ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ: ΝΕΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΝΕΑ ΛΙΤΟΤΗΤΑ

Ανάκαμψη της οικονομίας μέσω δανεισμού ή περικοπές και λιτότητα για μείωση του χρέους και ισοσκέλιση των ισοζυγίων;  Αυτό ήταν το βασικό (ψευτο)δίλημμα που απασχόλησε τα αστικά και ρεφορμιστικά κόμματα την προεκλογική περίοδο στη Φινλανδία. 

Το συγγενές με τον Σύριζα κόμμα της «Αριστερής Ένωσης» ζητούσε κρατικές επενδύσεις με εξωτερικό δανεισμό για αναθέρμανση της οικονομίας. Όλα τα άλλα κόμματα ανταγωνίζονταν σε μια αρένα αριθμών. Ο ένας θα έκοβε τέσσερα δις ο άλλος πέντε και ο τρίτος έξι. Μέχρι που βγήκαν οι τεχνοκράτες του ΥΠΟΙΚ και έδωσαν τα δικά τους νούμερα σα να έλεγαν, εμείς κυβερνάμε, εσείς δεν έχετε ιδέα. Και τότε όλοι διόρθωναν τα νούμερά τους να είναι πιο κοντά σε εκείνα των τεχνοκρατών.

Το αποτέλεσμα δείχνει όχι μόνο τα κοινωνικά αδιέξοδα του αστικής τάξης αλλά και την τάση για τελειωτικές λύσεις. Όλα τα μέχρι τώρα αντιλαϊκά μέτρα παίρνονταν σ αυτή τη χώρα «με δόσεις». Τώρα το κύριο σλόγκαν του κόμματος του Κέντρου που κέρδισε τις εκλογές και σχηματίζει κυβέρνηση είναι: κοινωνικό συμβόλαιο με συμμετοχή των ισχυρότατων συνδικάτων που θα παγώσει μισθούς για πολλά χρόνια, θα ανεβάσει τα όρια συντάξιοδότησης και θα λανσάρει μορφές «συμμετοχικής θυσίας». 

Δεύτερο κόμμα ήταν αυτό της ακροδεξιάς του Τίμο Σόινι και των Αληθινών Φινλανδών. Θεωρείται βέβαιο ότι ο ερχόμενος πρωθυπουργός του κέντρου Σίπιλα θα συμπεριλάβει το κόμμα αυτόστην κυβέρνησή του. Οι αληθινοί Φινλανδοί σάρωσαν στις προηγούμενες εκλογές μεταμορφωνόμενοι από ένα μικρό κόμμα σε κόμμα που συναγωνίζεται τα μεγάλα. Ο οκταπλασιασμός της δύναμής του, τότε, εξέφραζε την ανεμπιστοσύνη των μικροαστικών αλλά εν μέρει  και εργατικών στρωμάτων στους «επαγγελματίες της πολιτικής απάτης». Αυτή τη φορά η ακροδεξιά ανέβηκε από την τέταρτη θέση στη δεύτερη. Αυτό έγινε όχι τόσο γιατί ανέβασε τον αριθμό των ψήφων της, αλλά επειδή κυριολεκτικά βούλιαξαν όλοι οι άλλοι. 

Αυτό δυσκολεύει τη συμμετοχή των σοσιαλδημοκρατών στην κυβέρνηση, πράγμα που θα το ήθελε πολύ ο Σίπιλα προκειμένου να πραγματοποιήσει τα σχέδια του κοινωνικού του συμβολαίου. Μια συμβιβαστική στάση των συνδικάτων θα είναι πολύ δύσκολη αν οι σοσιαλδημοκράτες είναι στην αντιπολίτευση. Η Αριστερή Ένωση που δεν δεχόταν τις περικοπές αλλά ήταν έτοιμη να συμμετάσχει σε κυβέρνηση λιτότητας έφερε το χειρότερο αποτέλεσμα της ιστορίας της. Κανένα από τα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα δεν μπόρεσε να φτάσει ούτε το ένα τοις εκατό. Η Μαρξιστική Εργατική Ένωση δεν είχει αυτή τη φορά τη δυνατότητα συμμετοχής στις εκλογές.

 

Η οικονομία  

Σαν αποτέλεσμα της ύφεσης η φινλανδική οικονομία συρρικνώνεται για 6ο συνεχή χρόνο και καμία δύναμη δε φαίνεται να έχει να προτείνει την παραμικρή λύση. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία οι αριθμοί πρόκειται στο κοντινό μέλλον να επιδεινωθούν. Ειδικά στον κλάδο του μετάλλου η κατάσταση είναι δραματική. Οι παραγγελίες μειώθηκαν τον Φεβρουάριο κατά 5,5 % και η βιομηχανική παραγωγή σαν όλο συρρικνώθηκε κατά 5,1 %. Οι τράπεζες διορθώνουν τα προγνωστικά τους για τις εξαγωγές όλο και προς τα κάτω. 

