ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΕ ΒΡΕΤΑΝΙΑ, ΙΤΑΛΙΑ, ΙΣΠΑΝΙΑ, ΠΟΛΩΝΙΑ

 

 

ABEBAIO TO MEΛΛON ΤΗΣ Ε.Ε.

Βρετανία

Στο τεύχος 596 της Ν.Π. είχαμε γράψει μια πρώτη εκτίμηση για τα Βρετανικά exit polls, χωρίς να έχουμε στα χέρια μας τα τελικά αποτελέσματα. Πράγματι, η ανατροπή επισφραγίστηκε και με την καταμέτρηση των ψήφων: παρά τις περί του αντιθέτου προβλέψεις, οι Εργατικοί καταποντίστηκαν κι ο Κάμερον σχημάτισε ξανά κυβέρνηση με (ισχνή) αυτοδυναμία. Τα πράγματα όμως δεν είναι καθόλου απλά και οι τριγμοί που προκαλούνται είναι κάτι παραπάνω από αισθητοί σε όλη την Βρετανία και στην Γηραιά Ήπειρο.

Πρώτα και κύρια, το αποτέλεσμα υπέρ των Τόρηδων εκφράζει αφενός τη βαθιά πληγωμένη σχέση μεταξύ της Βρετανικής κοινωνίας και του εγχειρήματος της ενωμένης Ευρώπης. Παραπέρα, μπήγει ακόμη πιο βαθιά το μαχαίρι στο ήδη τραυματισμένο σώμα της Ε.Ε., ανοίγοντας διάπλατα όλα τα ενδεχόμενα μέχρι και για ένα… Brexit, δηλαδή για μια έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. Τώρα, που το Ευρωπαϊκό «καράβι» βουλιάζει, τα «ποντίκια» (Βρετανικά και άλλα) πηδούν ένα-ένα έξω από αυτό, σε μια έκρηξη των οικονομικών εθνικισμών και της λογικής του «καλύτερα μόνοι μας».

Οι ελπίδες για μια νίκη των πιο διαλλακτικών Εργατικών διαψεύστηκαν. Ο Κάμερον, με τη διακηρυγμένη πρόθεση να πάει τη χώρα σε δημοψήφισμα για την θέση της Βρετανίας στην Ε.Ε., νίκησε. Τώρα, η ηγεσία της Ε.Ε. «τρέχει και δεν φτάνει» να διανύσει μια μεγάλη απόσταση για τον συμβιβασμό με την Βρετανία και την ικανοποίηση των αιτημάτων της, τουλάχιστον στα σημεία που δεν απαιτούνται δομικές αλλαγές του Ευρω-ενωσιακού στερεώματος, διαμορφώνοντας έτσι ένα ευνοϊκό κλίμα στη Βρετανική κοινή γνώμη για να οδηγηθεί σε ένα δημοψήφισμα με θετική έκβαση (ως το 2016, τελικά, κι όχι το 2017 όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί). Κάθε σχεδιασμός, όμως, είναι εκ των πραγμάτων υπό αίρεση, από την ίδια την αντικειμενική εξέλιξη της κατάστασης: ένας σεισμός, προκαλούμενος π.χ. από κάποιο «ατύχημα» της Ελλάδας, θα ήταν ικανός να διαλύσει τα πάντα μια ώρα αρχύτερα…

