ΚΑΜΠΟΤΖΗ , ΣΦΑΓΗ ΑΠΕΡΓΩΝ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΓΩΝ



Πνομ Πενχ
Στις 25/12/2013 πέντε ομοσπονδίες κλωστοϋφαντουργών-υποδηματοποιών και η Συνομοσπονδία Σωματείων Καμπότζης (Συνομοσπονδία ελεγχόμενη από το αντιπολιτευόμενο Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας) κάλεσαν τον κλάδο όλης της χώρας σε Γενική Απεργία Διαρκείας με αίτημα την αύξηση του βασικού μισθού στα 160 δολάρια το μήνα (από 80 $ που ήταν μέχρι τώρα).
Η συνομοσπονδία και οι πέντε ομοσπονδίες βρίσκονταν σε διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση και τον Σύλλογο Κατασκευαστών Ενδυμάτων στην Καμπότζη (Garment Manufacturers Association in Cambodia – τον εργοδοτικό σύνδεσμο του κλάδου) για αυτό το ζήτημα, αλλά αποχώρησε όταν η κυβέρνηση πρότεινε αύξηση στα 95 $ για τους μόνιμους εργάτες και 90 $ στους εποχιακούς από τον Απρίλη 2014 και σταδιακή αύξηση του βασικού μισθού μέχρι τα 160 $ (και 155 $ για τους εποχιακούς) το 2018! Να σημειωθεί ότι ο βασικός μισθός είχε αυξηθεί στα 80 $ από 66 $ τον περασμένο Μάιο, πράγμα όμως που απλά έφερε τους μισθούς στο επίπεδο του 2000.
    Η απεργία αρχικά φάνηκε να κυλάει σχετικά ήρεμα (πράγμα σπάνιο για την Καμπότζη), αλλά σύντομα –και ειδικά όταν οι απεργιακές πορείες άρχισαν να εισέρχονται στις ειδικές οικονομικές ζώνες και να καλούν τους συναδέλφους τους στην απεργία– ξεκίνησε μια ευρείας κλίμακας καταστολή, από τον στρατό όσο και τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας αλλά και μπράβους της ασφάλειας, οι οποίοι χρησιμοποιούσαν εκτός από τα κλασικά χημικά, γκλοπς και ηλεκτροφόρα ραβδιά και μεταλλικούς σωλήνες, μαχαίρια, τούβλα και πέτρες. Η κατάσταση περιπλέχθηκε περαιτέρω από την συσχέτιση της απεργίας με τις διαμαρτυρίες που ήδη οργάνωνε από καιρό το αντιπολιτευόμενο Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας, κατηγορώντας το κυβερνόν Λαϊκό Κόμμα για εκτεταμένη νοθεία στις εκλογές της 28ης Ιουλίου 2013. Μετά την έναρξη της απεργίας το GMAC αποχώρησε επίσης από τον διάλογο και κάλεσε τα μέλη του να οργανώσουν lock-out, “προς αποφυγή συγκρούσεων και βανδαλισμών”.
Έκτοτε η κυβέρνηση συνέχισε να καλεί σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, προσφέροντας άμεση αύξηση του βασικού μισθού στα 100 $, αλλά ούτε τα σωματεία ούτε οι εργοδότες δέχτηκαν να επιστρέψουν. Το Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας από την άλλη προσπάθησε να εκμεταλλευτεί την κατάσταση και να κερδίσει υποστήριξη στο αίτημά του για παραίτηση της κυβέρνησης, δηλώνοντας ότι αν γίνει κυβέρνηση θα αυξήσει αμέσως τον βασικό μισθό στα 160 $/μήνα. Το GMAC από την άλλη δήλωσε ότι ο διπλασιασμός του βασικού μισθού θα οδηγήσει την πλειοψηφία των εργοστασίων στην χρεωκοπία, ενώ οι διεθνείς επενδυτές θα αποσυρθούν από την Καμπότζη, αναζητώντας “πιο ανταγωνιστικό” εργατικό κόστος στο Λάος και στο Βιετνάμ. Αξίζει να σημειωθεί ότι η κλωστοϋφαντουργία και η υποδηματοποιεία καλύπτει το 80% των εξαγωγών της χώρας, με τζίρο για τους 11 μήνες του 2013 (εκτός Δεκέμβρη) στα 5,5 δισεκατομμύρια δολλάρια και ανάπτυξη 22%. Στον κλάδο εργάζονται πάνω από 500.000 εργάτριες, γυναίκες κατά περισσότερο από 90%.
    Η απεργία κορυφώθηκε την Παρασκευή 03/01/2014, όταν μια πορεία απεργών εισήλθε στην ειδική οικονομική ζώνη Canadia στα περίχωρα της Πνομ Πενχ, όπου και συγκρούστηκε με τις δυνάμεις καταστολής. Κατάληξη αυτής της σύγκρουσης ήταν ο πυροβολισμός των απεργών από την στρατιωτική αστυνομία, με τραγικό απολογισμό πέντε νεκρούς και πάνω από σαράντα τραυματίες. Η κυβέρνηση, ο διοικητής της αστυνομίας και το GMAC έσπευσαν να επικροτήσουν την ενέργεια αυτή, κατηγορώντας τους “μαφιόζους” και “αναρχικούς” μέσα στους διαδηλωτές που με την υποκίνηση της βίας “αναγκάζουν τους αστυνομικούς να αυτοπροστατευθούν”. Ταυτόχρονα εκδόθηκε κλήση για τακτική δικάσιμο για δύο μέλη της ηγεσίας της αντιπολίτευσης και τον πρόεδρο της Συνομοσπονδίας Σωματείων Καμπότζης, με την κατηγορία της υποκίνησης ταραχών, ενώ απαγορεύτηκαν οι συγκεντρώσεις.
    Παρ’ όλα αυτά την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές (Πέμπτη 09/01) οι ομοσπονδίες δηλώνουν αποφασισμένες να μην υποχωρήσουν και να συνεχίσουν την απεργία, αποφεύγοντας όμως τις πορείες και τις συγκρούσεις για την αποφυγή επανάληψης τέτοιων δολοφονικών επιθέσεων. Ήδη πάντως έχουν γίνει καταγγελίες για πιέσεις και από το εξωτερικό (συγκεκριμένα Νότια Κορέα), ενώ κολοσσοί της βιομηχανίας ρούχων και υποδημάτων (και από τους μεγαλύτερους πελάτες της κλωστοϋφαντουργίας της Καμπότζης), ανάμεσά τους οι H&M, Puma, Adidas, Levi Strauss, κτλ, δημοσίευσαν επιστολή-έκκληση προς την κυβέρνηση, την GMAC και τις ομοσπονδίες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
    Παρά λοιπόν την αιματηρή καταστολή η απεργία συνεχίζεται, κάνοντάς την ταυτόχρονα την 121η του 2013 και των πρώτη του 2014. Θα επανέλθουμε…
Marius V.