ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ "ΤΑΞΙΔΙ" ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΑΜΑΡΑ - ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

Ανάμεσα σε Συμπληγάδες για τις οποίες η ίδια είναι συνυπεύθυνη βρίσκεται η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου δύο χρόνια μετά την εκλογή της.
Από τη μια μεριά βρίσκονται οι συνέπειες της εξαετούς βαθιάς ύφεσης που τσακίζει τον ελληνικό καπιταλισμό και από την άλλη βρίσκονται οι συνέπειες της νέας ύφεσης που μόλις αρχίζει να τσακίζει για δεύτερη φορά μεσ’ την τελευταία εξαετία τον ευρωπαϊκό καπιταλισμό λόγω της κρίσης στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ με τη Ρωσία.
Η σύμπτωση αυτή  της ντόπιας  με την... εισαγόμενη ύφεση δυναμιτίζει τη συζήτηση μεταξύ τρόικας και κυβέρνησης για μία νέα αναδιάρθρωση του ελληνικού κρατικού χρέους που αναμένεται να κορυφωθεί προς τον Νοέμβριο του 2014. Και αυτό γιατί η ύφεση που παρατείνεται στην Ελλάδα, εξαιτίας και της διεθνούς κρίσης γύρω από την Ουκρανία,  θα συνεχίσει να αδειάζει τα ταμεία  της εφορίας, των ασφαλιστικών ταμείων και των Τραπεζών κάνοντας αδύνατη μία έστω και τύποις “φιλολαϊκή” στροφή της κυβέρνησης, σαν και αυτή που απεργάζεται το οικονομικό επιτελείο. Αυτό θα σημάνει το τέλος της.
Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτή η στροφή;  Π.χ.  με μία μείωση των φόρων χωρίς αντίστοιχη μείωση των δημοσίων δαπανών, με μία μείωση των ασφαλιστικών εισφορών χωρίς νέα μείωση των συντάξεων, με τη χρήση των εναπομεινάντων κεφαλαίων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας για τη μείωση του κρατικού χρέους και όχι για την παραπέρα στήριξη των ελληνικών τραπεζών....
Έτσι η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου που πέρα από την πολιτική διάσωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τη συμβιβαστική στάση της καθεστωτικής αριστεράς στήριξε την επιβίωσή της στην υπόσχεση  ότι τα σκληρά δημοσιονομικά μέτρα που ψηφίστηκαν το Νοέμβριο του 2012 θα είναι τα “τελευταία”, είναι αναγκασμένη το αργότερο μέχρι τον Μάρτιο του 2014, οπότε είναι προγραμματισμένη η εκλογή νέου Προέδρου της Δημοκρατίας από το ελληνικό Κοινοβούλιο να λάβει νέα σκληρά μέτρα σε όλα τα επίπεδα χωρίς το... αναισθητικό της ανάκαμψης.
Τί σημαίνει αυτό; Αν ο ελληνικός καπιταλισμός έπαιρνε μπρος λόγω των εξαγωγών και των συνακόλουθων άμεσων ξένων επενδύσεων -όπως αναφερόταν ρητά στην εισηγητική έκθεση του σχεδίου του κρατικού προϋπολογισμού του 2014- τότε οι επώδυνες “διαρθρωτικές” αλλαγές που προέβλεπε το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Πολιτικής για το 2014 – 20 θα έπεφταν στα πιο... μαλακά.

Μια ματιά στον ΟΑΕΕ θα σας... πείσει

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της διελκυστίνδας στην οποία είναι μπλεγμένη η κυβέρνηση  είναι εκείνο της κρίσης του Οργανισμού Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ κλπ.)  και του τρόπου που τη διαχειρίζεται.
Το Μεσοπρόθεσμο προέβλεπε φέτος μείωση σχεδόν 50% της κρατικής χρηματοδότησης (από 1,4 δισ. ευρώ στα 800 εκατ. ευρώ).
Το ποσοστό αυτό υποτίθεται ότι θα καλυπτόταν από μία αύξηση των εσόδων από τις ασφαλιστικές εισφορές και, έτσι, δεν θα απαιτούνταν νέα μείωση των συντάξεων των μικρομεσαίων.
 Κάτι τέτοιο δεν έγινε. Οι ασφαλιστικές εισφορές στον ΟΑΕΕ αυξήθηκαν μόλις κατά... 0,6% φέτος σε σχέση με πέρσι.  Παράλληλα οι απειλές κατασχέσεων δεν καταφέρνουν τίποτα άλλο ουσιαστικά εκτός από το να εξοργίζουν ακόμα περισσότερο τους μικρομεσαίους που “πνίγονται” (και) με τον ΕΝΦΙΑ. Αν ίσχυε το γράμμα του προϋπολογισμού, τότε θα έπρεπε να κοπούν από τα μέσα Σεπτεμβρίου οι συντάξεις του ΟΑΕΕ κατά 25%! Κάτι τέτοιο επίσης δεν έγινε γιατί η κυβέρνηση χρησιμοποίησε δύο φορές το αποθεματικό για τα ασφαλιστικά ταμεία που υπάρχει στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ) για να αποφύγει την κοινωνική αναταραχή.
 Ωστόσο, τα χρήματα του ΑΚΑΓΕ  που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατ' έτος (550 εκατ. ευρώ) είναι ελάχιστα σε σχέση με τις “τρύπες” που αφήνει η μερική και μαύρη απασχόληση, η μείωση των εισφορών και της κρατικής χρηματοδότησης στους προϋπολογισμούς των ταμείων και η ύφεση (περίπου 1-1,5 δισ. ευρώ κάθε χρόνο).

