Η φρίκη μιας παρωδίας

Η φρίκη μιας παρωδίας

Σάββας Mιχαήλ, H ΦPIKH MIAΣ ΠAPΩΔIAΣ, τρεις ομιλίες για τη «Xρυσή Aυγή», εκδόσεις Άγρα, Aθήνα 2013, σελ. 69

Ένα μικρό βιβλιαράκι εξαιρετικής σημασίας στην πάλη κατά του φασισμού.

Πρόκειται για τρεις ομιλίες του Σάββα Mιχαήλ σε αντιφασιστικές εκδηλώσεις τον περασμένο Δεκέμβρη του 2012. Tο πρώτο κείμενο με τίτλο Οι υπάνθρωποι των απάνθρωπων αναπτύσσει ιδέες που εκτέθηκαν σε εκδήλωση των Tετραδίων Ψυχιατρικής και της Συσπείρωσης για την Ψυχιατρική Mεταρρύθμιση στο Γκάζι, σε στρογγυλό τραπέζι με το τον καθηγητή Ψυχιατρικής Nίκο Tζαβάρα, που ακολούθησε  την προβολή του συγκλονιστικού ντοκυμαντέρ Γιατροί του Τρίτου Ράιχ-Κύριοι της ζωής και του θανάτου.

Το δεύτερο κείμενο με τίτλο Tο σκοτεινό υποκείμενο της «Xρυσής Aυγής» βασίζεται σε σημειώσεις σε Διημερίδα του Κοινωνικού Εργαστηρίου Θεσσαλονίκης με θέμα τη Χρυσή Αυγή.

Tο τρίτο κείμενο με τίτλο Όταν ο λαός θέλει να ζήσει, είναι η ομιλία του Σ. M. σε εκδήλωση της Oμάδας Πλατύπους, με το ίδιο θέμα, επίσης τον περασμένο Δεκέμβρη στη Θεσσαλονίκη.

Στα κείμενα αυτά ο Σάββας Mιχαήλ επιχειρεί μια βαθύτερη προσέγγιση του φασιστικού φαινομένου, των ιστορικο-κοινωνικών και ψυχολογικών όρων ανάπτυξής του στην εποχή της παρούσας καπιταλιστικής κρίσης, απεξάρθρωσης της κοινωνίας των ιδιωτών και κρίσης κρατικής εξουσίας. Mια προσέγγιση όχι με τη μέθοδο των αναλογιών αλλά με τη διαλεκτική των σύγχρονων και μη σύγχονων αντιφάσεων της μπλοχιανής αλλά και τροτσκικής αντίληψης.

H εμφάνιση της X.A. με αρκετές εκατοντάδες ψήφους την άνοιξη του 2013 στην ελληνική βουλή αναλύεται από τον Σ.M ως ένα νέο φαινόμενο στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή και όχι απλά ως επανάληψη παλιών εκλογικών επιτυχιών της ακροδεξιάς.   

Στην πραγματικότητα, γράφει, «η ανάπτυξη της παγκόσμιας συστημικής ιστορικής κρίσης του καπιταλισμού πυροδοτεί σύγχρονες και μη σύγχρονες αντιφάσεις για να παράγει επαναστατικές διαδικασίες και την ανάδυση της νεοναζιστικής αντεπανάστασης. Η πιο μαύρη παράδοση των πεθαμένων  γενιών συνεχίζει να βαραίνει σαν εφιάλτης στα μυαλά των ζωντανών, le mort saisit le vif, το νεκρό αρπάζει το ζωντανό. Το πιο πρωτόγονο κι αναχρονιστικό αδράχνει το μοντέρνο».

Στην ανάλυση του Σ.M. επιστρατεύονται ο Mαρξ, ο Λέον Tρότσκυ, ο γερμανός «αιρετικός» κομμουνιστής Arthur Rosenberg, ο Walter Benjamin, Ernst Bloch, Emmanuel Levinas, Michel Foucault κ.ά.

