ΑΓΩΝΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟ - ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

 Κατερίνα Μάτσα


Ο ρόλος των Κοινωνικών Ιατρείων και Φαρμακείων σήμερα


Αντιμετωπίζουμε ως χώρα μια σοβαρή ανθρωπιστική κρίση. Οι δείκτες νοσηρότητας του πληθυσμού σε καρδιαγγειακά, λοιμώδη νοσήματα, ψυχικές διαταραχές και εξαρτήσεις κάθε τύπου έχουν ανέβει δραματικά. Η περιγεννητική και βρεφική θνησιμότητα έχουν επίσης αυξηθεί κατά 43%, το προσδώκιμο επιβίωσης του πληθυσμού έχει μειωθεί κατά 2-3 χρόνια.


Την ίδια στιγμή και ενώ οι ανάγκες υγειονομικής φροντίδας του πληθυσμού αυξάνονται διαρκώς, το ΕΣΥ έχει καταρρεύσει. Οι τραγικές ελλείψεις προσωπικού (υπολογίζεται ότι λείπουν 5.000 γιατροί, αφού η τρόϊκα απαγόρευσε κάθε πρόσληψη στα νοσοκομεία, 15.000 νοσηλευτές, 10.000 υγειονομικό προσωπικό άλλων ειδικοτήτων), ελλείψεις υγειονομικών υλικών (λείπουν ακόμη και φλεβοκαθετήρες, γάζες, σύριγγες, σεντόνια κ.α.), οι συνθήκες ανασφάλειας και εργασιακής εξουθένωσης του υπάρχοντος προσωπικού, ο αυταρχισμός, η ανικανότητα των διοικήσεων, η διαφθορά σε όλα τα επίπεδα, οι συνεχείς περικοπές του προϋπολογισμού των νοσοκομείων, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που τινάζει το ΕΣΥ στον αέρα.

Οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν μέχρι σήμερα στο χώρο της Υγείας ήταν ακραία νεοφιλελεύθερες, πιστές στο θατσερικό δόγμα ότι η υγεία είναι υπόθεση του ατόμου και όχι του κράτους. Έτσι επιβλήθηκε το χαράτσι των 5 ευρώ για να εξετασθεί κανείς στο ΕΣΥ, του 1 ευρώ για κάθε συνταγή, η συμμετοχή του ασθενούς (που φτάνει το 30% ανά συνταγή) στη φαρμακευτική δαπάνη. Με αυτήν τη λογική ο Άδωνις Γεωργιάδης το 2013 διέλυσε τον ΕΟΠΥY, μετατρέποντάς τον σε αποκλειστικό αγοραστή υπηρεσιών υγείας από τον ιδιωτικό τομέα, κλείνοντας τα 330 πολυϊατρεία του και απολύοντας τους 9.000 περίπου γιατρούς του για να δημιουργήσει το ΠΕΔΥ (Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας). Στο ΠΕΔΥ, τελικά, όταν μετά από 1 μήνα, στις αρχές φλεβάρη 2014, ξανάνοιξαν τα πολυϊατρεία, εντάχθηκαν περί τα 100 μόνο, και αυτά υποστελεχωμένα και με ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες, με μόνο 2.500 – 3.000 γιατρούς. Το πολύπαθο ΕΣΥ καλούνταν και πάλι να επωμισθεί και το βάρος της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Λίγους μήνες μετά, ο επόμενος υπουργός της κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, Βορίδης, δημιούργησε την ΕΣΑΝ στη βάση της ίδιας ακραίας νεοφιλελεύθερης πολιτικής. Η ΕΣΑΝ Α.Ε. (Εταιρεία Συστήματος Αμοιβών Νοσοκομείων) μια ανώνυμη εταιρεία, όπου συμμετέχουν τα δημόσια νοσοκομεία, οι ιδιωτικές κλινικές, τα ταμεία, οι ιδιωτικές ασφαλιστικές, διαχειρίζεται τους πόρους Υγείας με ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια επιβάλλοντας τα ΚΕΝ (κλειστά ενοποιημένα νοσήλια) για να χρηματοδοτήσει τις πλέον αποδοτικές δομές υγείας. Είναι φανερό ότι η χρηματοδότηση κατευθύνεται κατά το μεγαλύτερο μέρος της στον ιδιωτικό τομέα, που έχει την καλύτερη υλικοτεχνική υποδομή, επαρκές προσωπικό κ.λπ. και όχι στον δημόσιο τομέα που καταδικάζεται στη μόνιμη υποχρηματοδότηση και την τραγική υποβάθμιση των υπηρεσιών του.

