Ευρωζώνη: Αδυναμία και σύγχυση μπροστά στην κρίση

Ευρωζώνη: Αδυναμία και σύγχυση μπροστά στην κρίση


Ούτε στο Los Cabos... ούτε στις Βρυξέλλες. Η Ευρωζώνη επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά ότι η πηγή της κρίσης της δεν βρίσκεται στο ΝΑ γεωγραφικό άκρο της, την Ελλάδα, αλλά στις κεντρικές οικονομίες της, δεν κατάφερε ούτε στο G-20 που έγινε στο Μεξικό, ούτε στο Eurogroup, να πάρει αποφάσεις με τις οποίες να ανακόψει την πορεία της Ισπανίας και της Ιταλίας στην ίδια κατρακύλα στην οποία  βρίσκεται εδώ και δύο χρόνια η Ελλάδα.
Παρά την με τα... δόντια "επιτυχία" συγκρότησης μνημονιακής κυβέρνησης στην Αθήνα, ο φαύλος κύκλος της κρίσης χρέους, της ύφεσης και της πολιτικής αποσταθεροποίησης παίρνει νέες στροφές οδηγώντας την Ισπανία στον προθάλαμο του ταμείου διάσωσης και την Ιταλία στο κατόπιν της. Το κόστος δανεισμού της Ισπανίας έχει ξεπεράσει πλέον τα επίπεδα που ήταν αυτό της Ελλάδας όταν μπήκε στο μνημόνιο και το αντίστοιχο της Ιταλίας είναι πολύ κοντά.
Ορισμένοι αναλυτές μάλιστα επισημαίνουν ότι η Ιταλία βρίσκεται ακριβώς εκεί που ήταν η Ελλάδα πριν από δύο χρόνια. Η "αξιολόγηση" της ταχύτητας με την οποία επιδεινώνεται η κατάσταση από τις αγορές κεφαλαίου αποτυπώνεται εντυπωσιακά στην αύξηση των αποδόσεων των γερμανικών ομολόγων (η απόδοση αυξάνεται όσο αυξάνεται η επιφύλαξη των αγορών απέναντι στην αξιοπιστία του ομολόγου) τα οποία από τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα μέχρι πριν λίγες εβδομάδες έχουν αναπηδήσει σε σημαντικά υψηλότερες τιμές, αντανακλώντας την αβεβαιότητα για την ζώνη του ευρώ. Το αξιοσημείωτο είναι ότι καθώς η κρίση αγγίζει πλέον τον κεντρικό πυρήνα της ευρωζώνης και ειδικά την Ιταλία -η οποία παρά το υψηλό χρέος της διαθέτει την πλέον ανταγωνιστική απέναντι στην Γερμανία οικονομία- πυροδοτεί τις εσωτερικές πολιτικές και οικονομικές εντάσεις σε σημείο που να ανοίγει την συζήτηση για πτώση κυβερνήσεων ή ακόμα και αποχωρήσεις από το ευρώ.
Στην Ιταλία ήδη παρατηρείται "διακριτική" απόσυρση της εμπιστοσύνης της βιομηχανικής μερίδας της άρχουσας τάξης στην κυβέρνηση Μόντι (που αντιπροσωπεύει την συμμαχία με την Μέρκελ) και την ίδια στιγμή αναπτύσσεται η επιχειρηματολογία από το "κόμμα" του κωμικού Πέπε Γκρίλο, αλλά και τα υπολείμματα του Μπερλουσκόνι για τα πλεονεκτήματα της ιταλικής οικονομίας από την έξοδο από το ευρώ!
Στην συνάντηση του G-20 η Μέρκελ πιέστηκε ασφυκτικά από ΗΠΑ και Γαλλία με την στήριξη των υπολοίπων για να δώσει το πράσινο φως στην κινητοποίηση της ΕΚΤ για το ευρω-χρέος, αλλά τελικά πέρα από κάποιες γενικές δεσμεύσεις για την ενοποίηση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος (μέσα από το οποίο η Γερμανία θα αναλάμβανε ευθύνη εγγυητή για το ευρω-χρέος) καμία συγκεκριμένη απόφαση δεν δρομολογήθηκε.
Τέσσερα χρόνια πριν, ήταν το G-8 που είχε δρομολογήσει την διάσωση του τραπεζικού συστήματος με τεράστιους όγκους κεφαλαίων μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers. Τώρα, μπροστά στην απειλή χρεοστασίου όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και της Ισπανίας, στο G-20 δεν καταφέρνουν τίποτα περισσότερο από μία συμφωνία για "συστάσεις" προς την Ευρωζώνη και την Γερμανία για αποφάσεις στην Σύνοδο  Κορυφής.
Πληροφορίες από τις Βρυξέλλες κάνουν λόγο για συζητήσεις σε δραματικούς τόνους τα τελευταία 24ωρα για να βρεθεί μία λύση έστω και προσωρινής ανακοπής του ρυθμού με τον οποίο η Ισπανία πλησιάζει στο χρεοστάσιο. Είναι πιθανό μπροστά στον κίνδυνο αυτό να δώσει η Μέρκελ το πράσινο φως για μία προσωρινή επανενεργοποίηση του προγράμματος αγοράς ισπανικών και ιταλικών ομολόγων από την δευτερογενή αγορά από την ΕΚΤ ή ακόμα και από το EFSF. Αλλά αυτό θα είναι ένα προσωρινό ημίμετρο για να αποφευχθεί μία άμεση κατάρρευση και όχι για να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα.
Το τι θα ακολουθήσει μετά την Σύνοδο Κορυφής στην Ευρωζώνη, πέρα και ξέχωρα από το μαρτύριο της σταγόνας που θα αρχίσει στην Ελλάδα η τρόικα, είναι ακόμα... στον αέρα.

