Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΗΣ ΒΑΛΤΙΜΟΡΗΣ

Πρώιμες λάμψεις της κοινωνικής επανάστασης;

Η εξέγερση της Βαλτιμόρης, αποτελεί συνέχεια και αναβάθμιση του Φέργκιουσον και των εξεγερτικών κινητοποιήσεων των άλλων πολιτειών, σε μαζικότητα, μαχητικότητα, έκταση. Σαν γεγονός, οφείλει να κεντρίσει κάθε επαναστάτη, για να βγάλει τα αναγκαία συμπεράσματα, για το πώς διαμορφώνεται η αντικειμενική κατάσταση και οι ιστορικές ευκαιρίες που ανοίγονται μπροστά στην παγκόσμια εργατική τάξη, για το τι κυοφορείται στις ΗΠΑ και στον κόσμο.

Τα γεγονότα

Στις 25 Απριλίου του 2015, ένας 25χρονος μαύρος άνδρας, o Freddie Gray, συλλαμβάνεται από την αστυνομία της Βαλτιμόρης, στις ΗΠΑ. Κατά την μεταφορά του με αστυνομικό βαν στο τμήμα, πέφτει σε κώμα με τραύματα στην σπονδυλική στήλη, και καταλήγει στο νοσοκομείο μια εβδομάδα μετά.

Ενώ όλα τα ιατροδικαστικά και πραγματολογικά στοιχεία αποδεικνύουν την δολοφονία του μετά από βάρβαρο ξυλοδαρμό στην κλούβα, από τους έξι υπεύθυνους αστυνομικούς, οι ίδιοι αρνούνται το γεγονός, λέγοντας πως δεν είχε δεθεί σωστά και χτύπησε κατά τη μεταφορά. Εκμεταλλευόμενοι το περιορισμένο ποινικό μητρώο του νεαρού (ναρκωτικά, μικροκλοπές κλπ.), αναπαράγουν το γνωστό στερεότυπο, για να υποβιβαστεί το γεγονός του θανάτου: μαύρος και φτωχός ίσον δημόσιος κίνδυνος, άρα ακόμα κι αν πεθάνει, κάποιος λόγος θα υπάρχει. Tελικά, τους απαγγέλλονται κατηγορίες για το έγκλημα.

Αυτή η δολοφονία είναι περίπου η 600η δολοφονία μαύρου από την αστυνομία στις ΗΠΑ τους τελευταίους δέκα μήνες. Γύρω στους μισούς ήταν άοπλοι και δεν έκαναν κανένα αδίκημα τη στιγμή της δολοφονίας τους. Είναι σοκαριστικό το στοιχείο: περισσότεροι μαύροι δολοφονήθηκαν από την αστυνομία μόνο σε αυτό το διάστημα, απ’ ό,τι αυτοί που πέθαναν την 11η Σεπτεμβρίου.

Μια μαζική διαδήλωση διαμαρτυρίας στις 25 Απριλίου, καταλήγει σε βίαια επεισόδια με την αστυνομία. Απολογισμός 34 συλλήψεις αλλά και 15 σοβαρά τραυματίες αστυνομικοί. Το σκηνικό επαναλαμβάνεται στις 27/4, μετά την κηδεία του θύματος, με μαζικές συγκρούσεις, επιθέσεις στις αστυνομικές δυνάμεις, εμπρησμούς κτιρίων κι αστυνομικών οχημάτων κ.λπ. Οι διαδηλωτές εμφανίζονται σαφώς πιο «προετοιμασμένοι» απ’ ό,τι στις προηγούμενες εξεγέρσεις, σε Φέργκιουσον κ.λπ. Μολότοφ, μάσκες, κουκούλες, που τους βοηθούν να καθηλώσουν και να απωθήσουν την αστυνομία, που χάνει κάθε έλεγχο στους δρόμους της πόλης για αρκετά 24ωρα. Τελικά, κινητοποιείται η εθνοφυλακή, οι δρόμοι καταλαμβάνονται από ενόπλους, τα δικαιώματα της συγκέντρωσης και της διαμαρτυρίας αναστέλλονται. 500 στρατιώτες καλούνται σε δράση, άλλοι 5000 αστυνομικοί από κοντινές πολιτείες έρχονται σε βοήθεια. Παρ’ όλ’ αυτά, η οργή του κόσμου δεν ανακόπτεται, σπάνε τις απαγορεύσεις και πλημμυρίζουν ξανά τους δρόμους. Τελικά, η ένταση υποχωρεί σταδιακά, μαζί και η απόσυρση της εθνοφυλακής, από τις 3 Μάη, με την κηρυγμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης να διατηρείται για 3 ημέρες.


