΜΑΑ  ξεκίνησε μια πολιτική εκστρατεία υπέρ της εξόδου της χώρας από την ευρωζώνη υπό τον τίτλο “σχέδιο Β”.  Στην πρώτη ημερίδα της πρωτοβουλίας “σχέδιο Β” που οργανώθηκε στην ΑΣΟΕΕ στις 13 Οκτωβρίου, βασικοί  συνομιλητές  του Αλ. Αλαβάνου και του Χρίστου Κατσούλα  (πολιτική ομάδα “ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ”, πρόσφατη διάσπαση ΚΟΕ) ήταν τρία επιφανή στελέχη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ: ο Παν. Σωτήρης (ΑΡΑΝ), ο Δημ. Σαραφιανός (ΑΡΑΣ) και ο Λ. Βατικιώτης (ΝΑΡ). Την υποστήριξή του στα αιτήματα του ΜΑΑ έχει εκφράσει και η τάση “Αριστερό Ρεύμα” του ΣΥΝ όπως φαίνεται από τις δημοσιεύσεις στο site του (www.iskra.gr).

Οι βασικοί στόχοι του σχεδίου Β είναι η παύση πληρωμών για το χρέος, η έξοδος της χώρας από την ευρωζώνη, η διαμόρφωση μιας “εθνικής επιλογής, της επινοητικής σκέψης και της συγκρουσιακής δράσης”, η “νέα ισότιμη ευρωπαϊκή οικονομική και νομισματική συνεργασία”, η “εθνικοποίηση των τραπεζών”, ο “δημοκρατικός σχεδιασμός”, ο “κοινωνικός έλεγχος” κλπ. Για να γίνουν όλα τα παραπάνω χρειάζεται -μεταξύ άλλων-  κατά τον Αλ. Αλαβάνο η “πλειοψηφία του λαού να πιστέψει σ' αυτή τη λύση”.

Αναμφισβήτητα έχουν δίκιο στο ΜΑΑ να υποστηρίζουν πως το επερχόμενο τρίτο Μνημόνιο της πρωτοφανούς σκληρής λιτότητας δεν αποτελεί κανένα δρόμο επιβίωσης για το λαό αυτής της χώρας και πως είναι αδύνατη η ακύρωση του Μνημονίου παραμένοντας στην ευρωζώνη. Ωστόσο, κάνουν λάθος όταν λένε πως τα εκρηκτικά κοινωνικά προβλήματα της Ελλάδας οφείλονται πρωτίστως στην απώλεια της εθνικής κυριαρχίας. Με βάση τις ως τώρα εξελίξεις σε διεθνή και εθνική κλίμακα αποδεικνύεται ότι:

(1) Η παρούσα  κρίση είναι ξεκάθαρα  διεθνής και συστημική στη φύση της, στην αφετηρία της, τις συνέπειες της

(2) Οι καπιταλιστικές κυβερνήσεις όλου του κόσμου επιχείρησαν έως τώρα να την αντιμετωπίσουν τελικά με ένα διεθνή-συνδυασμένο τρόπο (πχ Μνημόνιο ΔΝΤ-ΕΚΤ/ΕΕ για Ελλάδα), φοβούμενοι την εξάπλωση και επιδείνωσή της.

(3) Οι ως τώρα απόπειρες αποφυγής μιας νέας γενικευμένης ύφεσης σε διεθνή κλίμακα έχουν αποτύχει. Η Ελλάδα ως χώρα-μέλος της ευρωζώνης είναι ίσως η πιο ακραία εκδήλωση αυτής διεθνούς αποτυχίας.

Τρία, τουλάχιστον, ερωτήματα προκύπτουν σε σχέση με τον “πυρήνα” του σχεδίου Β:

  • Από ποια συνέπεια της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης θα προφυλαχθεί η ελληνική οικονομία  εκτός ευρωζώνης, από την οποία δεν προφυλάχτηκε όντας εκτός ευρωζώνης;

 