Με αυτά τα δεδομένα, και μετά το κλείσιμο 9 δημόσιων νοσοκομείων και των πολυϊατρείων του ΙΚΑ, είναι αδύνατο να ανταποκριθούν οι υπηρεσίες του ΕΣΥ στις αυξημένες ανάγκες φροντίδας του πληθυσμού, του οποίου η προσέλευση στα χρόνια της κρίσης έχει αυξηθεί κατά 40%, και στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας κατά 120%.


Την ίδια στιγμή η πριμοδότηση του ιδιωτικού τομέα, από το δημόσιο, που πάντα υπήρχε, έχει πάρει ασύλληπτες διαστάσεις. Κλείνοντας τα εργαστήρια του ΙΚΑ, όλες οι διαγνωστικές εξετάσεις παραπέμπονται πια στις ιδιωτικές διαγνωστικές αλυσίδες, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο τον κρατικό προϋπολογισμό για την Υγεία.


Αυτή τη στιγμή υπάρχουν 3 εκατομμύρια ανασφάλιστοι των οποίων η πρόσβαση στο ΕΣΥ είναι εξαιρετικά δύσκολη. Μπροστά στη διεθνή κατακραυγή ο Βορίδης, τον Ιούνιο του 2014, καθιέρωσε ένα γραφειοκρατικό, χρονοβόρο, δυσκίνητο σύστημα με βάση το οποίο θα μπορούσαν οι ανασφάλιστοι να έχουν δωρεάν περίθαλψη και εξετάσεις στα δημόσια νοσοκομεία εφόσον εξασφάλιζαν την έγκριση μιας επιτροπής ανά νοσοκομείο. Βέβαια, στα περισσότερα νοσοκομεία αυτές οι επιτροπές, με ευθύνη των διοικήσεων, δεν συστάθηκαν καν για να μην επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό των νοσοκομείων.


Σ’ ό,τι αφορά την πρόληψη και την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, τομείς ζωτικοί σε μια εποχή κρίσης, η κατάσταση είναι δραματική. Δεν υπάρχουν, μετά τη δημιουργία του ΠΕΔΥ και το κλείσιμο πολλών πολυϊατρείων του ΙΚΑ, οι αναγκαίες δομές ανά περιφέρεια και η πρόληψη, ουσιαστικά, εκχωρήθηκε από τον Βορίδη στον ιδιωτικό τομέα, αφού έβαλε τρομακτικούς περιορισμούς στις προληπτικές εξετάσεις που μπορεί να κάνει κανείς στο ΕΣΥ.
Σε έρευνα δυο Πανεπιστημίων της Αγγλίας που δημοσιεύθηκε τον Φλεβάρη 2014 για τις επιπτώσεις της κρίσης στο σύστημα υγείας της Ελλάδας, περιγράφοντας «την ελληνική τραγωδία στην υγεία», διαπιστώθηκε ότι το 47% των Ελλήνων πολιτών δεν λαμβάνουν την απαραίτητη φροντίδα υγείας, λόγω συρρίκνωσης του εισοδήματός τους, που δεν τους επιτρέπει να πληρώσουν τις υπηρεσίες υγείας, καθώς και το κόστος μετακίνησης για να λάβουν τις υπηρεσίες αυτές.
Αντίστοιχες ελλείψεις υπάρχουν και στον τομέα της αποκατάστασης.


Στον τομέα της Κοινωνικής Πρόνοιας η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική. Το ανέκαθεν υποτυπώδες σ’ αυτή τη χώρα σύστημα προνοιακών παροχών και υπηρεσιών έχει υποβαθμιστεί ακόμα περισσότερο, οδηγώντας στην εξαθλίωση και την απόγνωση το σύνολο των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Μέτρο της κοινωνικής απελπισίας αποτελεί η αυτοκτονία εξηντάχρονης μάνας και του εικοσιεφτάχρονου γιού της όταν πήραν στα χέρια τους την οριστική απόφαση διακοπής του προνοιακού επιδόματος.


