Χρήσιμα Links

   
     
     
     
     
     

Για την Ελένη... την Κατερίνα...
για τις γυναίκες θύματα της πατριαρχίας

Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι για την Eλένη της Pόδου και μια άλλη νέα γυναίκα έπεσε θύμα δολοφονίας, αυτή τη φορά μάλιστα από τον ίδιο της τον πατέρα.
Η Κατερίνα στην Κέρκυρα δολοφονήθηκε βάναυσα από τον πατέρα της ο οποίος δεν ενέκρινε τη σχέση της με Αφγανό. Το «απόκτημα», η κόρη, πήγε κόντρα στη θέληση του πατέρα – αφέντη, ο οποίος θεώρησε ότι ως «κτήμα» του δεν έχει το δικαίωμα να κάνει η ίδια ό,τι θέλει, αλλά εκείνος έχει το δικαίωμα να την κάνει ό,τι θέλει. Ένα δικαίωμα που η πατριαρχία προσφέρει απλόχερα και διαχρονικά σε κάθε αρσενικό παράλληλα με το προσφερόμενο άλλοθι στην κοινωνία που τιμωρεί την Κατερίνα ακόμα και μετά τη δολοφονία της αφήνοντας το νεκρό σώμα της στο ψυγείο του νοσοκομείου για τις επιλογές της.