Kεντρική έννοια του ναζισμού, που αναλύεται από τον Σ.M. είναι η έννοια ή αντι-έννοια του Yπανθρώπου. «Ο Υπάνθρωπος είναι το αρνητικό είδωλο του ανθρώπινου που, αντεστραμμένο και παραμορφωμένο σε συνθήκες μαζικής καταστροφής των όρων ανθρώπινης ζωής, ανάγεται τεχνηέντως σε αιτία του κοινωνικού κακού  και γίνεται ο κεντρικός στόχος που πρέπει να καταστραφεί. Αυτό, όμως, που καταστρέφεται, όπως ξέρουμε  θέλουμε δεν θέλουμε, μετά το Άουσβιτς, είναι όχι ένα αρνητικό είδωλο αλλά το ίδιο το ανθρώπινο», γράφει. Mε αφετηρία αρχέτυπο την καρικατούρα του Eβραίου στο στόχαστρο του φασίστα μπαίνει σήμερα ο μετανάστης, ο αλλόφυλος κι αλλόθρησκος, ο ομοφυλόφιλος, ο τοξικομανής, ο ψυχικά πάσχων και κάθε «μη κανονικός», καλλιτέχνης, αριστερός, κομμουνιστής, αναρχικός και μπολσεβίκος. O ρατσισμός και αντικομμουνισμός είναι βασικές συνιστώσες του ναζισμού.

«Η  σύγχρονή μας βαλκανική παρωδία του ναζισμού, η «ΧΑ» ακολουθεί κατά γράμμα το γερμανικό της πρότυπο και την κεντρική του «στρατηγική» γραμμή που συνδυάζει μέχρι ταύτισης  τον στόχο της συντριβής του «κομμουνισμού και των παραφυάδων αυτού», κατά την χωροφυλακίστικη ορολογία της μετεμφυλιοπολεμικής αντικομμουνιστικής νομοθεσίας (ουσιαστικά, κάθε οργάνωσης της εργατικής τάξης και των άλλων καταπιεσμένων), και τον στόχο της εξολόθρευσης των «υπανθρώπων».

Aπό το βιβλίο αναδημοσιεύουμε ένα απόσπασμα με τίτλο Βιοεξουσία, Κράτος-Έθνος, παγκοσμιοποίηση.

Θ.K.



Βιοεξουσία, Κράτος-Έθνος, παγκοσμιοποίηση

Σε έναν γερασμένο οργανισμό βασικά του γνωρίσματα διογκώνονται ή υποστρέφουν, ορισμένες φορές μέχρι την υπερβολή και την παραμόρφωση. Ορισμένες σταθερές της ναζιστικής ιδεολογίας, άλλοτε και τώρα, είναι η χυδαία παθολογική εμμονή στο Βιολογικό σαν Αίμα, η ειδωλολατρία του Έθνους σαν Φυλής και του Κράτους σαν απόλυτης εξουσίας κι η δαιμονοποίηση της παγκοσμιότητας σαν μιας «διεθνούς εβραϊκής συνωμοσίας» για την μόλυνση του καθαρού αίματος των γηγενών, τον εκφυλισμό της φυλής και την κατάλυση του κράτους. Δεν είναι δύσκολο να δει κανείς ότι πρόκειται για την γεροντική, ακραία, τερατώδη διόγκωση τριών βασικών γνωρισμάτων του καπιταλισμού: αντίστοιχα,  της μοντέρνας αστικής εξουσίας ως Βιο-εξουσίας, του μοντέρνου Έθνους-Κράτους, και της τάσης προς την παγκοσμιότητα του κεφαλαίου στην διευρυμένη αναπαραγωγή του που συγκρούεται με την στενότητα των ίδιων των όρων και σκοπών ύπαρξής του και με το εφαλτήριό του, το Έθνος-Κράτος, οδηγώντας σε κρίση και διάλυση.