Στις εξαγγελίες Τσίπρα, για τα 4 πρώτα νομοθετήματα της νέας κυβέρνησης, το πρώτο αναφέρεται στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, χωρίς όμως καμμία αναφορά στην Υγεία και την Ψυχική Υγεία. Από συνεντεύξεις υπουργών, αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων τους, πληροφορηθήκαμε από τον υπουργό Κουρουμπλή ότι δεν θα καταργηθεί η ΕΣΑΝ ΑΕ, οι προσλήψεις προσωπικού στα νοσοκομεία θα γίνουν με το σταγονόμετρο –σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες– και σε βάθος χρόνου, ότι δεν υπάρχει δυνατότητα –δεν το επιτρέπουν οι «θεσμοί»- αύξησης των κρατικών δαπανών για την υγεία.
Μέσα σ’ αυτούς τους όρους τί πρέπει να κάνουμε;


Μέσα από ένα πλατύ διεκδικητικό-πολιτικό κίνημα για την Υγεία του Λαού πρέπει να απαιτήσουμε:

• Οργάνωση των υπηρεσιών υγείας με ισότιμη ανάπτυξη όλων των τομέων πρόληψης, πρωτοβάθμιας φροντίδας, δευτεροβάθμιας (νοσοκομειακής περίθαλψης και τριτοβάθμιας (αποκατάσταση) φροντίδας με βάση τις πραγματικές ανάγκες. Πρέπει να αναπτυχθούν κέντρα υγείας, κέντρα πρόληψης, κινητές μονάδες σε όλες τις υγειονομικές περιφέρειες. Τα Κέντρα Υγείας πρέπει να στελεχωθούν με οικογενειακούς, γενικούς και άλλους γιατρούς αλλά και επαρκές νοσηλευτικό και γενικά υγειονομικό προσωπικό.

• Ο κεντρικός σχεδιασμός όλων των Υπηρεσιών Υγείας πρέπει να γίνει με βάση τις πραγματικές υγειονομικές αναγκες του πληθυσμού. Το σύστημα πρέπει να λειτουργεί στη βάση της αυτοδιαχείρισης όλων των υγειονομικών μονάδων με εργατικό - κοινωνικό έλεγχο, σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο. Στις επιτροπές εργατικού - κοινωνικού έλεγχου των νοσοκομείων και όλων των υπηρεσιών υγείας πρέπει να συμμετέχουν όχι μόνο οι εργαζόμενοι στο χώρο αλλά και οι ασθενείς, οι λαϊκές συνελεύσεις και οι συλλογικότητες της περιοχής.

• Αύξηση των κρατικών δαπανών για την Υγεία τουλάχιστον στο 7% του κρατικού προϋπολογισμού (από το 4,5% που είναι σήμερα) και ενίσχυση των προϋπολογισμών των νοσοκομείων και όλων των μονάδων, ώστε να αντιμετωπίσουν με επάρκεια τις ανάγκες τους.

• Άμεση και δωρεάν πρόσβαση, χωρίς κανενός τύπου γραφειοκρατικές διαδικασίες και διακρίσεις οποιουδήποτε τύπου, όλων των κατοίκων της χώρας στις υπηρεσίες Υγείας, Ψυχικής Υγείας και Απεξάρτησης (για ενηλίκους, παιδιά και εφήβους).

• Άμεσα, προσλήψεις προσωπικού για να καλυφθούν όλες οι ανάγκες. Κίνητρα για να σταματήσει η αιμορραγία της μετανάστευσης. Άμεση προκήρυξη 5.000 θέσεων γιατρών, 15.000 νοσηλευτών και 10.000 λοιπού υγειονομικού προσωπικού με σχέση πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης και αξιοπρεπείς αμοιβές.

• Άμεση λειτουργία των κλινών ΜΕΘ (195) που δεν λειτουργούν λόγω έλλειψης προσωπικού.

