Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΑΛΕΞ ΣΤΑΙΝΕΡ

Για τη Διαλεκτική της επαναστατικής στρατηγικής και τακτικής

Το ενδιαφέρον φίλων και συντρόφων του ΕΕΚ συγκέντρωσε η εκδήλωση στη Λοκομοτίβα την Πέμπτη 9 Ιουλίου, με ομιλητή τον σ. Άλεξ Στάινερ. O Άλεξ Στάινερ, με δεκαετίες ενεργούς παρουσίας στην αμερικάνικη αριστερά, συμμετέχει στο Brecht Forum της Νέας Υόρκης και διατηρεί το διαδικτυακό Blog forum.permanent-revolution.org (Διαρκής Επανάσταση), με δημοσιεύσεις κειμένων θεωρίας και πολιτικής επικαιρότητας.

Το θέμα της ομιλίας του, «η διαλεκτική της επαναστατικής στρατηγικής και τακτικής», είναι επίκαιρο όσο ποτέ στην κατάσταση που διαμορφώνεται διεθνώς και στην Ελλάδα, με τον σ Στάινερ να αναπτύσσει με σαφήνεια βασικά μεθοδολογικά όπλα της επαναστατικής πάλης. Ο ίδιος ο Α. Στάινερ ξεκίνησε αναφερόμενος στην επικαιρότητα του θέματός του, τη στιγμή που η Ελλάδα, λίγες μέρες μετά το λαϊκό «Όχι» στο δημοψήφισμα, έχει μπει σε μια νέα προεπαναστατική κρίση.

Ο ομιλητής, αφιέρωσε το πρώτο μέρος της διάλεξής του στην αποσαφήνιση του όρου «διαλεκτική», ανασκοπώντας την εμφάνισή της στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία του Ηράκλειτου (6ος-5ος αι. π.Χ.) και την κορυφαία ανάπτυξή της στην φιλοσοφία του Γκέοργκ Φρίντριχ Χέγκελ (1770-1831 μ.Χ.). Η «μαρξιστική διαλεκτική, είπε, είναι ο τρόπος σκέψης που χρειαζόμαστε για να κατανοήσουμε έναν κόσμο σε διαρκή κίνηση και αλλαγή», ενώ οι βασικοί νόμοι της διαλεκτικής, όπως «η ταυτότητα της ταυτότητας και της διαφοράς», η «διαλεκτική σχέση του όλου και του μέρους», η «εξέλιξη μέσα από άλματα», είναι καίριοι για την κατανόηση του παρακμασμένου καπιταλιστικού κόσμου που παλεύουμε να ανατρέψουμε.

Άξονας στο δεύτερο μέρος της ομιλίας του σ. Στάινερ αποτέλεσε η φράση του Τρότσκι από τον πρόλογο στην «Ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης» ότι η «δυναμική των επαναστατικών γεγονότων καθορίζεται άμεσα από γοργές μεταλλαγές, έντονες και παθητικές, στην ψυχολογία των τάξεων που έχουν συγκροτηθεί πριν από την επανάσταση» και η αλληλένδετη με αυτήν διαπίστωση, ότι «οι γοργές μεταβολές στη γνώμη και στο θυμικό των μαζών, σε καιρό επανάστασης, δεν προέρχονται από την ευλυγισία και την ευκινησία της ανθρώπινης ψυχής, μα από το βαθύ συντηρητισμό της». Καθώς λοιπόν το κύριο γνώρισμα μιας επανάστασης είναι η επιτάχυνση του ρυθμού των γεγονότων  και των γοργών- αλλά όχι αυτόματων ή ευθύγραμμων- αλλαγών στη συνείδηση και την ψυχολογία των μαζών, η διαλεκτική είναι εκείνη η μέθοδος που μας επιτρέπει σε καιρό θυελλωδών εξελίξεων να προσανατολίζουμε σωστά και έγκαιρα την πρακτική επαναστατική μας δουλειά.