Ύφεση και στο βάθος... ύφεση

Ήδη στην Τράπεζα της Ελλάδας εκτιμούν ότι και φέτος θα υπάρξει ύφεση 0,5% αντί “ανάκαμψης” ανάλογου ποσοστού.
Την ίδια στιγμή:
•     η ύφεση σε τρέχουσες τιμές, δηλαδή λαμβάνοντας υπόψη και τον αρνητικό πληθωρισμό, τρέχει στο α' εξάμηνο του 2014 με 3,2 % έναντι 5 -6 % πέρσι.
•    Η ανεργία διαμορφώνεται πάνω από το 27% του εργατικού δυναμικού (δηλαδή όσο και πέρσι και δύο ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την φετινή πρόβλεψη της τρόικας). Μελέτη της Eurobank αναφέρει πως η ανεργία θα πέσει στο 15% το... 2020 και όχι στο 2018, όπως διατείνεται το ελληνικό Υπουργείο Οικονομικών.
Και όλα αυτά πριν καν διαφανούν οι επιδράσεις της κρίσης που έχει ξεσπάσει στις οικονομικές και πολιτικές σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ-ΕΕ και της Ρωσίας.
•     Η πρώτη συνέπεια αφορά τις εξαγωγές προς τη Ρωσία, οι οποίες έχουν μπλοκαριστεί είτε άμεσα, δηλαδή λόγω του Ρωσικού εμπάργκο σε όλα σχεδόν τα τρόφιμα, είτε έμμεσα λόγω του άτυπου σταδιακού παγώματος όλων των οικονομικών συναλλαγών μεταξύ των δύο πόλων της σύγκρουσης υπό το φόβο μίας επιδείνωσής της.  Πάνω από 10 % των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνονται προς τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ πλην Ρωσίας. Την ίδια στιγμή το 5 % μέχρι το 20% των εξαγωγών των χωρών της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ευρώπης κατευθύνεται προς τη Ρωσία.
Αυτό σημαίνει πως μία κατάρρευση των οικονομιών της Ν -ΝΑ Ευρώπης αλλά και μία επιβράδυνση των οικονομιών της δυτικής Ευρώπης θα οδηγούσε σε ένα κραχ των ελληνικών εξαγωγών αντίστοιχο με εκείνο του 2008 -9.
•    Η κατάσταση θα γινόταν περισσότερο από τραγική, εάν η Ρωσία έκλεινε τις στρόφιγγες με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο προς την ΕΕ και, έτσι, προς την Ελλάδα. Η τελευταία εισάγει το 40% του πετρελαίου και το 70% του φυσικού αερίου από τη Ρωσία.
Στο Σύνδεσμο Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ) γνωρίζουν πως κάτι τέτοιο θα σήμαινε το “κύκνειο άσμα” της ελληνικής μεταποιητικής βιομηχανίας.  Οι πάντες, επίσης, ξέρουν πως το κενό αυτό δεν μπορεί να το καλύψει ο Τουρισμός. Για άλλη μια φορά, φέτος το ρεκόρ αύξησης ξένων τουριστών δεν έφερε κανένα ρεκόρ στα έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Κάθε άλλο, μάλιστα...

Η κατάρρευση του ελληνικού success story της εικοσιπενταετίας

Έτσι, δεν είναι μόνο το success story της κυβέρνησης Σαμαρά εκείνο που λήγει πρόωρα και άδοξα για την ίδια, αλλά πάνω απ' όλα το success story του ελληνικού καπιταλισμού που γλίτωσε τη χρεοκοπία στις αρχές της δεκαετίας του '90 και έπειτα, εξαιτίας της εξαγωγής κεφαλαίων προς τη Ν-ΝΑ Ευρώπη (με το κύρος της χώρας – μέλος της ΕΕ και, έπειτα, της ευρωζώνης) και την εισαγωγή και υπερεκμετάλλευση εργατικού δυναμικού  από την ίδια περιοχή.
Αυτή η ισορροπία συντήρησε οικονομικά αν και “εκσυγχρονισμένο” από τον Κ. Σημίτη το στρεβλό Κράτος – πρόνοιας που οικοδομήθηκε στην Ελλάδα μετά το '81.
Η αποδόμησή του από τα μέχρι τώρα Μνημόνια (2010 – 14), δεν αποτελεί παρά την πρώτη φάση μιας κοινωνικής αναμέτρησης που σαν διακύβευμά της δεν έχει απλώς το ύψος των συντάξεων ή των μισθών των εργαζομένων στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα (το οποίο βυθίστηκε κατά 25-30%) αλλά τον ιδιαίτερο τρόπο με τον οποίο αυτοί απονέμονται (σ.σ. εργασιακές σχέσεις) έτσι ώστε να είναι βιώσιμο το σύστημα.  
Αυτό θα είναι, όσο ποτέ, το κεντρικό διακύβευμα της αμέσως επόμενης φάσης της κοινωνικής αναμέτρησης στην Ελλάδα. Η προχωρημένη εξάντληση του πολιτικού συστήματος θα ανάγει αυτή την αναμέτρηση σε προχωρημένη κρίση εξουσίας της αστικής τάξης. Η κρίση αυτή μπορεί να απαντηθεί νικηφόρα μόνο με διεθνείς – διεθνιστικούς όρους από την εργατική τάξη.
Δ.Κ.