ΠΕΤΕΡ ΒΑΪΣ ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΟΑ

Άσμα για ΤΟ ΣΚΙΑΧΤΡΟ της Λουσιτανίας

Έργο του Πέτερ Bάις παίζεται από τις 15/1 στο θέατρο Στοά. Το έργο, σε δέκα σκηνές παρουσιάζει, με πραγματικά στοιχεία, την κατακτητική εισβολή των λευκών εξερευνητών της Πορτογαλίας στην Αφρική και ειδικά στη Μοζαμβίκη και την Αγκόλα. Ο συγγραφέας της Aνάκρισης και του Tρότσκι εξόριστος χρησιμοποίησε θραύσματα από ανακοινώσεις του Τύπου και του ραδιοφώνου, έγγραφες αναφορές επιτροπών, διαταγές, ομιλίες, κυβερνητικές ανακοινώσεις, εκκλησιαστικές παρεμβάσεις και αφηγήσεις κατοίκων. Το κολάζ αυτό περιγράφει την καταστροφή αυτών των χωρών της Αφρικής, των οποίων οι λαοί αφανίστηκαν, στην προσπάθεια των κατακτητών να τους εξαναγκάσουν σε υποχρεωτική εργασία προς όφελος των ευρωπαϊκών και αμερικάνικων εταιριών, με όλα τα συνακόλουθα μιας ιμπεριαλιστικής επιδρομής.
Eπτά ηθοποιοί και ένας μουσικός ερμηνεύουν τις δέκα σκηνές του έργου.
Πρώτοι και δεύτεροι ρόλοι δεν υπάρχουν. Κάθε ηθοποιός υποδύεται μερικούς από τους δεκάδες ρόλους, που μπορούν να ανήκουν είτε στην πλευρά των κατακτητών - στρατιωτικοί, ιερείς, επίτροποι, δημοσιογράφοι, υπουργοί, υπάλληλοι των πολυεθνικών - είτε στην πλευρά των εκατομμυρίων βασανισμένων και αφανισμένων κατοίκων των περιοχών της Αγκόλας και Μοζαμβίκης.
Είναι προφανές ότι η ιστορία δεν αφορά στην αναπαράσταση του εγκλήματος που διαπράχτηκε σ’ αυτές τις χώρες, αλλά στο έγκλημα που γενικώς διαπράττεται από τα μεγάλα οικονομικά τράστ, τα οποία καθοδηγούν και εξουσιάζουν τις κυβερνήσεις των δυνατών κρατών.
Θα μπορούσε κανείς να κάνει έναν παραλληλισμό με την εκμετάλλευση του πλούτου και το ξεπούλημα της εθνικής κληρονομιάς της χώρας στην σημερινή Eλλάδα των Mνημονίων.
Η εκμετάλλευση του εργατικού δυναμικού, από το οποίο ζητείται η εξαντλητική του συμμετοχή στην παραγωγή, με απάνθρωπες μεθόδους, δεν είναι κάτι που συμβαίνει μόνο σε εποχές και χώρες στις οποίες επέδραμε ο κάθε Κολόμβος, Ντιάζ, ντα Γκάμα ή Διέγο Κάο. Οι εποχές αλλάζουν, αλλά οι μέθοδοι παραμένουν αναλλοίωτες και επαναλαμβάνονται με ακρίβεια μέσα στους αιώνες από τον κάθε κατακτητή. Αυτό είναι που κάνει το έργο επίκαιρο σε κάθε χώρα που υφίσταται μια κατοχή, με πρώτες τις αφρικανικές χώρες με τον τεράστιο φυσικό πλούτο. Δεν είναι τυχαίο ότι έχει παιχτεί από πολλές ομάδες μαύρων ηθοποιών σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, σε μια προσπάθεια να φανεί ποια ήταν και πώς κατάντησε η σπάνια χώρα τους και να καταγγελθεί το έγκλημα που διαπράχτηκε σε βάρος του ίδιου τους του πολιτισμού και της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.
Στην Ελλάδα, το έργο δεν έχει παρασταθεί ποτέ από κανέναν άλλο θέατρο εκτός από τη ΣΤΟΑ και αυτό αποτελεί από μόνο του ένα παράδοξο. Ίσως να παραμένει άγνωστο, επειδή δεν ανήκει στα «μεγάλα» έργα του συγγραφέα, ίσως επειδή δεν εκδόθηκε ξανά μετά από την προ πολλού εξαντλημένη πρώτη του έκδοση του 1972, ίσως να θεωρήθηκε ότι αφορά μια ειδική περίπτωση χωρών και λαών που ανακαλύφτηκαν από τους εξερευνητές του 15ου-16ου αιώνα. Αλλά είναι βέβαιο ότι ο Βάις δεν έγραψε ένα έργο για μια ειδική περίπτωση, αλλά για ένα παγκόσμιο πρόβλημα που δημιουργεί η λειτουργία κάθε καπιταλιστικού και ιμπεριαλιστικού συστήματος, ανά τους αιώνες.
Τον Φλεβάρη του 1973, η χούντα του Παπαδόπουλου επέτρεψε την παρουσίαση  αυτού του έργου, κόβοντας 66 στίχους από το φινάλε του. Τον Νοέμβριο 1973, μετά την εισβολή στο Πολυτεχνείο, η χούντα του Ιωαννίδη απαγόρευε τη συνέχιση των παραστάσεων και το θέατρο ΣΤΟΑ έκλεισε.
Υστερα από τέσσερες δεκαετίες ο σκηνοθέτης Θανάσης Παπαγεωργίου ανεβάζει ξανά το έργο. Tα σκηνικά-κοστούμια είναι της Λέας Κούση. Τη μουσική έχει γράψει ο Μιχάλης Γρηγορίου, που είχε γράψει και για την παράσταση του '73, ενώ χρησιμοποιείται η μοναδική μετάφραση του έργου από τον Θεόφιλο Φραγκόπουλο.
Παίζουν οι ηθοποιοί: Εύα Καμινάρη, Λεονάρδος Μπατής, Γιώργος Πέππας, Χριστίνα Πλατανιώτη, Ευδοκία Σουβατζή, Θοδωρής Τούμπανος, Κοραλία Τσόγκα.
Μουσικός παράστασης: Νικόλας Φραγκοπανάγος.
Παραστάσεις κάθε Τετάρτη (19:00, 10 ευρώ) και Πέμπτη (21:00, 15 ευρώ).
Tο Θέατρο Στοά βρίσκεται στην οδό Μπισκίνη 55, στου Ζωγράφου.   

Λοκομοτίβα
Παρουσίαση βιβλίου

Τα φώτα στο βάθος, της Niemands Rose, εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ, παρουσιάζει η Κατερίνα Μάτσα, στη Λοκομοτίβα, την Παρασκευή 28 Φεβρουαρίου, 7 μ.μ.