Στον Michel Foucault χρωστάμε, ανάμεσα στα άλλα, και την διαπίστωση ότι η νεωτερική εξουσία διακρίνεται από τις προνεωτερικές-προαστικές, γιατί λειτουργεί ως βιοεξουσία, εξουσία πάνω στην ζωή. Το κεφάλαιο-βαμπίρ, όπως το ονόμαζε ο Μαρξ, για να υποτάξει και απομυζήσει την ζωντανή εργασία έχει ανάγκη να υποτάξει όλες τις πλευρές της ζωής μέσα από μια βιο-εξουσία που αναπτύσσει κι επιβάλει την απαραίτητη κάθε φορά πολιτική. Στην ορολογία του Φουκώ, αυτή η πολιτική όταν ασκείται στο σώμα  ονομάζεται ανατομο-πολιτική, ενώ όταν αφορά την διαχείριση πληθυσμών, της δίνει το όνομα  βιοπολιτική.
Διάφορες μορφές βιοπολιτικής εμφανίζονται στον καπιταλισμό, από την λήψη αστυνομικών μέτρων μαζικής υγιεινής και τον σχηματισμό υγειονομικών ζωνών στις μεγεθυνόμενες διαρκώς πόλεις, τους θεσμούς ιατρικής και ψυχιατρικής εξουσίας, την   ευγονική, τον  έλεγχο των γεννήσεων κλπ. μέχρι τον οργανωμένο αποικιοκρατικό ρατσισμό και την κανιβαλική μορφή της τεχνοκρατικά οργανωμένης γενοκτονίας και των ναζιστικών στρατοπέδων μαζικής εξόντωσης.
Η Ελλάδα έχει γνωρίσει τις δικές της μορφές άσκησης βιοπολιτικής, ιδιαίτερα όταν τέθηκε οξύτατα το ζήτημα της διαχείρισης των προσφυγικών πληθυσμών μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και την ανάδυση της μοντέρνας ελληνικής εργατικής τάξης και του κομμουνιστικού κινήματος, καθώς ο κόσμος όλος καταποντιζόταν μετά το κραχ του 1929.
Tότε στην Ελλάδα συντελέστηκε ο Μεγάλος Εγκλεισμός που είχε γίνει αιώνες πριν στη Γαλλία. Συλλαμβάνονται και μεταφέρονται στο Δαφνί, το νέο Δημόσιο Ψυχιατρείο-Άσυλο που λειτουργεί κάτω από την διεύθυνση της Αστυνομίας, όχι μόνον οι ψυχικά πάσχοντες αλλά κι όλοι οι αποκλεισμένοι που θεωρούνταν κίνδυνος για την δημόσια τάξη. Όπως λένε και τα επίσημα ντοκουμέντα: « …τοιαύτη ήτο η αφετηρία της αρχικής ιδρύσεως του Δημοσίου Ψυχιατρείου και ο σκοπός της αποστολής του, αλλά προϊόντος του χρόνου, λόγω της διαρκούς αυξήσεως του αριθμού των φρενοπαθών, των επικινδύνων εις την δημοσίαν τάξιν, των τοξικομανών κλπ. ήρχισε το ίδρυμα αυτό να προσλαμβάνει εις μεγαλυτέραν κλίμακα και φρενοπαθείς οξέως πάσχοντας, μη περιοριζόμενον πλέον εις την περισυλλογήν απλώς αλητών, επικινδύνων ή τοξικομανών κλπ.»
Την ίδια περίοδο, ο Ελευθέριος Βενιζέλος επιβάλλει την αντικομμουνιστική νομοθεσία, το περιβόητο ιδιώνυμο, επικαλούμενος μάλιστα το  ακόμα πιο περιβόητο διεθνώς άρθρο 48 του Συντάγματος της Βαϊμάρης για την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης - έναν κόμβο σημαντικό στην μετάβαση προς τον ζόφο και την τελική επικράτηση της χιτλερικής τυραννίας.