Ήδη και οι πιο έγκυρες φινλανδικές οικονομικές εφημερίδες επαναλαμβάνουν το σλόγκαν: «βαδίζουμε στο ίδιο μονοπάτι με την Ελλάδα». Το τσιτάτο δεν είναι μια λαϊκιστική φράση. Το ακαθάριστο προϊόν συνεχώς μειώνεται, το χρέος μεγαλώνει και οι πιέσεις για νέο δανεισμό αυξάνονται. Αυτά σε εποχή που η Standard & Poor΄s κατέβασε την πιστοληπτική ικανότητα της Φινλανδίας από ΑΑΑ σε ΑΑ+ ενώ αναμένεται μια περαιτέρω μείωση. Το τελευταίο θα αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού κάτι που θεωρείται να είναι η αρχή της κατηφόρας για κάθε οικονομία.

 

Η μυστική νατοποίηση της χώρας

Το ΝΑΤΟ ιδρύθηκε μετά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο σαν εργαλείο ενάντια στη Σοβιετική Ένωση. Η Φινλανδία μετά τον πόλεμο είχε ειδικές σχέσεις με τη σταλινική γραφειοκρατία και συμφωνίες που της απαγόρευαν τη συμμετοχή όχι μόνο στο ΝΑΤΟ αλλά και στην ΕΟΚ. Όταν κατέρευσε η Σοβιετική Ένωση και διαλύθηκε η συμμαχία του Συμφώνου της Βαρσοβίας, το ΝΑΤΟ έψαχνε νέες απειλές και κινδύνους που να δικαιολογούν τη συνέχιση της ύπαρξής του. Σ’ αυτή την εξέλιξη, το ΝΑΤΟ επεκτάθηκε κάνοντας νέα μέλη αλλά και άλλες ειδικές σχέσεις (partnership) με χώρες όπως η Φινλανδία που δεν ήταν έτοιμες να γίνουν μέλη. Ο ιμπεριαλισμός γνώριζε πάντα, ότι η ιστορία δεν έχει τελειώσει. Ακόμα και σήμερα δε χάνουν απ’ τα μάτια τους την προοπτική του Μπρεζίνσκι, ότι η Ρωσσία πρέπει να κομματιαστεί και να αποικιοποιηθεί. Η Φινλανδία παρακολουθεί τις εξελίξεις συμμετέχοντας υπογείως σ’ αυτές όταν αυτό δεν προκαλεί αναταραχή στην κοινωνία της. Η αντι-νατοϊκή στάση στη χώρα είναι παροιμιώδης. 

Η Φινλανδία άρχισε να φλερτάρει με το ΝΑΤΟ μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ. Η προοδευτική νατοποίηση της χώρας κορυφώνεται το 1997. Σε φάση που η νέα Ρωσσία και κατ’ επέκταση και η παλινόρθωση του καπιταλισμού κηρύσσουν χρεοστάσιο, ο Γιέλτσιν προσπάθησε να φρενάρει τον Κλίντον στο Ελσίνκι ζητώντας του να μην συμπεριλάβει τις πρώην χώρες της ΣΕ σαν νέα μέλη στο ΝΑΤΟ. Ο Κλίντον φυσικά ήταν ανένδοτος, αλλά έδωσε στο Γιέλτσιν για παρηγοριά το δικαίωμα συμμετοχής στο G7 που ονομάστηκε G7+1. Από τότε, το σύνολο της πολιτικής ελίτ της Φινλανδίας κάνει συνεχώς βήματα προς τις αγκάλες της δυτικής συμμαχίας. Αγορές όπλων και αεροπλάνων, αλλαγές στα συστήματα διαταγών στο στρατό, κοινά πολεμικά γυμνάσια. Όλα αυτά έκαναν τη σοσιαλδημοκράτισα Γιάακονσααρι να πει: το μόνο που λείπει για να θεωρούμαστε πλήρες μέλος, είναι το να βάλει κάποιος το καλώδιο στη πρίζα, όλα τ’ άλλα είναι έτοιμα.

Τώρα ζούμε σε μια διαφορετική εποχή. Οι προετοιμασίες για ένα νέο μεγάλο πόλεμο είναι καθημερινές. Η ρητορική της αστικής τάξης στη χώρα δεν είναι πλέον μια απλή προπαγανδιστική πουτινοφοβία. Η σημερινή γλώσσα της αστικής τάξης θυμίζει πολεμική προπαγάνδα. Στα πλαίσια αυτά, μια μικρή σέχτα της ελίτ πήρε μια μεγάλη απόφαση. Τον περασμένο Σεπτέμβριο η Φινλανδία υπέγραψε τις λεγόμενες «συμφωνίες φιλοξενίας» με το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα μ’ αυτές ο οικοδεσπότης είναι υποχρεωμένος να προσφέρει το έδαφός του στο ΝΑΤΟ, προκειμένου αυτό να πραγματοποιήσει επιχειρήσεις όπου αυτό νομίζει και ενάντια σε όποιον αυτό θεωρεί εχθρό. Ο οικοδεσπότης είναι υποχρεωμένος να καλύπτει τις ανάγκες του ΝΑΤΟ σε εφόδια και τροφή, όπως επίσης και σε φροντίδα τραυματιών. Η συμφωνία δεν περιλαμβάνει ούτε ένα σημείο που να εξαιρεί τη χρήση πυρηνικών όπλων.

Δημήτρης Μιζάρας