• Άμεση κατάργηση του σημερινού κατακερματισμού στις εργασιακές σχέσεις (γιατροί ΕΣΥ - πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, επικουρικοί επιμελητές ορισμένου χρόνου, συνήθως γιατροί με μπλοκάκι μέσω ΚΕΕΛΠΝΟ, γιατροί με μπλοκάκι, που είναι εξωτερικοί ιδιώτες, μέσω του ΔΣ του νοσοκομείου, πανεπιστημιακοί με δικαίωμα ιδιωτικού ιατρείου, γιατροί πρώην ΙΚΑ μειωμένου ωραρίου και αμοιβής με δικαίωμα ιδιωτικού ιατρείου, στρατιωτικοί γιατροί κ.λπ.). Όλοι οι γιατροί του Δημόσιου Συστήματος Υγείας να είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης με ίδιες, αξιοπρεπείς αμοιβές, ίδιες (μόνιμες) εργασιακές σχέσεις, ίδια ωράρια, ίδια δικαιώματα και ίδιες υποχρεώσεις.

• Δημιουργία κρατικής φαρμακοβιομηχανίας και κρατικού εργοστασίου παραγωγής φθηνών αναλώσιμων υλικών. Κεντρική φαρμακαποθήκη σε κάθε υγειονομική περιφέρεια για να προμηθεύει όλες τις υγειονομικές μονάδες με υγειονομικό υλικό. Άμεση εθνικοποίηση όλων των φαρμακοβιομηχανιών, με πρώτες αυτές που χρωστούν πολλά στο δημόσιο ή έχουν κλείσει (π.χ. ALAPIS).

• Άμεση κατάργηση της ΕΣΑΝ ΑΕ και όλων των χαρατσιών στην Υγεία (5 ευρώ, 1 ευρώ ανά συνταγή κ.λπ.).

• Εθνικοποίηση των ΜΚΟ Υγείας και Ψυχικής Υγείας χωρίς αποζημίωση στους ιδιοκτήτες και ένταξη στο ΕΣΥ όλων των δομών και υπηρεσιών υγείας και ψυχικής υγείας που παρείχαν μέχρι τώρα. Αυτές οι ΜΚΟ δημιουργήθηκαν στη βάση ευρωπαϊκών προγραμμάτων και είναι πλέον κρατικοδίαιτες. Έτσι θα εξασφαλισθούν οι ένοικοι των δομών αυτών αλλά και οι εργαζόμενοι, που μέχρι σήμερα εκβιάζονται, από τους εργοδότες – ιδιοκτήτες των ΜΚΟ, αμείβονται με ψίχουλα και με τεράστια, συνήθως, καθυστέρηση.

• Δωρεάν χορήγηση φαρμάκων σε όλους τους ανασφάλιστους, καμμια συμμετοχή στη φαρμακευτική δαπάνη των ασφαλισμένων, συνταγογράφηση των αναλώσιμων και άλλων υλικών (οπτικά, ορθοδοντικά κ.ά.).

• Άμεση διαγραφή των χρεών στην εφορία, που αφορούν νοσήλεια ανασφάλιστων ασθενών στα χρόνια της κρίσης.

• Δωρεάν ιατροφαρμακευτική, νοσοκομειακή, και παιδοοδοντιατρική περίθαλψη των παιδιών, ανεξάρτητα από την ασφαλιστική ικανότητα των γονέων.

• Άμεση διαγραφή των χρεών στην εφορία, που αφορούν νοσήλεια ανασφάλιστων ασθενών στα χρόνια της κρίσης.

• Εκσυγχρονισμός του στόλου των ασθενοφόρων του ΕΚΑΒ με 3 ελικόπτερα σε επιχειρησιακή ετοιμότητα ανά 24ωρο.

• Δημιουργία δικτύου πρωτοβάθμιας φροντίδας Ψυχικής Υγείας. Ένα K.Ψ.Y. ανά τομέα ψυχικής υγείας (ανά 100.000 κατοίκους) σε διασύνδεση με τη μονάδα νοσηλείας και με το πλήρες δίκτυο των δομών ψυχικής υγείας του τομέα (στεγαστικές δομές κ.λπ.) Το Κ.Ψ.Υ. πρέπει να παρέχει πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια φροντίδα, να έχει κλίνες νοσηλείας, να λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα και να αποτελεί την κεντρική μονάδα του δικτύου των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.

• Οργάνωση σε νέες βάσεις των υπηρεσιών Δημόσιας και Δωρεάν Απεξάρτησης, βάσει κεντρικού σχεδιασμού.