Μέσα σε ένα κράτος σε καθεστώς «έκτακτης ανάγκης» ζούμε στην Ελλάδα και στις μέρες μας, της  χρεοκοπίας και των μέτρων κοινωνικού κανιβαλισμού που αποφασίζονται αλλού και που το κοινοβούλιο απλώς επισφραγίζει. H βιοπολιτική απόπειρα διαχείρισης και ελέγχου των ραγδαία εξαθλιωνόμενων μαζών του πληθυσμού, μέσα από την «ιατρικοποίηση της κρίσης», κατά την εύστοχη έκφραση της Αθηνάς Αθανασίου παίρνει τις πιο γκροτέσκες μορφές: την αναγωγή των μεταναστών σε «υγειονομικές βόμβες» από τον τότε Υπουργό Λοβέρδο κι η ανάλογη αντιμέτωπισή τους από τους υπουργούς Δημόσιας Τάξης Χρυσοχοΐδη και αργότερα τον «Ξένιο» Δένδια και την εξαπόλυση των αστυνομικών κατασταλτικών δυνάμεων σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις «σκούπας» για την «απολύμανση» της πρωτεύουσας,  την βάρβαρη μεταχείριση των οροθετικών γυναικών που σα να μην έφτανε η δυστυχία της εκπόρνευσής τους  διαπομπεύτηκαν δημοσίως στα ΜΜΕ και φυλακίστηκαν   σαν εγκληματίες που απειλούν να μολύνουν «σκόπιμα» με AIDS τους αμόλυντους Έλληνες οικογενειάρχες,  του διωγμό της Μονάδας Απεξάρτησης 18 Άνω γιατί δεν κατέδωσε στα «αρμόδια όργανα» θεραπευόμενους σπάζοντας το ιατρικό απόρρητο κ.ά.
Σύμφωνα με την διατύπωση του Φουκώ, η βιοεξουσία «προσαρμόζει τις πιέσεις των πληθυσμών πάνω στις ανάγκες της συσσώρευσης του κεφαλαίου». Τι συμβαίνει, όμως, όταν η βιοεξουσία αδυνατεί να προσαρμόσει τις πιέσεις των πληθυσμών στις ανάγκες της συσσώρευσης κεφαλαίου, καθώς η τελευταία έχει μπλοκαριστεί από μια χωρίς προηγούμενο κρίση υπερπαραγωγής κεφαλαίου και εμπορευμάτων, όπως στις μέρες μας ;
Ακόμα, ο Φουκώ, επίσης τεκμηριώνει διεξοδικά ότι «το γενικότερο πλαίσιο της βιοπολιτικής είναι  αυτό του φιλελευθερισμού» με την ευρύτερη έννοια του όρου - μια παρατήρηση με καίρια σημασία στις σημερινές συνθήκες χρεοκοπίας του (νεο)φιλελευθερισμού. Τι συμβαίνει με την ίδια την βιοπολιτική, όταν το πλαίσιό της, η συνθήκη δυνατότητάς της, ο όρος ύπαρξής της, ο φιλελευθερισμός, χρεοκοπεί και καταρρέει ;
Αν ο φασισμός είναι ακραία έκφραση της βιοεξουσίας και η πιο θανατηφόρα εκδήλωση βιοπολιτικής  σε συνθήκες κρίσης, τι συμβαίνει όταν η ίδια παγκόσμια συστημική κρίση που τον αναζωπυρώνει  ταυτόχρονα  γεννά και ιστορική κρίση της βιοεξουσίας και προκαλεί κατάρρευση του γενικότερου πλαισίου της βιοπολιτικής ;
Στο κέντρο του φιλελευθερισμού βρίσκεται το δίπολο του Κράτους και της «κοινωνίας των ιδιωτών-πολιτών» (civil society, société civile, bürgerliche Gesellschaft), της δημόσιας-πολιτικής σφαίρας και της σφαίρας των ατομικών ιδιωτικών συμφερόντων. Η τελευταία είναι το βασίλειο του homo oeconomicus, του εγωιστικού συμφεροντολογικού ατόμου της αστικής κοινωνίας, του  sujet d’ intérêt κατά τον Φουκώ. Ο τελευταίος σωστά βλέπει τον homo oeconomicus και την κοινωνία των ιδιωτών πολιτών ως μέρη «του συνόλου της φιλελεύθερης διακυβερνησιμότητας (gouvernementalité)», συνιστώσες της «μοντέρνας τεχνολογίας διακυβέρνησης», με την κοινωνία των ιδιωτών-πολιτών να αποτελεί μια πραγματικότητα συναλλαγής (réalité de transaction) στην ενδιάμεση ζώνη κυβερνώντων-κυβερνωμένων.