Η δραματική υποτίμηση του νέου εθνικού νομίσματος που θα ακολουθήσει την αποδέσμευσή του από το ευρώ θα οδηγήσει σε μία αντίστοιχη υποτίμηση της αξίας της εργατικής δύναμης και των προϊόντων της και σε μια υπερτίμηση των εισαγομένων εργαλείων  και πρώτων υλών, δηλαδή σε μία πρωτοφανή φτώχεια τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού. Τα φθηνότερα ελληνικά προϊόντα δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα απορροφηθούν σε ικανοποιητικό βαθμό από τις ξένες αγορές. Οι προβλέψεις για την παγκόσμια ανάπτυξη είναι εντελώς δυσοίωνες. Παρόμοιες είναι και οι προβλέψεις για την τουριστική κίνηση στην περίπτωση πολιτικής αναταραχής που θα προκληθεί από την αλλαγή νομίσματος στην Ελλάδα. Αντίστοιχες δυσάρεστες καταστάσεις ζουν από τέλη του 2010 λαοί των “αναδυόμενων” οικονομιών από τη Λατινική Αμερική (Αργεντινή) μέχρι τη Βόρεια Αφρική και τη μέση Ανατολή. Η... ανάδυση αυτών των οικονομιών κατά την περίοδο της εύθραυστης ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας (2002-6) βαίνει τραγικά προς το τέλος της, μαζί και τα υποτυπώδη έως μηδαμινά κοινωνικά μερίσματα που αυτή απέδωσε. Μια... αδέσμευτη καπιταλιστική Ελλάδα με δραματικά συρρικνωμένη παραγωγή σ' ένα εντελώς αρνητικό διεθνές οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον θα βρεθεί σε πολύ χειρότερη θέση από τις άλλες “αδέσμευτες” καπιταλιστικές οικονομίες. Η επιδείνωση της κατάστασης της ελληνικής οικονομίας θα συρρικνώσει σε απίστευτα επίπεδα τα φορολογικά έσοδα και, έτσι, τις αυξημένες δημόσιες δαπάνες της για μισθούς, συντάξεις, επενδύσεις κλπ. για τις οποίες μιλούν οι υποστηριχτές του σχεδίου Β.

Στην πραγματικότητα, ο μόνος τρόπος για να προφυλαχθεί μια οικονομία από τις συνέπειες της παγκόσμιας καπιταλιστικής χρεοκοπίας είναι, πρώτα απ' όλα να πάψει να λειτουργεί στα πλαίσια του καπιταλισμού και όχι απλά στα πλαίσια μιας διεθνούς νομισματικής ένωσής του, όπως είναι αυτή της ευρωζώνης. Δεν αποτελεί καμία πραγματική εναλλακτική πρόταση η νομισματική συνεργασία με την Ευρώπη (Αλαβάνος), πόσω μάλλον οι αυταπάτες ότι αυτή η συνεργασία θα είναι και... “ισότιμη”.  Το πρώτο που πρέπει να κάνουμε είναι να απευθύνουμε ένα επαναστατικό κάλεσμα σε όλους τους εργάτες των χωρών της Ευρώπης για κοινό αγώνα για τη διάλυση της ΕΕ και τη σοσιαλιστική ενοποίηση της ηπείρου. Γι' αυτό χρειαζόμαστε μια εργατική επαναστατική Διεθνή, ένα παγκόσμιο κόμμα της σοσιαλιστικής επανάστασης που θα οργανώσει αυτόν τον αγώνα...

 

  • Με ποιο τρόπο μπορεί να προφυλαχθεί η ελληνική οικονομία από τις συνέπειες της υποτίμησης του νέου, εθνικού της νομίσματος;

 

Αν εθνικοποιηθούν οι τράπεζες δίδοντας αποζημίωση στα αφεντικά τους τότε αυτό θα αποτελούσε ένα απαράδεκτο δώρο προς τους τραπεζίτες. Στην περίπτωση που γίνει αλλαγή του νομίσματος και εθνικοποίηση των τραπεζών θα φύγουν και οι τελευταίες καταθέσεις από τη χώρα, ενώ θα γίνει παύση πληρωμών εκ μέρους των δανειοληπτών με αποτέλεσμα το πάγωμα κάθε λειτουργίας των τραπεζών. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπισθεί το εκρηκτικό έλλειμμα ρευστότητας των τραπεζών είναι η εθνικοποίησή τους χωρίς αποζημίωση κάτω από εργατικό έλεγχο και διαχείριση, η απαγόρευση εξόδου κεφαλαίων από τη χώρα και η διαγραφή ολόκληρου του χρέους.  Η ανασυγκρότηση της οικονομίας δεν θα ωφελήσει το λαό αν μείνει μόνο στα όρια της αλλαγής του συσχετισμού μεταξύ των “τομέων” της οικονομίας (πχ ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής έναντι των υπηρεσιών) και δεν περάσει στον πυρήνα της οικονομικής και κοινωνικής ανωμαλίας που ζούμε, δηλαδή στο νόμο της αξίας, ανατρέποντας τις καπιταλιστικές σχέσεις ιδιοκτησίας. Το κράτος, παράλληλα, θα πρέπει να δημεύσει την προσωπική και επιχειρηματική περιουσία χωρίς αποζημίωση όλων των καπιταλιστών που χρωστάνε στις τράπεζες και να θέσει τα κρατικοποιημένα μέσα παραγωγής στην υπηρεσία των κοινωνικών αναγκών στη βάση ενός δημοκρατικά σχεδιασμένου προγράμματος.