Σε δεύτερο επίπεδο, τα αποτελέσματα είναι ένα βαθύ προχώρημα στην εσωτερική κρίση του Βρετανικού Ιμπεριαλισμού: το πολιτικό σύστημα σχεδόν στο σύνολο του βγήκε τσακισμένο από αυτές. Το πρώτο κόμμα των Ευρωεκλογών του 2014, το ακροδεξιό UKIP, καταποντίστηκε, προκαλώντας την παραίτηση του παλιάτσου Νάιτζελ Φάρατζ. Ομοίως, παραιτήθηκε και ο ηγέτης των Εργατικών, Εντ Μίλιμπαντ, αλλά και ο ηγέτης των Φιλελευθέρων και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Νικ Κλεγκ, των μέχρι πρότινος κυβερνητικών εταίρων των Συντηρητικών. Ούτε κι ο νικητής όμως κοιμάται ήσυχος: ο αριθμός των 331 εδρών είναι μια πολύ ισχνή και εύθραυστη πλειοψηφία για τους Τόρηδες, ειδικά σε μια περίοδο με τόσες εθνικές και διεθνείς προκλήσεις που απαιτούν τη μέγιστη σταθερότητα.

Αλλά ο μεγάλος πονοκέφαλος ακούει στο όνομα SNP, δηλαδή Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα. Μόλις ένα χρόνο μετά το δημοψήφισμα που «κράτησε» την Σκωτία στο Ενωμένο Βασίλειο, η Σκωτία «ξαναψήφισε», αυτή τη φορά, υπέρ της απόσχισης. Πως αλλιώς μπορεί να ερμηνευτεί η μοναδική στα Βρετανικά χρονικά, μεγαλειώδης νίκη ενός Κόμματος που έχει ταυτιστεί με τον αγώνα για την ανεξαρτησία της Σκωτίας; Οι Σκωτσέζοι ψηφοφόροι, έδωσαν «μόλις» τις… 56 από τις 59 Σκωτσέζικες έδρες στο SNP, ανοίγοντας ξανά με ένα «βίαιο» τρόπο τον φάκελο διάλυσης του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως το γνωρίζαμε.

Ισπανία

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις 25/1 εξ αρχής πυροδότησε μεγάλες ανησυχίες στην Ευρωπαϊκή άρχουσα τάξη. Από την μια, για τα μελλούμενα σε εθνικό επίπεδο και για την διαχείριση της ελληνικής κρίσης. Από την άλλη, για τους κινδύνους εξάπλωσης του λαϊκού κύματος καταδίκης της Ευρωπαϊκής πολιτικής λιτότητας σε άλλες χώρες, και κυρίως στην Ισπανία των Podemos. Η επακόλουθη πορεία υποταγής της ελληνικής κυβέρνησης, έδωσε τροφή σε ΜΜΕ και «καλοπροαίρετους» αναλυτές και δημοσκόπους της αστικής τάξης, για να πουν πως εξαιτίας του ΣΥΡΙΖΑ, «ξεφουσκώνουν» και οι Podemos, με την διάψευση των προσδοκιών για μια «άλλη» πολιτική διακυβέρνησης στην Ευρώπη της κρίσης.

Όμως, η πραγματικότητα επιμένει: στις πρόσφατες πανεθνικές δημοτικές εκλογές της Ισπανίας, το κυβερνόν Λαϊκό Κόμμα του Ραχόι, υπέστη σφοδρή ήττα και κάθετη πτώση της απήχησής του. Αν και παραμένει πρώτο Κόμμα σε ποσοστό πανεθνικά (26,5%), οι δείκτες του είναι κάθετα πεσμένοι, καταγράφοντας το χειρότερο αποτέλεσμα από το 1991. Από το 2011 έχει υποστεί μια απώλεια 2,55 εκατομμυρίων ψήφων, 11 ποσοστιαίες μονάδες. Αντίστοιχες αρνητικές επιδόσεις κατέγραψαν και οι δεύτεροι Σοσιαλιστές. Τις απώλειες τις καρπώθηκαν οι τρίτοι Podemos, καθώς και οι τέταρτοι Ciudadanos (το ισπανικό Ποτάμι θα λέγαμε).