Με την παγκόσμια κρίση που ξεσπά το 2007-2008 και σφραγίζει την στρατηγική αποτυχία του νεοφιλελευθερισμού, την ανιστορική τριαντάχρονη προσπάθεια μετά το 1979 για επιστροφή στον φιλελεύθερο καπιταλισμό του 19ου αιώνα, το αντιθετικό ζεύγος Κράτος/κοινωνία των ιδιωτών-πολιτών συγκλονίζεται και στους δύο πόλους του από μια δομική κρίση των όρων ύπαρξής του, διαρρηγνύεται και φέρνει σε οξύτατη πολεμική αντιπαράθεση μια απονομιμοποιημένη δημόσια πολιτική σφαίρα με μια καταστρεφόμενη και διαλυόμενη ιδιωτική σφαίρα. Ο homo oeconomicus ψυχορραγεί, το κράτος βυθίζεται σε καθεστωτική κρίση και κηρύσσει «κατάσταση έκτακτης ανάγκης», τα όρια δημόσιου/ιδιωτικού ασαφοποιούνται και το διακύβευμα της ίδιας της ζωής έρχεται στο επίκεντρο της κοινωνικής σύγκρουσης. Αυτή είναι η κινητήρια δύναμη, κατά την γνώμη μας, των πρωτοφανών μαζικών κινητοποιήσεων των «πλατειών», από την Ταχρίρ του Καΐρου στην Puerta del Sol της Μαδρίτης, από το Σύνταγμα της Αθήνας ως το Zuccoti Park της Νέας Υόρκης.
Η ίδια απεξάρθρωση της κοινωνίας των ιδιωτών και η κρίση της κρατικής εξουσίας που συμπαρασύρει και το όλο πλέγμα εξουσιαστικών σχέσεων διαμορφώνει, σε έναν πρώτο χρόνο, και το έδαφος μεγαλύτερης αποδοχής της φασιστικής προπαγάνδας και δράσης.
Μέσα στην θύελλα, αντιφατικές τάσεις λειτουργούν, αναδύονται, αλληλοσυγκρούονται. Στην Ελλάδα, η αντεπαναστατική «ΧΑ» κράτησε τις αποστάσεις της, εκδήλωσε την εχθρότητά της και καταδίκασε το εν δυνάμει επαναστατικό λαϊκό κίνημα στο Σύνταγμα αλλά δεν παρέλειψε να εκμεταλλευτεί εθνικιστικές τάσεις που εκδηλώθηκαν και εκεί. Οι συνθήκες μετατροπής της χώρας σε ευρω-προτεκτοράτο της ΕΕ, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του ΔΝΤ, με την Γερμανία της Μέρκελ να πρωταγωνιστεί στα Μνημόνια και την συντελούμενη καταπόντιση των ανθρώπινων ζωών, και τα διεθνή αστικά ΜΜΕ να εξαπολύουν εξευτελιστικές ρατσιστικές επιθέσεις κατά του ελληνικού λαού, ξύπνησαν τραυματικές ιστορικές μνήμες ενός μικρού έθνους που έχει υποστεί τα πάνδεινα από τους Ισχυρούς της γης κι έχει αντισταθεί σθεναρά ενάντιά τους.
Σίγουρα, πρέπει να γίνεται διάκριση ανάμεσα στον αυθόρμητο εθνικισμό των λαϊκών μαζών και τον υπεραντιδραστικό, ρατσιστικό, ανθρωποφάγο εθνικισμό των ναζιστών της «ΧΑ» που προσπαθεί δημαγωγικά να εκμεταλλευτεί τον πρώτο. Στην κοινή βάση των εθνικιστικών τάσεων βρίσκεται η ιστορική εξάντληση και κρίση του Κράτους-Έθνους.  
Η σύγκρουση ανάμεσα στον κυρίαρχο διεθνή χαρακτήρα των μοντέρνων κοινωνικών παραγωγικών δυνάμεων και στις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής και στο Κράτος-Έθνος, στην εποχή μας, προκάλεσε κραχ, πολέμους, επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις. Στον Μεσοπόλεμο, υπήρξε η αυταπάτη ότι μια επιστροφή σε ένα ισχυροποιημένο Κράτος-Έθνος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της νέας εποχής. Υπήρξαν τρεις κύριες και αλληλοαποκλειόμενες μορφές απόπειρας απόκρουσης της παγκόσμιας κρίσης με ένα κεντρικό ισχυρό ρόλο του εθνικού Κράτους: η φιλελεύθερη κεϋνσιανή στροφή στο αμερικανικό New Deal, η σταλινική αντιδραστική ουτοπία του «σοσιαλισμού σε μια μόνη χώρα» και η φασιστική οικονομική «αυτάρκεια» του ολοκληρωτικού κράτους. Και οι τρεις μορφές μέσα στη συνολική έξαρση των οικονομικών εθνικισμών κι ανταγωνισμών θα σταθούν ανίκανες να λύσουν την παγκόσμια κρίση χωρίς μια κατολίσθηση στον δεύτερο καταστροφικότερο παγκόσμιο πόλεμο.