Αμερική και κρίση

Η περσινή διακοπή του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης των ΗΠΑ, ήταν μια κυνική ομολογία διά στόματος Μπερνάνκε, πως τα 5-6 χρόνια μιας γιγάντιας επιχείρησης αντιμετώπισης της ύφεσης από πλευράς ΗΠΑ, με την χωρίς προηγούμενο παροχή ρευστού, απέτυχε. Όχι απλά πήγαν στο κενό, αλλά διέσπειραν νέες χρηματοπιστωτικές «φούσκες» σε όλο τον πλανήτη, φέρνοντας τον καπιταλισμό σε χειρότερο σημείο από εκείνο που βρισκόταν προ της κατάρρευσης της Lehman Brothers, το «εναρκτήριο λάκτισμα» της κρίσης.

Φυσικά, θα ήταν οικονομισμός και μηχανιστική αντίληψη της κίνησης των πραγμάτων, αν ισχυριζόταν κάποιος πως: «διεκόπη το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης των ΗΠΑ – εξεγείρονται οι μαύροι στα αμερικάνικα γκέτο».

Αυτό όμως που είναι πέρα για πέρα αληθινό, είναι αν λέγαμε πως, τα παραπάνω αποτελούν διαφορετικές και συνδεόμενες φάσεις και εκδηλώσεις του συνολικού οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού αδιεξόδου που βρίσκεται η τεράστια καπιταλιστική δύναμη της Δύσης.

Ακόμη περισσότερο σωστό, θα ήταν αν λέγαμε πως το Αμερικάνικο αδιέξοδο, είναι κατ’ ουσία το παγκόσμιο καπιταλιστικό αδιέξοδο, στην υψηλότερη μορφή του. Όταν εξαντλούνται τα αμερικάνικα και διεθνή εργαλεία «συγκράτησης» της κρίσης (βλ. Q.E.) και της κοινωνικής δυσαρέσκειας, οι συμπυκνωμένες παγκόσμιες αντιφάσεις εκρήγνυνται στην «κορυφή» του διεθνούς καπιταλισμού, με πιο ξαφνικό τρόπο απ’ ό,τι οπουδήποτε αλλού. Ο συσσωρευμένος ατμός εκτοξεύει μεμιάς το καπάκι από την κατσαρόλα, προκαλώντας απότομες κινήσεις των «από κάτω» που σε πολλούς μοιάζουν σαν να πέφτουν από τον ουρανό.

Κρίση και κοινωνική καταστροφή

Η κρίση δεν έχει καταδικάσει στην εξαθλίωση και στη φτώχεια εκατομμύρια ανθρώπους απλά στην Ευρώπη, στις αναδυόμενες χώρες ή οπουδήποτε αλλού, αλλά και μέσα στην ίδια την υπερδύναμη. Οι φτωχοί κι αποκλεισμένοι των γκέτο, κατά κανόνα δεν καταγράφονται ούτε στους επίσημους δείκτες ανεργίας (5,5%), ούτε πλέον επωφελούνται από κάποια επιδοματική πολιτική. Μετά από την διάψευση των προσδοκιών από τον «δικό τους» Ομπάμα (όπως ο ίδιος διατυμπάνιζε), δεν έχουν τίποτα να περιμένουν πια από το Αμερικάνικο σύστημα. Κάθε ελπίδα για βελτίωση της κατάστασής τους έχει χαθεί. Αρκεί μόνο να πούμε πως οι απελπισμένοι που στράφηκαν στα συσσίτια (τα οποία κάποιες πολιτείες θέλησαν να… απαγορέψουν!) μέσα στο 2014, ξεπερνούν τις… πέντε Ελλάδες, δηλαδή τα 50.000.000. Κυριολεκτικά, υπάρχει ένας καλά κρυμμένος «τρίτος κόσμος» μέσα στην πρώτη δύναμη του «πρώτου κόσμου», που τώρα φωνάζει για να ακουστεί, κι ακόμη περισσότερο, για να βγει στην επιφάνεια και να αναπνεύσει. Η Βαλτιμόρη, συγκεκριμένα, αποτελεί την πρωτεύουσα του εγκλήματος και της κοινωνικής αποσύνθεσης, μαζί με άλλες βόρειες πολιτείες, όπως το Ντιτρόιτ, που παρήκμασαν μέσα στη φτώχεια, την ανεργία, την εσωτερική μετανάστευση, μετά την αποβιομηχάνιση που κορυφώθηκε στις δεκαετίες ’70-’80.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή, θα ήταν μέγιστο λάθος, αν θεωρούσαμε πως η όξυνση της κρατικής βίας και καταστολής του Αμερικανικού κράτους ενάντια στους μαύρους, που έδωσε τις αφορμές για την εξέγερση με τελευταία τη δολοφονία του Freddy Gray, οφείλεται απλά στον κρατικό ρατσισμό ενάντια στους αφροαμερικανούς ή σε μια προσπάθεια τσακίσματος της αυξανόμενης δυσαρέσκειας των αποκλεισμένων των γκέτο, και μόνο.