Η Ελένη στη Ρόδο, μπήκε στη λίστα των θυμάτων έμφυλης βίας λίγες μόλις μέρες μετά την παγκόσμια μέρα για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών στις 25 Νοεμβρίου· τη βίασαν, την κακοποίησαν, την πέταξαν ζωντανή στη θάλασσα όπου βρήκε μαρτυρικό θάνατο. Οι δύο δολοφόνοι της, θεώρησαν ''αυτονόητο'' ότι το σώμα και η ζωή της Ελένης τους ανήκαν. Ακολούθησαν και οι δύο πιστά το -στερεοτυπικά δοσμένο- πρότυπο του ρόλου που «οφείλουν» ως «γνήσια αρσενικά» να ενστερνιστούν και να αναπαράγουν, φυσικά σε βάρος της Ελένης και της κάθε Ελένης.
Ωστόσο, γυναίκες θύματα της έμφυλης βίας δεν είναι μόνο η Ελένη και η Κατερίνα. Είναι και τόσες άλλες... Όπως οι τρεις γυναίκες (γιαγιά- μητέρα- κόρη) στους Αγίους Αναργύρους που δολοφονήθηκαν από τον αστυνομικό πατέρα – σύζυγο – γαμπρό. Όπως οι τρείς ανώνυμες προσφυγίνες που δολοφονήθηκαν στον Έβρο, και που δεν απασχόλησε κανέναν η εξιχνίαση της υπόθεσης κι ας βρέθηκε δίπλα στα νεκρά τους σώματα στρατιωτικό μαχαίρι. Προφανώς, ως πρόσφυγες και παράνομα εισερχόμενες στην ελληνική επικράτεια υπάρχει ένας επιπρόσθετος λόγος να θεωρούνται αναλώσιμες. Όπως η 34χρονη Ζωή που γυρίζοντας από νυχτερινή έξοδο στο σπίτι της έπεσε θύμα του μανάβη της γειτονιάς ο οποίος, αν και είχε καταδικαστεί στο παρελθόν για απόπειρα βιασμού άλλης φοιτήτριας, είχε αφεθεί ελεύθερος με εισαγγελική απόφαση. Ο άντρας τη βίασε και την έκαψε ζωντανή στην πολυκατοικία που διέμενε το θύμα.
Ο κατάλογος των θυμάτων των γυναικοκτονιών είναι πραγματικά, πολύ μεγάλος. Κοινός παρονομαστής ο άντρας - θύτης που θεωρεί δεδομένο πως μια γυναίκα δεν έχει δικαίωμα να αντισταθεί στο κάλεσμά του. Ο άντρας που δεν έχει καταλάβει πως όταν μια γυναίκα λέει ΟΧΙ το εννοεί, ένα ΟΧΙ που δεν επιδέχεται διαφορετικής ερμηνείας από κανέναν. Ακόμα κι αν μια γυναίκα έχει συναινέσει στη συντροφιά ενός άντρα, μπορεί να αποφασίσει στην πορεία εάν θέλει να προχωρήσει, μπορεί να πει ΟΧΙ και αυτό οφείλει εισακουστεί από τον σύντροφό της. Ακόμα και στο πλαίσιο της συζυγικής σχέσης, αν μια γυναίκα αρνηθεί τη συμμετοχή της σε οποιαδήποτε πράξη αυτό οφείλει να γίνει σεβαστό από τον σύζυγο-σύντροφό της.
Η κοινωνία κλείνοντας τα μάτια στην οικογενειακή εστία αποδεχόμενη πως τα «εν οίκω μη εν δήμω» συνδράμει στην αποσιώπηση του μεγαλύτερου ποσοστού βιασμών και κακοποιήσεων - των ενδοοικογενειακών. Το δικαίωμα κάθε γυναίκας στην αυτονομία του κορμιού της θα πρέπει να γίνεται απόλυτα σεβαστό. Δεν συμβαίνει δυστυχώς όμως, σε πάρα πολλές περιπτώσεις γυναικών που απευθύνονται στις αρχές αναζητώντας προστασία, λόγω της κακοποίησης ή και των απειλών που δέχονται πολλές φορές. Εκεί, συναντούν την έκδηλη αμφισβήτηση της αφήγησής τους από τους εκπροσώπους της τάξης και την πλήρη απροθυμία τους να προβούν στην παραμικρή πράξη για να τη βοηθήσουν: «μην χαλάς το σπίτι σου για ένα χαστούκι», «ε, κάτι θα έκανες κι εσύ και τον έφερες σε αυτήν την κατάσταση», «γύρνα πίσω στον άντρα σου και από δω και πέρα να συμπεριφέρεσαι σωστά» είναι μερικά μόνο δείγματα από όσα ακούγονται στα αστυνομικά τμήματα από άντρες αστυνομικούς που, με τη σειρά τους, εκπροσωπούν την πατριαρχική ματσίλα, φύσει και θέση. Και η γυναίκα επιστρέφει πίσω στη γνώριμη πια κακοποίηση, στη συνεχή τρομοκρατία του αρσενικού ελπίζοντας να αποφύγει το θάνατο, χωρίς απαραίτητα, να ελπίζει σε άλλου είδους σωτηρία για την ίδια και για τα παιδιά της που πολλές φορές είναι κι εκείνα θύματα αυτής της κατάστασης. Οι γείτονες δεν αντιδρούν, κατεβάζουν το βλέμμα στη θέα της κακοποιημένης. Όλες οι πόρτες είναι κλειστές. Στη δε περίπτωση που η γυναίκα αντισταθεί και αυτό οδηγήσει σε τραυματισμό ή και στο θάνατο του επιτιθέμενου άντρα – βιαστή της η φυλάκισή της θα θεωρηθεί δεδομένη, χωρίς να της αναγνωριστεί το ελαφρυντικό της αυτοάμυνας (χωρίς να αναγνωριστεί επίθεση είναι προφανές πως δεν αναγνωρίζεται και το δικαίωμα στην άμυνα).
Μετά το θάνατο ή/και την κακοποίηση του κορμιού ακολουθεί ο εξευτελισμός και η διαπόμπευση. Τα θύματα σεξουαλικής βίας αμφισβητούνται και κατηγορούνται. Οι πάσης φύσεως και προέλευσης «ειδικοί» εστιάζουν ξανά και ξανά στο θύμα, ξεσκονίζοντας όλες τις πτυχές της ζωής του, αποδίδοντάς του ευθύνη ακόμα και για το πως αντέδρασε στην υφιστάμενη βία και τί θα έπρεπε να έχει κάνει για να την αποφύγει, αντί να εστιάζουν στο ότι η πράξη αυτή καθαυτή δεν έπρεπε να συμβεί εξαρχής. Η ζωή της γυναίκας, οι κοινωνικές της επαφές, η σεξουαλικότητά της, οι ενδυματολογικές της επιλογές μπαίνουν στο μικροσκόπιο των πάσης φύσεων επικριτών με σκοπό να βρεθεί ένα στοιχείο που να αποδίδει ένα ελαφρυντικό στο θύτη: «ήταν εύκολη», «ήταν προκλητικά ντυμένη», «έπινε και διασκέδαζε συχνά»... και πόσα ακόμα, ακούμε κάθε φορά που ένα έγκλημα κατακτά τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, που είναι πρώτο θέμα στις ειδήσεις, για να ικανοποιήσει τις αδηφάγες κουτσομπολίστικες ψυχές. Και τα σχόλια που γίνονται είναι ποτισμένα με στερεότυπα, σεξισμό, σκοταδισμό.