• Οργάνωση σε νέες βάσεις του τομέα Κοινωνικής φροντίδας και Πρόνοιας.

Ο τομέας της Κοινωνικής Πρόνοιας είναι ο φτωχός συγγενής του τομέα της Δημόσιας Υγείας, της δικαιοσύνης, της αυτοδιοίκησης, των πολιτικών απασχόλησης.
Η ψήφιση των μνημονιακών νόμων συμπίεσε ακόμα περισσότερο τους πόρους και οδήγησε στον αυστηρό περιορισμό των δικαιούχων αυτού του ισχνού προνοιακού επιδόματος ή της αναπηρικής σύνταξης ευπαθών κοινωνικών ομάδων. Η μετακίνηση της πρόνοιας από το Υπουργείο Υγείας στο Υπουργείο εργασίας είχε σαν αποτέλεσμα την ακόμα μεγαλύτερη συρρίκνωση των πόρων για την πρόνοια, αφού οι Καλλικρατικοί Δήμοι είναι στην πλειοψηφία τους χρεοκοπημένοι και δε μπορούν να συντηρήσουν τις Κοινωνικές Υπηρεσίες τους.


Ιδιαίτερα σε σχέση με τις επιτροπές πιστοποίησης αναπηρίας (ΚΕΠΑ) πρέπει να αγωνισθούμε όχι μόνο ενάντια στις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και καθυστερήσεις αλλά και ενάντια στους κατευθυντήριους άξονες, μνημονιακής έμπνευσης, που επιτάσσουν την απόρριψη όλο και περισσότερων από το δικαίωμα σε μια σύνταξη ή ένα επίδομα αναπηρίας. Η σημερινή επιδοματική πολιτική χρησιμοποιείται βασικά για την άσκηση μιας πολιτικής κοινωνικού ελέγχου και χειραγώγησης όλων των «ευπαθών» κοινωνικών ομάδων. Παρέχει σε ελάχιστους ένα ελάχιστο «επίδομα αναπηρίας», ενώ την ίδια στιγμή δεν παρέχει καμιά δυνατότητα εργασίας και κοινωνικής ενσωμάτωσης αυτών των ατόμων. Όμως η αναπηρία είναι εξ ορισμού «κοινωνική αναπηρία». Είναι η έλλειψη στέγης, η έλλειψη εργασίας αλλά και οι διακρίσεις, η έλλειψη οικονομικών πόρων για μια ζωή με ποιότητα και αξιοπρέπεια. Είναι η «αναπηρία της πόλης», που την κάνει δύσκολη στην πρόσβαση και αποπνικτική για όλους.


Όμως κανένα δίκαιο αίτημα για την Υγεία και την Πρόνοια δεν μπορεί να ικανοποιηθεί όσο παραμένει η θηλειά του χρέους, που απειλεί να στραγγαλίσει το λαό.
Βασική προυπόθεση για να έχει υγεία ο λαός είναι η διαγραφή του χρέους της χώρας, η εθνικοποίηση των τραπεζών και των νευραλγικών τομέων της οικονομίας και η οργάνωση της οικονομίας σε σοσιαλιστικές βάσεις με εργατική εξουσία, για μια σοσιαλιστική Ελλάδα στα πλαίσια των Ενωμένων Σοσιαλιστικών Πολιτειών της Ευρώπης.

Κοινωνικές αντιστάσεις


Στην Ελλάδα της κρίσης, της αύξησης της νοσηρότητας του πληθυσμού και της κατάρρευσης του ΕΣΥ δημιουργήθηκαν διάφορες μορφές αντίστασης στην ανθρωπιστική καταστροφή.


Σε αυτές εντάσσονται και τα κοινωνικά Ιατρεία και Φαρμακεία, που λειτουργούν σε κινηματική βάση (πάνω από 50 σε όλη την Ελλάδα) και παρέχουν δωρεάν σημαντικό έργο, ψηλού επιπέδου, στον τομέα της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και της προσφοράς φαρμάκων βασικά σε ανασφάλιστους αλλά και της συμμετοχής των εργαζομένων σε αυτά σε συλλογικές διαδικασίες στα πλαίσια της κοινωνικής αλληλεγγύης. Βάση της λειτουργίας τους είναι η ανοιχτή συνέλευση όσων προσφέρουν υπηρεσίες αλλά και των ασθενών και των κατοίκων της γειτονιάς με στόχο την οργάνωση εκδηλώσεων και παρεμβάσεων που αφορούν ζητήματα υγείας, περιβάλλοντος, αντιφασιστικού αγώνα κ.λπ.