Το κόμμα που βγήκε μέσα από τους Ισπανούς indignados, επέφερε σημαντικά πλήγματα σε δήμους-κλειδιά του Ισπανικού χάρτη: στη Βαρκελώνη, η ακτιβίστρια κατά των εξώσεων και δικηγόρος Άδα Κολάου, επικεφαλής λίστας της αριστεράς και των κινημάτων, πήρε την πρώτη θέση στη δεύτερη πόλη και εμβληματική πόλη της Iσπανίας, υπερφαλαγγίζοντας και το μεγαλύτερο κόμμα της Καταλονίας (CiU), και τα μεγάλα Ισπανικά κόμματα. Στην πρωτεύουσα Μαδρίτη, «κράτος εν κράτει» στη χώρα, η προσωπική επιλογή του Ραχόι, Εσπεράνθα Αγκίρε, ήρθε πρώτη, ωστόσο η διαφορά είναι τόσο μικρή που η δεύτερη κατά σειρά Μανουέλα Καρμένα του Ahora Madrid (συνδυασμός με τη στήριξη του Podemos), μπορεί να πάρει τη δημαρχία με τη συμμαχία των Σοσιαλιστών του PSOE. Aντίστοιχη κατάσταση διαμορφώνεται και στην περιφέρεια Καστίγια-Λα Μάντσα, όπου υποψήφια ήταν η γενική γραμματέας του Λαϊκού Κόμματος, κι η οποία κατέγραψε «πύρρεια νίκη», που επίσης αμφισβητείται ανοιχτά από μια πιθανή συμμαχία Podemos-PSOE. Όλα θα οριστικοποιηθούν στα πρώτα δημοτικά συμβούλια της νέας σύνθεσης.

Μετά από αυτά τα άκρως ανησυχητικά αποτελέσματα στις περιφερειακές εκλογές, τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα προς τις εθνικές εκλογές του Νοεμβρίου. Όλοι αναρωτιούνται, τί θα σημαίνουν αντίστοιχες εκπλήξεις και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, για την Ισπανία, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Το όλο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι τόσο γερασμένο και σαθρό, που δεν αντέχει άλλες… «λαχτάρες», πόσο μάλλον όταν μιλάμε για την τέταρτη οικονομία της Ευρωζώνης και όχι για την μικρή Ελλάδα.

Κυριότερα, αυτό που φοβίζει είναι πως, παρά την Προκρούστεια αντιμετώπιση του ελληνικού λαού, για το τσάκισμα του φρονήματός του και τιμωρίας του για τις 25/1, δια μέσου του εξευτελισμού και των πιέσεων προς την «αριστερή» κυβέρνηση, οι Ευρωπαϊκοί λαοί δεν δείχνουν να παραδειγματίζονται και να φοβούνται… Με το δίκιο της, η Ευρωπαϊκή άρχουσα τάξη, νοιώθει το έδαφος να φεύγει κάτω από τα πόδια της, αναρωτώμενη «μέχρι που θα πάει» αυτή η «περιπέτεια», που ξεπήδησε σαν ιός από την Ελλάδα …

Ιταλία

Τα μηνύματα και από την τρίτη οικονομία της Ευρώπης, και τις Ιταλικές περιφερειακές εκλογές, δεν είναι περισσότερο ενθαρρυντικά. Ο Ματέο Ρέντσι, ναι μεν βγήκε πρώτος, αλλά το 24% απέχει πάρα πολύ από το 40,1% που κατέκτησε μόλις πέρσι, στις Ευρωεκλογές. Το Δημοκρατικό Κόμμα του Ρέντσι, κερδίζει τις πέντε από τις επτά περιφέρειες (Τοσκάνη, Μάρκε, Απουλία, Ούμπρια και Καμπανία). Στις άλλες δύο, κερδίζουν η Mπερλουσκονική Φόρτσα Ιτάλια τη Λιγουρία και η ξενοφοβική Λέγκα του Βορρά το Βένετο.

