ΣYNOMIΛIA ME TH ΓKOYEPNIKA

Έκθεση ζωγραφικής του Kυριάκου Kατζουράκη στη Λάρισα

ΣYNOMIΛIA ME TH ΓKOYEPNIKA

Το μυθικό έργο του Πάμπλο Πικάσο, η Γκουέρνικα, καθώς και οι χαλεποί καιροί της κρίσης που διανύουμε, αποτέλεσαν τη βασική πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία μιας σειράς έργων ζωγραφικής όπως επίσης και της ταινίας USSAK, του Κυριάκου Κατζουράκη.
Ο ίδιος ο καλλιτέχνης, σε ανοιχτή ξενάγηση που έγινε από τον ίδιο στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας με αφορμή την έκθεση 50 έργων του με το γενικό τίτλο ''Αναφορά στην Γκουέρνικα'' καθώς και την προβολή της ταινίας USSAK, εξηγεί πως ένα ζωγραφικό τοτέμ σαν την Γκουέρνικα, αλλά και η δική του μελέτη πάνω στη σχέση των κυβιστών με τη Ρώσικη Πρωτοπορία, τον οδήγησαν στο να δώσει μια δεύτερη ζωή στο εμβληματικό έργο του Πικάσο. Ταυτόχρονα περιέγραψε τα γεγονότα της σύγχρονης δύσκολης περιόδου, αλλά και το θρήνο του σημερινού ανθρώπου.
Αναμοχλεύοντας τα βασικά σύμβολα της πικασικής μυθολογίας αναδεικνύει μια σειρά από καινούργια, φορτισμένα ωστόσο από μια πρωτόγνωρη ένταση που προέρχεται από την πικρία, τον συσσωρευμένο θυμό και την απόγνωση του σημερινού  ''αποκλεισμένου'' μπροστά σε μια οθόνη ανθρώπου. Η σειρά των έργων του ''Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων'', που συμπεριλαμβάνεται στην ίδια έκθεση, θέλει να δηλώσει με το θράσος αυτού του κοριτσιού να δοκιμάσει το άγνωστο προκειμένου να καταλάβει τι συμβαίνει, πως ο σημερινός πολίτης πρέπει να σταθεί απέναντι στις φοβίες του, στην εξατομίκευση και στην παθητική αναμονή και να επαναστατήσει μιας και αυτός είναι ο μόνος δρόμος μέσω του οποίου μπορεί πια να λήξει αυτή η εκκρεμότητα της έννοιας δικαίου / αδίκου. Αυτό, εξάλλου δηλώνει περίτρανα και η πολιτική ταυτότητα του ίδιου του δημιουργού, η οποία εκφράζεται σε πάρα πολλά έργα του από την παρουσία της κόκκινης σφήνας δανεισμένης από πίνακα του Ελ Λισίτσκυ που αποτέλεσε σύμβολο της Ρώσικης Πρωτοπορίας. Τούτο το κόκκινο τρίγωνο είναι η εμμονή μιας στιβαρής επαναστατικής ενέργειας, είναι η νίκη των Κόκκινων έναντι των Λευκών. Τα σύμβολα του κυβισμού (η βιαιότητα που προκαλεί αναστάτωση κι αυτή με τη σειρά της ένα σωρό αντιφάσεις, είναι που προσδίδουν στους κυβιστές το σεβασμό στην έκφραση του θάρρους τους) σε σχέση με τη Ρώσικη Πρωτοπορία και η σύνδεσή τους με την κοινωνική επανάσταση του '17 καθώς και με το ρεύμα των Σουρεαλιστών, αποτυπώνονται στην αναφορά στην Γκουέρνικα προσδίδοντάς της διαφορετική ύπαρξη. Μιλάμε για μια περίοδο αστείρευτης αδικίας και φρίκης εξαιτίας του φασισμού. Τα χρώματα είναι γκρίζα, ανήσυχα, χωρίς όμως να υπάρχει σταγόνα αίμα. Οι φιγούρες είναι σε ρεαλιστικό χρώμα και όγκο, και η παρουσία κι ενός άλλου ζώου αυτή τη φορά εκτός από τον ταύρο του Πικάσο, ενός σκύλου, είναι μια τρυφερή αναφορά στον γνωστό σε όλους Λουκάνικο, στον επαναστάτη σκύλο - σταθερή παρουσία στις διαδηλώσεις της Αθήνας.
Δεν είναι όμως η μόνη αναφορά του Κυριάκου Κατζουράκη στους κοινωνικούς αγώνες της μνημονιακής εποχής. Ένας άλλος πίνακας με τον τίτλο Guernica 6, έργο του 2018 αποτυπώνει τόσο ρεαλιστικά τον από πρόθεση βαρύτατο τραυματισμό της συντρόφισσας Αγγελικής Κουτσουμπού από μηχανοκίνητη μονάδα της ομάδας ΔΕΛΤΑ, που κυριολεκτικά πέρασε πάνω από το σώμα της στη διάρκεια πορείας για την πρώτη επέτειο της δολοφονίας του Αλέξη Γρηγορόπουλου. Και σ' αυτόν τον πίνακα ωστόσο το πιο ζωντανό χρώμα είναι αυτό της κόκκινης σφήνας, της επαναστατικής ελπίδας που τόσο έντονα φαίνεται στην πολιτική ζωγραφική του Κυριάκου Κατζουράκη, στην οποία τον οδήγησε ο δάσκαλός του Μόραλης βοηθώντας τον έτσι να διοχετεύσει την οργή, το θρήνο και τη θλίψη του μετά τη δολοφονία του φίλου του Σωτήρη Πέτρουλα.
Η αναφορά του δημιουργού σε βιογραφικά του στοιχεία, όπως ο χαμός της μητέρας του και ο εγκλεισμός του σε ορφανοτροφείο από τον ίδιο του τον πατέρα, αποτελεί μια ξεχωριστή σειρά έργων, όπου και πάλι η βιαιότητα των παιδικών του χρόνων αυτή τη φορά, απεικονίζεται σε παιδικά πρόσωπα, που όμως έχουν κάτι από εκείνο το μουντό, μελαγχολικό και τραγικό που βλέπουμε σε φωτογραφίες παιδιών κλεισμένων σε στρατόπεδα συγκέντρωσης της ναζιστικής Γερμανίας. Έτσι, θα μπορούσε να πει κανείς πως ο Κυριάκος Κατζουράκης θα είχε κάθε λόγο να είναι ένας πεσιμιστής ζωγράφος και δεν θα ήταν καθόλου αναίτια η εμμονή του στο γκρίζο της Γκουέρνικα. Κι όμως η ελπίδα και αισιοδοξία κραυγάζει στους πίνακές του με χρώματα έντονα όπως το κίτρινο μιας λάμψης και το κόκκινο της επανάστασης. Ο ίδιος εκφράζοντας την πίστη του στον άνθρωπο και σε κάθε τι ανθρώπινο γράφει: ''Ο άνθρωπος έχει ανάγκη τον άνθρωπο περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, κι αυτό τον καθιστά ΑΝΊΚΗΤΟ ''.
Vivi