Η κρίση του Κράτους-Έθνους σήμερα είναι  ασύγκριτα οξύτερη καθώς η παγκοσμιοποίηση των τελευταίων δεκαετιών του 20ου αιώνα ξεπερνά κάθε προηγούμενο, κάθε προγενέστερη φάση παγκοσμιοποίησης της οικονομίας, της πολιτικής, της κουλτούρας πριν ή μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Την ίδια στιγμή που τροφοδοτεί την κρίση του Κράτους-Έθνους, τον οικονομικό εθνικισμό, τους εθνικούς και ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην παγκόσμια αρένα, αποτελεί και το αξεπέραστο όριό τους. Σήμερα, απείρως περισσότερο από ό,τι την δεκαετία του 1930, η φασιστική φενάκη μιας εθνικής οικονομικής «αυτάρκειας» είναι εκ των προτέρων καταδικασμένη.
Είναι η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση, επίσης, η κινητήρια δύναμη της μαζικής μετανάστευσης που έκανε κεντρικό τον ρατσισμό κατά του μετανάστη και κάθε «ξένου». Ήδη στην πρώτη φάση της ιμπεριαλιστικής εποχής και στην επαύριον του πρώτου παγκοσμίου πολέμου, οι βίαιες μετακινήσεις πληθυσμών και τα κύματα  των προσφύγων τον έφεραν στο επίκεντρο. Η Hannah Arendt, σωστά, έδειξε το τέλος της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη της Γαλλικής Επανάστασης, καθώς ο πρόσφυγας δεν είχε δικαιώματα ανθρώπου  εφόσον δεν ήταν πολίτης ενός εθνικού κράτους.
Σήμερα, το μένος κατά του μετανάστη που τρέφει ξενοφοβικές τάσεις και ακροδεξιά και φασιστικά μορφώματα  έχει να κάνει με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της τρίτης φάσης της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης των τριών τελευταίων δεκαετιών. Η χωρίς προηγούμενο φιλελευθεροποίηση της μετακίνησης του κεφαλαίου αλλά όχι της εργασίας σε πλανητική κλίμακα διεύρυνε τερατωδώς το χάσμα ανισοτήτων  μεταξύ Βορρά και Νότου, κατέστρεψε με την προέλαση των πολυεθνικών εταιρειών στον Νότο παραδοσιακές οικονομίες και κοινωνικές δομές,  δημιούργησε διαλυμένα κράτη (‘failed’ States) και τεράστιες ζώνες ανομίας, ιδιαίτερα στην Ασία (Αφγανιστάν, Πακιστάν, Ιράκ, Συρία κ.α.) και στην Αφρική (από την Σομαλία ως το Κονγκό, τη Λιβύη, το Μαλί κ.α.), με ό,τι ο Alain Badiou αποκαλεί «ζωνοποίηση» (zonage) και ιμπεριαλισμό της αποδιοργάνωσης (impérialisme de la désorganisation). Προκάλεσε, έτσι, γιγάντια μεταναστευτικά ρεύματα  προς τα μητροπολιτικά κέντρα του Βορρά υπάρξεων χωρίς όρους ύπαρξης που προσφέρανε μόνο την ικανότητα εργασίας τους,  πάμφθηνη εργατική δύναμη. Η υπαγωγή της υποβαθμισμένης αυτής εργασίας στο κεφάλαιο με βάρβαρους όρους που θυμίζουν εποχή πρωταρχικής συσσώρευσης, ρυθμίζονται μέσα από την υπαγωγή της στο κράτος μέσα από δρακόντειους όρους και απαγορεύσεις, τελικά, μέσα από μια «άνωθεν» και από το νόμο κατευθυνόμενη ανομία.      