Στόχος των εργαζομένων στα ΚΙΦΑ είναι όχι μόνο η καλύτερη δυνατή, και με τον μεγαλύτερο δυνατό σεβασμό, στο πρόσωπο που πάσχει και τις ανάγκες του, αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας όσων έχουν ανάγκη αλλά και η ευαισθητοποίησή τους προς την κατεύθυνση της συμμετοχής και των ίδιων σε διάφορες συλλογικές δραστηριότητες κινηματικού χαρακτήρα στο ίδιο το κοινωνικό ιατρείο ή αλλού, μαζί με άλλες συλλογικότητες, σε ανοιχτό διάλογο με όλους, με όρους ισοτιμίας.
Μια μορφή δράσης των Κοινωνικών Ιατρείων και Φαρμακείων, που αναπτύχθηκε στα μνημονιακά χρόνια, σε συνεργασία με άλλες συλλογικότητες, αλλά και ασθενείς, ήταν οι καταλήψεις ταμείων ή γραφείων διοικητών, νοσοκομείων του ΕΣΥ, προκειμένου να γίνουν δωρεάν, σε ανασφάλιστους, οι αναγκαίες χειρουργικές επεμβάσεις ή να εξασφαλισθούν τα απαραίτητα φάρμακα (αντικαρκινικά, κ.ά.). Ήταν επίσης οι δημόσιες καταγγελίες και οι κινητοποιήσεις ενάντια στη διαφθορά, που παίρνει πολλές μορφές στο χώρο της Υγείας (φακελάκια κ.ά.)


Ήταν, πάνω απ’ όλα, η σύγκρουση με τα μνημονιακά μέτρα κατεδάφισης του ΕΣΥ από Λοβέρδο, Γεωργιάδη, Βορίδη και το περιβάλλον τους και ενίσχυσης των επιχειρηματιών της Υγείας, η καταγγελία της συντελούμενης γενοκτονίας των φτωχών και των απόκληρων.
Ήταν επίσης η δημόσια διεκδίκηση του κοινωνικού δικαιώματος της δωρεάν, ψηλού επιπέδου, χωρίς διακρίσεις, παροχή υπηρεσιών υγείας σε όλους τους κατοίκους της χώρας, ντόπιους και ξένους. Ήταν τέλος η συμμετοχή σε ανθρωπιστικές αποστολές (Γάζα, Κομπάνι κ.α.), αντιρατσιστικά και αντιφασιστικά συλλαλητήρια κ.ά.


Όλα αυτά αποφασίζονται στις συνελεύσεις των ΚΙΦΑ, που παίζουν κρίσιμο ρόλο στη λειτουργία τους, γιατί εκεί διαμορφώνονται οι όροι για συντροφικές σχέσεις, ανοιχτό διάλογο και ανταλλαγή απόψεων, λήψη αποφάσεων μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες, για την οργάνωση συλλογικών δράσεων. Εκεί αναπτύσσεται το πνεύμα της κοινωνικής αλληλεγγύης, που θα καρποφορήσει μέσα στην κοινωνία στα δίκτυα Κοινωνικής Δράσης και Αλληλεγγύης.


Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η διασύνδεση της λειτουργίας και της δράσης των ΚΙΦΑ μεταξύ τους ώστε να αλληλοσυμπληρώνονται στη λειτουργία τους (αφού δεν έχουν όλα την ίδια στελέχωση σε ειδικότητες γιατρών ούτε την ίδια υποδομή) και να συνενώνουν τις δυνάμεις τους για αποτελεσματικότερη δράση.


Το Κοινωνικό ιατρείο, στην περιοχή που λειτουργεί, πρέπει να αποτελεί σημείο αναφοράς για την οργάνωση της κοινωνικής αλληλεγγύης. Πρέπει να γίνει τόπος έμπρακτης και καθολικής διεκδίκησης του δικαιώματος στην Υγεία και την αξιοπρέπεια. Πρέπει να λειτουργεί με ομαδικό πνεύμα, ως χώρος συλλογικότητας, αντίβαρο στην εξατομίκευση και την αποξένωση ανθρώπων. Πρέπει να εξασφαλίζει τους όρους, μέσα από την λειτουργία του, για την ανάπτυξη κοινωνικών δεσμών ανάμεσα στα θύματα της κρίσης, για τη δημιουργία ενός νέου κοινωνικού ιστού, στη θέση του παλιού που έχει διαρραγεί.


Τα Κοινωνικά Ιατρεία πρέπει να επαναθεμελιώσουν την έννοια της κοινωνικής φροντίδας σε νέες βάσεις, όχι πια στην οικογένεια ή τη γειτονιά αλλά μέσα στο αστικό περιβάλλον σε ρήξη με τις λογικές και πρακτικές της περιθωριοποίησης και του κοινωνικού αποκλεισμού.
Δεν υποκαθιστούν ένα ανύπαρκτο κράτος πρόνοιας αλλά θέτουν τις βάσεις για τη δημιουργία ενός νέου, ριζικά διαφορετικού μοντέλου υγειονομικής φροντίδας κοινωνικής πρόνοιας και προστασίας, θεμελιωμένου στη βάση της συλλογικότητας και της κοινωνικής αλληλεγγύης, ενάντια στην εμπορευματοποίηση της Υγείας, την απαξίωση και την αποξένωση των ανθρώπων.
Σήμερα με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ο ρόλος τους είναι ακόμα πιο κρίσιμος.


Πρώτον, μετά την πλήρη υποταγή της κυβέρνησης στους δανειστές και τη συνθηκολόγησή της με τους "θεσμούς" δεν διαφαίνεται προοπτική επανοργάνωσης του ΕΣΥ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τσίπρας δεν αναφέρθηκε καθόλου στην Υγεία μιλώντας για την ανθρωπιστική κρίση (αναφέρθηκε βασικά στα ζητήματα σίτισης και στέγης).


Τα ΚΙΦΑ όμως δεν πρέπει να λειτουργούν ως άλλοθι για την κυβερνητική πολιτική στην Υγεία που, με πρόσχημα την πολιτική "καμένης γης" της κυβέρνησης Σαμαρά και την αδυναμία επαρκούς χρηματοδότησης, ζητά να λειτουργήσουν μεταβατικά αυτές οι δομές, επικουρικά προς τις δημόσιες δομές Υγείας. Δεν πρέπει και δεν μπορούν να αρκούνται στο ρόλο του διαχειριστή της κρίσης και της εξαθλίωσης στο χώρο της Υγείας, που τους ανατίθεται θεσμικά από τον υφυπουργό Υγείας, τοποθετώντας εκπρόσωπό τους σε επιτροπές εργασίας του Υπουργείου Υγείας.


Αντίθετα πρέπει να λειτουργούν ως εργαστήρια παραγωγής μιας καινούργιας αντίληψης για την φροντίδα υγείας και πρόνοιας του πληθυσμού, μιας νέας συμμετοχικής, συλλογικής πρακτικής οργάνωσης των υπηρεσιών.
Αντιμέτωποι, λοιπόν, με τα τεράστια προβλήματα των υπηρεσιών Υγείας, οι εργαζόμενοι στα Κοινωνικά Ιατρεία πρέπει μέσα από Ανεξάρτητα Κέντρα Αγώνα να μπουν μπροστά για τη δημιουργία ενός διεκδικητικού - πολιτικού κινήματος για την Υγεία, που θα συσπειρώνει και τους εργαζόμενους στο ΕΣΥ, ασθενείς και συλλογικότητες από διάφορους χώρους και από την τοπική κοινωνία στα πλαίσια ενός αγώνα διαρκείας, που θα συνδεθεί με το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό κίνημα, θα απαιτεί την άμεση λύση όλων των προβλημάτων της Υγείας και θα διεκδικεί λύσεις στη βάση του μεταβατικού προγράμματος για την Υγεία (Για την Ψυχική Υγεία βλ. Απόφαση Πανελλαδικής Συσπείρωσης, Νέα Προοπτική 14/2/15).