Όμως, τα προβλήματα ξεκινούν από την σημαντική ισχυροποίηση που κατέγραψαν στις εκλογές, σε σύνολο ψήφων και συνολικού ποσοστού, ο δεύτερος Μπέπε Γκρίλο με το Κίνημα των Πέντε Αστέρων καθώς και η ακροδεξιά Λέγκα του Βορρά, του Ματέο Σαλβίνι, αμφότερες λαϊκίστικες και ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις, που η άνοδός τους χρεώνεται στην κατάρρευση του πολιτικού συστήματος και των παραδοσιακών Ιταλικών κομμάτων εξουσίας, καθώς και στη διαλυτική κρίση και έκρηξη του ευρωσκεπτικισμού σε ολόκληρη την ήπειρο.

Σε μια τόσο κρίσιμη για την Ε.Ε. συνθήκη, η ορμητική είσοδος τέτοιων μορφωμάτων στον πολιτικό στίβο των μεγάλων χωρών και οικονομιών της Ευρώπης, μάλλον πρέπει να καταγραφεί ως κάτι περισσότερο από μια απλή «ψήφος διαμαρτυρίας», όπως γράφουν τα διεθνή ΜΜΕ, καθώς μιλάμε πλέον για μια πολύ πιο στερεή και ρητή απόρριψη της κοινής Ευρωπαϊκής πορείας, με παρενέργειες που πολύ σύντομα μπορούν να αποκτήσουν υλική υπόσταση, οδηγώντας την Ε.Ε. να βουλιάξει μέσα στην άρνηση και στην ανυποληψία…

Πολωνία

Στην ίδια «επικίνδυνη» κατεύθυνση κινήθηκαν και τα αποτελέσματα της προεδρικής εκλογής στην Πολωνία. Ο νεοεκλεχθείς υπερδεξιός Αντρέι Ντούντα, με 51,5%, εκφράζει μια σταθερή απέχθεια για την Ε.Ε., άρνηση ένταξης στο ευρώ (η πλειοψηφία του Πολωνικού λαού είναι άλλωστε αντίθετη) επιστροφή εξουσιών από την Ε.Ε. στην Πολωνία και σταθερό προσανατολισμό προς τις ΗΠΑ.

Η επικίνδυνη άνοδος του δεξιού (και ακροδεξιού) συντηρητισμού και ευρωσκεπτικισμού που καταγράφεται σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης –που είναι άλλωστε τόσο νευραλγικές και κρίσιμες για τα Ιμπεριαλιστικά γεωπολιτικά σχέδια και τους επακόλουθους πολεμικούς κινδύνους- στην Πολωνία απαντάται στο κόμμα του Ντούντα, Νόμος και Δικαιοσύνη.

Αν και δυσκολευόμαστε να εντοπίσουμε τα στοιχεία της «κοινωνικά φιλολαϊκής πολιτικής» που επεσήμαναν ορισμένες εγχώριες αριστερές γραφίδες (μάλλον ό,τι είναι «αντι-Ε.Ε.» είναι και… «φιλολαϊκό»), ωστόσο, δεν μπορούμε παρά να πούμε πως το αποτέλεσμα συνιστά, αντικειμενικά, άλλη μια τρύπα στο ψαροκάικο που ονομάζεται Ε.Ε.

Οι φυγόκεντρες τάσεις έχουν πολλαπλασιαστεί σε τέτοιο βαθμό, που ουδείς είναι σε θέση να στοιχηματίσει για το άμεσο μέλλον της Ευρώπης, ακόμα και σε απόσταση μηνών. Με το πολιτικό πεδίο να είναι ναρκοθετημένο, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως ακόμα και το παραμικρό τράνταγμα στους οικονομικούς χειρισμούς –όπως π.χ. στην ελληνική περίπτωση- απειλεί με ντόμινο εκρήξεων και καταστροφής, το μεγαλύτερο εγχείρημα του διεθνούς κεφαλαίου, μετά από το 1990-1991 και τις καταρρεύσεις του «υπαρκτού σοσιαλισμού»…

Κ. Αποστολόπουλος