Ελλάδα, το μαρτύριο της σταγόνας

Όσον αφορά την Ελλάδα το πρόγραμμα είναι ήδη προδιαγεγραμμένο: έρχεται η τρόικα την άλλη εβδομάδα, αρχίζουν οι έλεγχοι που κρατάνε ίσως και μέχρι τα τέλη Ιουλίου, συντάσσεται η Έκθεση και παράλληλα αρχίζει η περιβόητη "αναδιαπραγμάτευση" της οποίας η πιθανή "προίκα" είναι η παράταση του προγράμματος κατά δύο χρόνια (όπως είχε συστήσει το ΔΝΤ ήδη από τον Απρίλιο!) και η μείωση των επιτοκίων δανεισμού κατά το ποσοστό που θα έχει στο μεταξύ μειώσει το βασικό επιτόκιο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Στο μεταξύ το δημόσιο θα πληρώνει "έναντι" με ό,τι έχει στα ταμεία του. Πρώτα θύματα θα είναι τα ασφαλιστικά Ταμεία και μετά οι μισθοί και οι συντάξεις.
Μόνο που όλα ξαναρχίζουν από μία πολύ χειρότερη οικονομική αφετηρία από εκείνη που ήμασταν πριν από τις εκλογές της 6ης Μαϊου... Αλλά και από μία καλύτερη πολιτική αφετηρία από εκείνη που οδήγησε στο τέλος της κυβέρνησης Παπαδήμου, με την άρχουσα τάξη στην Ελλάδα να βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα κοινωνικής αντίδρασης στα μνημόνια και ταξικής πόλωσης που για πρώτη φορά στα όρια της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης φέρνει ένα κόμμα της αριστεράς (έστω και αν αυτό είναι ο Σύριζα) να έρχεται δεύτερο με μικρή διαφορά απέναντι στην πανστρατιά της κοινοβουλευτικής μνημονικής δεξιάς. Το νέο στοιχείο που έχει προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση στην ευρωπαϊκή άρχουσα  τάξη είναι ότι το λαϊκό αίτημα για μία νέα προοπτική, έξω από τα όρια του κλασσικού δικομματισμού, αναζητήθηκε από τις μάζες σε μια άλλη προοπτική και έκφραση, μέσα από ένα κόμμα, που στην κοινή γνώμη του λαού, έχει -έστω και μακρινές- αναφορές στην ιστορία της κομμουνιστικής αριστεράς. Και αυτό την ίδια στιγμή που "τιμωρούσε" το σταλινικό ΚΚΕ.
Και αυτό είναι για πρώτη φορά που γίνεται στην Ευρώπη από την κατάρρευση του σταλινισμού στην ΕΣΣΔ το 1989. Αυτό είναι ένα καινούργιο σημάδι που δεν θα πρέπει να περάσει απαρατήρητο στην ανάλυση των μεγάλων αλλαγών που έχουν αποκαλυφθεί με τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις.