Παιδεία: O καθρέπτης της Aλβανίας μήπως δείχνει και Eλλάδα;

Παιδεία: O καθρέπτης της Aλβανίας μήπως δείχνει και Eλλάδα;

 

Ένα από τα μεγαλύτερα φοιτητικά κινήματα της περασμένης δεκαετίας στην Eλλάδα ήταν αυτό του 2006-2007 κατά της κατάργησης του άρθρου 16 του συντάγματος και νόμου πλαισίου.

Η τότε κυβέρνηση Καραμανλή προσπαθούσε να πείσει ότι τα ιδιωτικά “μη κερδοσκοπικά” πανεπιστήμια θα βελτιώσουν το επίπεδο της παρεχόμενης εκπαίδευσης αν αυξανόταν ο ανταγωνισμός μεταξύ των ιδιωτικών και των δημοσίων. Όλα αυτά, βέβαια, για το καλό του λαού. Η ίδια η πραγματικότητα απέδειξε ότι δεν ήταν αυτός ο στόχος, αλλά όλοι αυτοί οι νόμοι είχαν και έχουν ένα και μοναδικό σκοπό, την απεμπλοκή του κράτους από την χρηματοδότηση της παιδείας. Σήμερα, στις τελευταίες μέρες του 2012, η δημόσια παιδεία στην Ελλάδα αποδομείται μέρα με τη μέρα.

Για να δούμε το πόσο ανταγωνιστική μπορεί γίνει η Παιδεία, όταν συνυπάρχουν δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια, θα παρουσιάσουμε το παράδειγμα της γείτονος Αλβανίας. Kαμμιά φορά, στον καθρέπτη του άλλου μπορούμε να δούμε καλύτερα το δικό μας πρόσωπο…

Στόχος της εκάτοστε αλβανικής ηγεσίας τα τελυταία 15 χρόνια είναι η σύγκλιση της Αλβανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμα και σήμερα, που οι πάντες μιλάνε για διάλυση της Ευρώπης, στην Αλβανία οι κυρίαρχες ελίτ οραματίζονται την επίσημη ένταξη στην E.E.. Οπότε, γίνεται αντιληπτό γιατί από τις πρώτες χώρες που υπέγραψαν την χάρτα της Μπολόνια είναι η Αλβανία. Το εκπαιδευτικό σύστημά της είναι βασισμένο πάνω στο μοντέλο της Mπολόνια, (3 χρόνια bacelor +2 master) και σε μεγάλο βαθμό βασίζεται στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Μόνο στα Τίρανα, υπάρχουν 50 ιδιωτικά πανεπιστήμια όλων των ειδικοτήτων – σε μια χώρα που φτάνει στα 3 εκατομμύρια πληθυσμού.

Το νούμερο είναι εξωπραγματικό αλλά αληθινό. Tο πώς λειτουργεί αυτό το σύστημα αποκαλύπτεται από ένα σκάνδαλο που ξέσπασε πράσφατα με έναν φοιτητή της πληροφορικής -απόφοιτο ιδιωτικού- που πήγε να κάνει μεταπτυχιακό στην Ιταλία. Εκεί διαπιστώθηκε ότι το πτυχίο του ήταν πλαστό και ότι δεν είχε παρακολουθήσει ούτε μια ώρα μάθημα σε τρία χρόνια. Το πτυχίο ήταν αγορασμένο έναντι 8 χιλιάδων ευρώ. Το επίσημο κράτος αρκέστηκε σε κάτι ελέγχους και τίποτα παράνω. Το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο μαζί με τόσα άλλα συνεχίζει να πουλάει ψεύτικες ελπίδες.

Στα δε δημόσια πανεπιστήμια η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Τα συγγράματα είναι υποχρέωση των φοιτητών να τα αγοράζουν. Χώροι εστίασης είναι ελάχιστοι σε σχέση με τις ανάγκες των φοιτητών. Όσον αφορά την σίτιση, πρέπει να συνυπολογιστεί στην τσέπη των φοιτητών. Σε ελάχιστα πανεπιστήμια υπάρχουν άρτιες υποδομές. Επίσης, ένας φοιτητής δεν πρέπει να “ξεχνά” ότι κάποιες φορές για να περάσει ένα μάθημα, χρειάζεται να “λαδώσει και κανένα καθηγητή”, γιατί οι καθηγητές είναι κακοπληρωμένοι. Αμείβονται με 400 ευρώ το μήνα ακόμα και αυτοί που έχουν 20 και 30 χρόνια προϋπηρεσίας.

Πελάτες αυτών των πανεπιστημίων είναι παιδιά μικροκαλλιεργητών, εργατών της οικοδομής και αυτοαπασχολούμενων με μικρά μαγαζάκια στην αλβανική επαρχία. Επειδή η δευτεροβάθμια εκπαίδευση έχει το μαύρο της χάλι, τα παιδιά αυτά δεν κατορθώνουν να πιάσουν τα αντίστοιχα μόρια για την εισαγωγή σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο και στο τμήμα της αρεσκείας τους. Όσοι από αυτούς έχουν κάτι ψιλές οικονομίες στην άκρη θα επιλέξουν ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο. Για τα κορίτσια ένα τέτοιο πτυχίο αποτελεί και προσόν για τον υποψήφιο γαμπρό (“το κοπέλι είναι μορφωμένο”). Το υπόλοιπο κομμάτι θα στραφεί στο μεροκάματο ή στην εγκληματικότητα - απλές και καθαρές οι επιλογές.

Άντε και πήρες ένα πτυχίο, όπως το πήρες και από όπου το πήρες, το μέγα ζήτημα παραμένει η είσοδος στην αγορά εργασίας. Για όσους έχουν ένα “μπάρμπα” (ίσως όχι στην Kορώνη) κάτι μπορεί να γίνει, αλλιώς θα πρέπει να βρεις 4 με 5 χιλιάδες ευρώ για να αγοράσεις στην κυριολεξία την θέση εργασίας χωρίς να έχεις την παραμικρή εγγύηση για το πόσο θα διαρκέσει. Οι μη έχοντες άλλα χρήματα θα είναι πτυχιούχοι άνεργοι.

Το ζήτημα της Παιδείας ανάγεται στο ζήτημα της κοινωνίας την οποία θέλουμε. Mέσα στον καπιταλισμό σε κρίση και αποσύνθεση δεν υπάρχει μέλλον για την Παιδεία και τη νέα γενιά. Xρειάζεται αγώνας για μια άλλη Παιδεία σε μια άλλη κοινωνία. Για μια Παιδεία με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις πραγματικές ανάγκες του. Για όλους τους ανθρώπους και στους 4 ορίζοντες.

Μ. Σέρα

 

 

Νέα Προοπτική τεύχος#540# Σάββατο 22 Δεκεμβρίου 2012