Αυτή η αληθινή Völkerwanderung (περιπλάνηση των λαών) της όψιμης παγκοσμιοποίησης του κεφαλαίου, η μετακίνηση από τον Νότο στον Βορρά γίνεται σε συνθήκες όπου ήδη έχει εκδηλωθεί κρίση υπερπαραγωγής παραγωγικού κεφαλαίου στα μητροπολιτικά κέντρα του Βορρά, εντεινόμενη αποβιομηχάνιση, μακρόχρονη μαζική ανεργία, φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού, γκετοποίησης και «τριτοκοσμοποίησης» στον λεγόμενο Πρώτο Κόσμο. Ενώ στον 19ο αιώνα, στις αρχές του 20ου ή στις δεκαετίες της μεταπολεμικής καπιταλιστικής επέκτασης, η μαζική μετανάστευση γίνεται σε συνθήκες ηγεμονίας και ισχυροποίησης του βιομηχανικού κεφαλαίου, στα τέλη του 20ου - αρχές του 21ου αιώνα γίνεται κάτω από όρους ηγεμονίας και παγκοσμιοποίησης του χρηματιστικού κεφαλαίου. Ακόμα και στις λεγόμενες αναδυόμενες βιομηχανικές οικονομίες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, η εκβιομηχάνιση είναι υποταγμένη στις ανάγκες του παγκοσμιοποιημένου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου.
Οι συνέπειες της ηγεμονίας του παγκοσμιοποιημένου χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου στην δημιουργία ενός τεράστιου και χρόνιου στρατού ανέργων σε Νότο και Βορρά ήταν ορατές τις τελευταίες δεκαετίες. Η ενδόρρηξη (implosion), όμως, της χρηματοπιστωτικής παγκοσμιοποίησης το 2007-2008, προκαλεί και ένα γιγάντιο ποιοτικό άλμα στην αλληλένδετη  τραγωδία μετανάστευσης και ανεργίας.  Από την μια η επιδεινούμενη κοινωνική δυστυχία  εντείνει την τάση μετανάστευσης σαν μια απελπισμένη Έξοδο, από την άλλη παλιές και νέες γενιές μεταναστών βρίσκονται παγιδευμένες στις χώρες εγκατάστασης, χωρίς δυνατότητα επιστροφής στην χώρα καταγωγής και χωρίς δυνατότητα ένταξης στην  ξενιτιά, σε ένα no man’s land που μετατρέπεται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, ενώ ο μετανάστης γίνεται ο αποδιοπομπαίος τράγος και προνομιούχος στόχος τρομοκράτησης και εξόντωσης από κράτος, λαθρέμπορους και φασίστες.  Ο μετανάστης γίνεται ο κατεξοχήν μολυσματικός και επικίνδυνος Υπάνθρωπος που πρέπει να αφανιστεί. Είναι ο κοινωνικά Εβραίος των αρχών του 21ου αιώνα.
Αυτό είναι το έδαφος στο οποίο πατάει η φασιστική έμπρακτη προπαγάνδα και πολιτική επιρροή. Ο γηγενής εν δυνάμει ή εν ενεργεία άνεργος θεωρεί ότι ο «ξένος» παίρνει ή απειλεί την δική του θέση στην αλυσίδα της εργασίας στερώντας του το δικαίωμα στην ζωή. Δεν μπορεί άμεσα να δει ότι είναι η ίδια η αλυσίδα της υπαγωγής της εργασίας στο κεφάλαιο αυτή που έχει σαπίσει και φτύνει τον ένα κρίκο της μετά τον άλλο.

Για το τελευταίο βλ. Karl Marx, Grundrisse, Penguin 1973 σ. 540  
Βλ. Κατερίνα Μάτσα, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο-Δαφνί, Ανιχνεύοντας την ιστορία του, στο Βασικές Γνώσεις Ψυχιατρικής, Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής 1992, σ.373

Αθηνά Αθανασίου, Η κρίση ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης», Σαββάλας 2012 σ. 40  
M. Foucault, Histoire de la Sexualité 1
M. Foucault, Naissance de la Biopolitique, Cours au Collège de France 1978-1979, Seuil/Gallimard 2004 σ.24
Ό. π., σ.278
Ό. π., σ.300
Ό. π., σ. 301
Βλ. την σχετική ανάλυσή μας στο Savas Michael-Matsas, Grèce Générale, Lignes 39, Οκτώβριος  2012 σ. 111-121
Alain Badiou, La Grèce, les nouvelles pratiques impériales et la re-invention de la politique, Lignes 39 ό. π., σ. 39 - 47


Νέα Προοπτική τεύχος#549# Σάββατο 18 Μαΐου 2013