Πίσω από την πρακτική του σχολιασμού ενυπάρχει η βαθύτερη ανάγκη για την αιτιολόγηση της εγκληματικής πράξης. Αυτή είναι η κουλτούρα του βιασμού, σύμφωνα με την οποία η σεξουαλική βία είναι αποδεκτή και υποστηρίζεται άμεσα ή έμμεσα. Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης εκφράζοντας επιτυχώς την κυρίαρχη, επικρατούσα άποψη δικαιολογούν, απενοχοποιούν και τελικά υποστηρίζουν την πράξη του βιασμού και κάθε είδους σεξουαλική βία. Η σιωπηρή αποδοχή έως και επιβράβευση του εγκλήματος από την ποτισμένη με την πατριαρχία κοινωνία είναι χαρακτηριστική και συνήθης. Η έκφραση της βίας από τον άντρα θεωρείται φυσιολογική, λογική, ορισμένες φορές ακόμα και επιθυμητή ως ένδειξη «ανδρισμού», την ίδια στιγμή που η γυναικεία υποταγή θεωρείται ως βασικό χαρακτηριστικό της θηλυκότητας και βασική αρετή κάθε «φυσιολογικής» και «σωστής» γυναίκας.
Η πρακτική αυτή υφίσταται για όλες τις γυναίκες και τις θηλυκότητες. Ας μην ξεχνάμε την πρόσφατη δολοφονία του Zακ Κωστόπουλου/Zackie Oh στο κέντρο της Αθήνας, δημόσια από «νοικοκυραίους» – «αγανακτισμένους πολίτες» με την συγκάλυψη και σύμπραξη της Ελληνικής αστυνομίας. Η ετυμηγορία για τις αιτίες της δολοφονίας ήταν έτοιμες πριν ξεκινήσει η έρευνα για την υπόθεση, μιας και ο Ζακ «έδωσε πλείστες αφορμές», όντας ακτιβιστής του ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος, οροθετικός, αντιφασίστας και drag queen (Zackie Oh). Η προσπάθεια συγκάλυψης της πράξης με την διαρκή παραπληροφόρηση, ώστε να ενοχοποιηθεί το θύμα είναι ένα υπερθέαμα που όλοι/ες παρακολουθήσαμε. Σκοπός ήταν η απόκρυψη του γεγονότος ότι η δολοφονία του ήταν μια πράξη βαρβαρότητας και κοινωνικού εκφασισμού.
Κατά τον ίδιον τρόπο είχε αντιμετωπιστεί και ο Βαγγέλης Γιακουμάκης, ο φοιτητής της Γαλακτοκομικής Σχολής του Πανεπιστήμιου των Ιωαννίνων. Θύμα bulling με συμπεριφορές που έπαιρναν τη μορφή βασανιστηρίων από Κρητικούς συμφοιτητές του που δεν αποδέχονταν ότι το «γνήσιο τέκνο της κρητικής γης» δεν επιδεικνύει την ενδεδειγμένη «αντρική» συμπεριφορά, με αποτέλεσμα να του κάνουν ένα σωρό καψώνια τα οποία χαρακτήρισαν ως «αγορίστικα παιχνίδια».
Όλα αυτά, στο βωμό της πατριαρχίας και της αντρικής κυριαρχίας. Η βία χρησιμοποιείται ως μέσον κυριαρχίας του δυνατού έναντι του αδύναμου. Όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση του βιαστή και δολοφόνου της Ελένης: η χρήση του όπλου της σεξουαλικής βίας από τους συγκρατούμενους του αποδεικνύει με τον πιο καθαρό τρόπο την αφετηρία της – δηλαδή, την επιβολή του δυνατού προς τον αδύναμο.
Οφείλουμε να βάλουμε ένα τέλος στους βιασμούς, στις παρενοχλήσεις και στους θανάτους. Δεν αποδεχόμαστε πως οι γυναίκες, οι θηλυκότητες και όσα πλάσματα υφίστανται βία που αφορά στο φύλο τους μπορεί να βιασθούν, να φυλακισθούν ή να δολοφονηθούν. Είναι ανάγκη οι γυναίκες και οι θηλυκότητες να συλλογικοποιήσουν τις ανάγκες τους, να ριζοσπαστικοποιήσουν τις διεκδικήσεις τους, να διεκδικήσουν, ανάμεσα στα άλλα, το αυτονόητο δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, να εναντιωθούν στη διάχυτη πατριαρχία και το καπιταλιστικό της επιστέγασμα. Ας παραδειγματιστούμε από τη μαζικοποίηση των κινητοποιήσεων σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο, όπου οι γυναίκες και οι συλλογικότητες του Λοατκι+ κινήματος ξεσηκώνονται διεκδικώντας όλα όσα θα έπρεπε να είναι αυτονόητα. Κάθε στιγμή, κάθε λεπτό που περνά μια γυναίκα δίπλα μας ή και πιο μακριά μας κακοποιείται, ή/και δολοφονείται. Δεν θα επιτρέψουμε άλλες γυναίκες θύματα της βίας τους και της ματσίλας τους. Ας στήσουμε επιτέλους, αποτελεσματικό ανάχωμα στην κυρίαρχη πατριαρχική βία, στους μηχανισμούς που την προασπίζουν και στη σιωπή που την περιβάλλει.
Για να μην υπάρξει άλλη Ελένη, άλλη Ζωή, άλλος Ζακ/ Zackie Oh, άλλος Βαγγέλης...
Και για κάθε γυναίκα που η ιστορία της δεν έγινε πρωτοσέλιδο σε καμία εφημερίδα ή πρώτη είδηση στα νέα των 8...
Σύλβια Ι.