Ο Α. Στάινερ αναφέρθηκε σε παράδειγμα χρήσης της διαλεκτικής από τον Λένιν, ο οποίος το 1908 στη συζήτηση για την «ετοιμότητα ή μη» του προλεταριάτου για μια νέα επανάσταση μετά την ήττα του 1905, υπέδειξε την ανάγκη απόκτησης της αίσθησης του «σφυγμού της πολιτικής κατάστασης της χώρας και ιδιαίτερα του προλεταριακού κινήματος». Η ανάπτυξη των πολιτικών σχέσεων μέσω των οποίων αναπτύσσεται η συνείδηση των μαζών, καθορίζεται από την πορεία της οικονομίας, ενώ με τη σειρά της η μαζική συνείδηση επιδρά στις πολιτικές και πρωταρχικές οικονομικές σχέσεις, κάνοντας μάλιστα, με την νικηφόρα επανάσταση, την ανατροπή τους.

«Ο σεχταριστής, είπε ο σ. Στάινερ, βασίζεται σε νεκρές φόρμουλες, κι όχι στην κατανόηση που αποκτιέται μέσα από την πάλη στην πάλη των τάξεων». «Ο οπορτουνιστής, από την άλλη, μπορεί να συμμετέχει στην πάλη των μαζών, μόνο και μόνο για να προσαρμοστεί στο παρόν επίπεδο της κατανόησής τους, κι όχι για να τις προετοιμάσει για το επόμενο αναγκαίο στάδιο της πάλης».

Ο μπολσεβικισμός κατά το 1917 μέσα από την ηγεσία του Λένιν, έδωσε την επαναστατική ηγεσία παλεύοντας, προετοιμάζοντας και εξαπολύοντας μαζί με τις μάζες το επαναστατικό άλμα του Οκτώβρη, «αποκτώντας το σφυγμό» της πολιτικής κατάστασης, της συνείδησης και της ψυχολογία των μαζών, κι οδηγώντας την πράξη τους με τη διαλεκτική θεωρία και πράξη της διαρκούς επανάστασης και του μεταβατικού της προγράμματος, όπως συμπυκνώθηκε στο σύνθημα «Ψωμί, Γη και Ειρήνη». Στη συνέχεια ο  Α. Στάινερ, έφερε το παράδειγμα του Τρότσκι, ο οποίος ενσωματώνοντας τα μαθήματα της Οκτωβριανής Επανάστασης στην πάλη για το χτίσιμο της Τέταρτης Διεθνούς στη δεκαετία του ‘30, σε μια συζήτηση για το «Μεταβατικό Πρόγραμμα», αποσαφήνισε τη σημασία που έχει για το επαναστατικό Κόμμα, η απόκτηση του σφυγμού της κατάστασης, της συνείδησης και της ψυχολογίας των μαζών μέσα από την εμπειρία που δίνει η δράση. Σωστό μεταβατικό αίτημα είναι αυτό που επιτρέπει στο επαναστατικό Κόμμα να επέμβει αποφασιστικά στην αρένα της επανάστασης κάνοντας αισθητή την παρουσία και τη δράση του και στο επίπεδο της ψυχολογίας των μαζών.

Οι ερωτήσεις που ακολούθησαν και απαντήθηκαν από τον σ. Στάινερ και τον σ. Σάββα Μιχαήλ, αφορούσαν στο ζήτημα της σχέσης «παγκόσμιου και εθνικού» από τον πρώτο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό πόλεμο έως και σήμερα, την κρίση της αστικής ιδεολογίας σήμερα και την πάλη μας τώρα ενάντια στην προδοτική πολιτική ταξικής συμφιλίωσης της Κυβέρνησης Τσίπρα. Οι σύντροφοι τόνισαν την αταλάντευτη πάλη για τον διεθνισμό, καθώς και την σημασία που έχει η επίμονη πάλη για την διαλεκτική υλιστική μέθοδο, για τη «σφυγμομέτρηση» των μαζών μέσα σε συνθήκες γοργών αλλαγών και σοκ στη ζωή και τη συνείδησή τους.               

Ε.Α