 

  • Ποια πολιτική εξουσία και ποια κυβέρνηση θα εφαρμόσει το σχέδιο Β;

Ο Αλ. Αλαβάνος υποστηρίζει πως για να εφαρμοσθεί το σχέδιο Β θα πρέπει “η πλειοψηφία του λαού να πιστέψει σ' αυτή τη λύση” . Ο Π. Σωτήρης  στην ομιλία του στην ημερίδα του ΜΑΑ (13.10) προχώρησε περισσότερο, μιλώντας για μια αναγκαία “τομή στο επίπεδο της πολιτικής εξουσίας, την κατάληψη της κυβερνητικής και της πολιτικής εξουσίας από μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία” ενώ λίγο παρακάτω μιλά για ένα “ιστορικό μπλοκ εργατικών, μικροαστικών και αγροτικών στρωμάτων”. Μπορεί, όμως, σε μια χώρα στην οποία  το 65% του εργατικού δυναμικού είναι μισθωτοί εργαζόμενοι και το 25% είναι άνεργοι-προλετάριοι να δοθεί μια λύση γι' αυτούς τους εργάτες και συνεπώς για όλη την κοινωνία από μια κυβέρνηση που κατά τους υποστηριχτές του σχεδίου Β θα εκφράζει ισότιμα και τους εργάτες και τους μικροαστούς; Όχι βέβαια. Μια εξουσία που τη μοιράζονται τάξεις με αντιτιθέμενα συμφέροντα στα πλαίσια του καπιταλισμού δεν μπορεί παρά να υπηρετεί τα συμφέροντα της ιδιοκτήτριας τάξης, δηλαδή των μικροαστών και εν τέλει των αστών. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει πως δεν πρέπει η εργατική τάξη να κερδίσει την υποστήριξη των φτωχών μικροαστών της πόλης και της υπαίθρου.

Αυτό το “μπλοκ”, λέει παραπέρα ο Π. Σωτήρης,  θα εφαρμόσει  ένα “ μεταβατικό πρόγραμμα για την παραγωγική ανασυγκρότηση σε σοσιαλιστική κατεύθυνση” μέσω μιας “διαδικασίας συγκρούσεων, μετασχηματισμών και ανατροπών” χωρίς σε καμία περίπτωση να διευκρινίζει ποια τάξη θα έχει την ηγεμονία στην άσκηση αυτής της εξουσίας και με ποιον τρόπο θα την καταλάβει (με επανάσταση, με εκλογές, με τί;).

Αρκεί η εκλογική εκτίναξη ενός αριστερού σχηματισμού, δηλαδή του ΣΥΡΙΖΑ, για να πιστέψει ξανά ο λαός στον αστικό κοινοβουλευτισμό, όπως τον καλούν εμμέσως οι υποστηριχτές του σχεδίου Β; Οι πρώτοι μετεκλογικοί μήνες έχουν δείξει ότι αυτή η όψιμη “πίστη” κλονίζεται εξαιρετικά και πως οι επαναστάτες δεν πρέπει να έχουν κανένα λόγο για να την αποκαταστήσουν. Αντίθετα, θα πρέπει να ενισχύσουμε με κάθε τρόπο την αυτοργάνωση των μαζών (η οποία έχει ενισχυθεί εξαιρετικά μετά το Δεκέμβρη του 2008 και το Μάη-Ιούνη του 2011) και να πείσουμε τις αγωνιζόμενες και τις ευρύτερες μάζες πως αυτές οι οργανώσεις πρέπει να παλέψουν για να καταλάβουν την εξουσία διαμέσου της κοινωνικής επανάστασης και όχι να χρησιμοποιηθούν ως εφαλτήρια κοινοβουλευτικής αναρρίχησης κάποιων αριστερών ή άλλων “εκπροσώπων” τους.



Νέα Προοπτική τεύχος#537# Σάββατο 10 Νοεμβρίου 2012