Αυτό που πραγματικά φοβίζει την Αμερικάνικη μηχανή της καταπίεσης και την άρχουσα τάξη, προκαλώντας τις βίαιες και σπασμωδικές της αντιδράσεις, είναι η συνολική κίνηση της εργατικής τάξης και του λαού των ΗΠΑ – και ευρύτερα. Η τελευταία έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια: το προηγούμενο διάστημα, o Αμερικάνικος λαός έδωσε αγώνες, οι οποίοι λίγο καιρό πριν θα έμοιαζαν ονειροφαντασία για τα Αμερικάνικα δεδομένα: το Occupy Wall Str., απεργίες όπως των λιμενεργατών, oι εξεγέρσεις στα γκέτο κ.ο.κ.

Τα μαζικά χαρακτηριστικά που παίρνουν πλέον οι αγωνιστικές αντιδράσεις ενάντια στην καταστροφή της ζωής (όπως ήταν το πανεθνικό κίνημα Occupy) έχουν να φανούν, ίσως, από το αντιπολεμικό κίνημα του Βιετνάμ. Αυτή η συνολική κίνηση, είναι που φοβίζει το Αμερικάνικο κράτος, με τα αστυνομικά και τα δικαστικά του σώματα, προκαλώντας όξυνση της βίας, κατ’ αρχάς, ενάντια στους «κατώτερους των κατώτερων», τα πιο εύκολα θύματα για την «περίσταση». Ωστόσο, η αποχαλίνωση της βίας ενάντια στους μαύρους είναι απλά το δείγμα της αντιμετώπισης που θα έχει συνολικά η εργατική τάξη των ΗΠΑ, καθώς αναπτύσσει την κινητικότητά της.

Οι ΗΠΑ μέσα σε «τούνελ»

Τι τρέχει με τις ΗΠΑ; Γιατί δεν μπορούν να ησυχάσουν κι από το Φέργκιουσον ως τη Βαλτιμόρη δεν λέει να κοπάσει, ούτε η εκτράχυνση της κρατικής βίας, ούτε η λαϊκή οργή που ξεσπά πλέον ανεξέλεγκτα;

Ολόκληρη η Αμερικάνικη κοινωνία μοιάζει με τρένο που κινείται με ταχύτητα μέσα σε ένα τούνελ. Το τούνελ έχει στροφές και λοξοδρομήσεις, αλλού υπάρχουν εμπόδια στις ράγες εμποδίζοντας ή επιβραδύνοντας την πορεία, αλλά το μόνο σίγουρο είναι πως στην άλλη του άκρη, ο προορισμός μπορεί να είναι, είτε η κοινωνική επανάσταση, είτε μια αντεπανάσταση που θα συντρίψει το δυναμικό της πρώτης.

Όχι τυχαία, όταν η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο, αλλά κυρίως, όταν εμφανίστηκε η αλληλέγγυα και μαζική κινητοποίηση σε 22(!) άλλες πολιτείες, σε στήριξη της καθ’ όλα βίαιης και αντικρατικής εξέγερσης της Βαλτιμόρης, το Αμερικανικό κράτος επέβαλλε στρατιωτικό νόμο, κινητοποιώντας την εθνοφυλακή, απαγορεύοντας την κυκλοφορία, τις συναθροίσεις κ.λπ.

Όταν στρατιωτικά οχήματα με πάνοπλους άνδρες κινητοποιούνται επιβάλλοντας κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, ενάντια στον «εχθρό λαό», αναστέλλοντας ελευθερίες, όπως σε μια εμπόλεμη κατάσταση, τί άλλο είναι αυτό, από μια προετοιμασία ανοιχτής πολεμικής αναμέτρησης με τις Αμερικανικές μάζες; Κι όταν οι μάζες, αψηφούν τον στρατιωτικό νόμο και σπάνε την απαγόρευση, συγκρουόμενες μαζικά και σώμα με σώμα με την αστυνομία, τί άλλο είναι αυτό από μια ρήξη με την ίδια τη νομιμότητα του αστικού κράτους, ως το –άγουρο και ασύνειδο ακόμα- προμήνυμα της κοινωνικής επανάστασης;

Η αμερικάνικη εργατική τάξη και η επαναστατική διανόηση, έχουν πολύ δρόμο να καλύψουν ακόμα. Όμως, θα ήταν πολιτικά τυφλός κάποιος αν δεν έβλεπε τις οβιδιακές αλλαγές που συντελούνται στη συνείδηση των αμερικάνικων μαζών, όσο αυτές βγάζουν τα μαθήματα από τις αυθόρμητες πράξεις τους.

Η οργή του αμερικάνικου λαού, πρέπει τώρα να αποκρυσταλλωθεί σε μορφές αυτο-οργάνωσης και πάλης. Κυρίως, σε ένα επαναστατικό, διεθνιστικό κόμμα, που θα καθοδηγήσει τους αμερικάνους εργάτες και καταπιεσμένους στη συντριβή του καπιταλισμού της υπερδύναμης, στη νίκη του αμερικάνικου και του παγκόσμιου προλεταριάτου.

Κ. Αποστολόπουλος